Trích:
LyMisaD88 viết
Cám ơn các bác đã trả lời nhưng thảo dân vẫn thấy tâm chưa phục, khẩu chưa phục. Những điều các bác giải thích thì đúng là rất nhiều người "Biết rồi..." Em nghĩ chắc là các quốc gia đã có quy ước thế nào đây chứ không lẽ cứ thích gọi thế nào thì gọi mà được hay sao? Trên các phương tiện thông tin đại chúng ta thấy tên một số quốc gia từ trước đến nay thường xuyên gọi: Nga, Nhật Bản, Ấn Độ, Thỗ Nhĩ Kỳ...nhưng một số quốc gia thì lại gọi bằng tiếng Anh(Ngay các nước CH thuộc Liên Xô trước đây bây giờ cũng gọi là Ukraina mà không gọi là Uycren chẳng hạn).
Có bác nào biết về sự khác biệt này không hay có tài liệu nào nói về sự quy ước này không? Em mong các bác hiểu biết sâu vấn đề này bằng thông tin có căn cứ cơ sở khoa học xác đáng trả lời cho em được học tập thêm.
Cảm ơn các bác nhiều.
|
Cơ sở và tài liệu khoa học về vấn đề này thì khó quá. Nhưng qua quan sát, ta thấy có một số cách phổ biến trên thế giới là sử dụng bảng chữ cái latin để phiên âm tên riêng (thậm chí để ghi lại tiếng nói, như tiếng Việt, tiếng Indonesia, Malaysia, Ba Lan, Tiệp Khắc…).
Thực tế, trong ngôn ngữ chính thức tên riêng nước ngoài luôn được các quốc gia
phát âm và gọi theo đúng bản ngữ. Những do đặc điểm ngôn ngữ bản địa và tên riêng nước ngoài không phải lúc nào cũng tương thích với nhau về ngữ âm (phonetics) nên một số ngôn ngữ đã
bản ngữ hóa tên riêng nước ngoài.
VD như tiếng Trung chẳng hạn, họ dùng các âm gần giống với âm của tên riêng để phiên âm, hoặc chỗ nào dịch nghĩa của tên riêng được thì họ dịch ra tiếng Trung để gọi:
- New Zealand = âm tiếng Trung là Xin Xi lan (âm Hán Việt = Tân Tây Lan),
- Scotland = Su Ga Lan (Hán Việt = Tô Cách Lan),
- Moskva = Ma si ke (Hán Việt = Mạc Tư Khoa),
- Россия = Er le si (Hán Việt = Nga La tư),
- Japan = Ri ben (Hán Việt = Nhật Bản, Ri: Ngày, ben: bản),
- Sweden = Sui dian (Thụy điển, Thụy: ngủ, dian: điểm),
- Putin = Pu jing (Phổ Kinh)
Ngược lại, tên riêng tiếng Trung cũng dùng chữ cái latin để phiên âm, nên mới làm cho người Việt không biết tiếng Trung bị “bí”, bác Thao đã lấy ví dụ rồi. Hồi tôi đọc các tài liệu tiếng Nga viết về Trung Quốc rất tức, vì không hiểu (VD: Dịch Kinh (Kinh Dịch) = И цзинь, Thượng Hải = Шанхай, Thành Đô = Chengdu, Tứ Xuyên = Sichuan…)
Đối với tiếng Việt,
phần lớn tên riêng nước ngoài là phiên âm từ tiếng Trung, mà
dịch âm Hán Việt là đã bản ngữ hóa các tên riêng này rồi. Một số tên riêng mà báo chí, TV ta không dùng phiên âm từ tiếng Trung là do dịch ra tiếng Việt theo cách trên đây sẽ phức tạp hơn và không phổ biến trong tiếng Việt (VD như các nước Trung Á có tên gọi dài dài đó).
