Kính bác Vidinh!
Nghe bác kể chuyện săn cá với cảnh nghèo của bác(của chúng ta) ngày xưa quá thú vị. Ngày xưa nghèo mà vui bác nhỉ. Bây giờ sướng thật rồi nhưng vui thì không biết có được những kỉ niệm như hồi ấy không. Em cũng xin góp hầu bác chuyện tuổi thơ thích săn tôm, cá góp vui cùng bác:
Quê em- một làng quê nhỏ nằm ven sông Đại Giang(dân dã gọi là sông Long Đại (Rồng Lớn) có cái bến vượt duy nhất trên đường vào Nam thời đánh Mỹ của bộ đội ta do Binh đoàn 559 mở đường. Con sông này dân quê tôi gọi nôm na là sông Cái, nó hợp lưu với dòng sông quê hương của bác Đại tướng bên ta và ông Tổng thống bên Sài Gòn để thành con sông mang tên Nhật Lệ chảy xuôi về thành phố "Hoa Hồng".
Vì làng cách xa sông Cái toàn là bãi bồi nên từ ngày xửa ngày xưa, dân làng mở một con sông đào đi sát vào làng để có nguồn nước cho dân cấy trồng, sinh hoạt. Con sông đào lúc ấy chỉ rộng khoảng 20 mét là cùng, hơi nông, mùa hè xắn quần lội qua bờ bên kia được, bây giờ về quê thấy sao mà nó nhỏ thế, có đoạn bồi lấp chỉ còn hơn 5 mét là cùng. Làng tôi nằm giữa một bên là các bãi bồi ven sông trồng ngô khoai sắn, một bên là cánh đồng lúa hơi cong cánh con cò bay, có lẽ vì thế mà vùng quê tôi ngày xưa các cụ gọi "nhất Đồng Nai, nhì hai huyện" chăng?
Thú nhất là đi câu cá ở sông đào. Dụng cụ quá đơn giản: chặt một nhánh tre(nè) hoặc cây hóp làm cần, dây câu bằng dây gấc(dây nilon đan lưới hay có nơi gọi là cước), phao thì dùng thân cây ngô phơi khô, mồi câu giun, dế, chuồn chuồn đều được và dễ kiếm, chỉ cần lật mấy viên gạch vỡ cạnh chum nước là mồi câu tha hồ. Cả bọn tầm 8-10 tuổi(người lớn không hiểu sao, không ai đi câu cá này), mỗi đứa một cần ngồi một nơi.
Mùa câu cá ngát(hay cá ngạnh), một loại cá hình thù giống con cá trê nhưng con trưởng thành chỉ lớn bằng ngón tay. Cá ngát đi từng đàn, rất háu mồi, mới thả dây câu một lúc là thấy phao động đậy, có con cứ giật giật làm cái phao nhấp nhấp, có con cứ từ từ kéo cái phao đi một quãng ngắn làm cho người câu sướng đến tê người, thế là giật, giật 10 cái thì cũng được 3- 4 con, có lẽ do kĩ thuật câu và lưỡi câu tự chế nên hiệu quả không cao. Mặc dù cá ngát nấu canh chua hoặc kho khô với nghệ rất ngon ai cũng thích nhưng lúc ấy, trẻ con chúng tôi đi câu không phải vì để kiếm cho thật nhiều cá mà cái chính là để thỏa sức tò mò với tính hiếu kì của tuổi thiếu niên nên nhiều lúc, nhất là thời đạn bom, mấy đứa đi câu được cá về còn bị ăn roi như thường vì ngoài đó không có hầm hố trú ẩn gì cả. Thế nhưng, hễ người lớn bận việc đi vắng là mấy thằng lại bấm nhau lẻn ra bờ sông, cần câu dấu trong bụi dứa dại, mồi câu thì nơi nào cũng sẵn, các em gái trong xóm mà bép xép là bị "trừng trị" ngay.
Vào mùa hè nước sông cạn, thỉnh thoảng có người đi tắm đêm thấy tép sông nhảy lách tách đụng vào người, biết là tép đang "đi", chạy về thông báo để cả xóm cùng ra vớt. Tép sông đi thành luồng, thành vệt, cả xóm già trẻ gái trai lớn bé đều đi vớt tép, dụng cụ thì đủ loại, có nhà chuẩn bị được lưới mành, mắt nhỏ chỉ chuyên bắt tôm tép, không có thì dùng vải màn chống muỗi, căng hai cái cọc hai đầu cũng được, mỗi đêm vớt cũng được vài ký tép tươi. Nhưng tép "đi" chỉ thi thoảng mới có một lần.
Còn đi bắt con rạm lại càng thích, không biết ở miền Bắc gọi tên là gì nhưng quê tôi gọi là con rạm, nó nhỏ như con cua đồng(con đam) nhưng chỉ ở sông có nước lợ. Đặc biệt con rạm chỉ "đi" vào các ngày rất đặc biệt, lúc ấy chẳng có lịch để xem ngày và cũng không ai để ý nhưng nghe các cụ bảo con rạm chỉ di chuyển thành đàn vào các ngày rằm và 30. Rạm đi thành đàn, đi cả ban ngày hoặc ban đêm, chỉ cẩn dủng cái rổ, rá hay cái chậu là xúc được.
Mỏi mắt quá, mai buôn tiếp vậy
|