Trích:
nqbinhdi viết
Nhưng dịch thì lại rộng hơn nhiều và không phải là không có những điều khó, trong chừng mực nào đó lại có thể xem là không dịch được nếu không làm mất đi một cái gì đó - sắc thái biểu cảm, tính bi/hài gì gì đó... Chẳng thế nhiều dịch giả có uy tín lại bảo dịch là làm méo mó.
|
Đúng vậy ạ, điều này lý giải vì sao dịch vừa là một khoa học vừa là một nghệ thuật ạ (dịch giả được coi là đồng tác giả). Thế nên, thông thường các dịch giả rất sợ xuất bản tác phẩm dịch song ngữ ạ. Khi đặt 2 văn bản cạnh nhau, người đọc dễ dàng nhận ra những khiếm khuyết của bản dịch.
Trích:
nqbinhdi viết
Có lẽ cũng phải có chút hiểu biết về ngôn ngữ và ngoại ngữ mới hiểu phần nào cái này chứ đối với tỷ như một ông nông dân chưa bao giờ ra khỏi lũy tre làng thì ngay cả chua như thế cũng vẫn cứ là khó hiểu.
|
Bác lại đúng nữa ạ. Văn chương nghệ thuật (đặc biệt là những tác phẩm nổi tiếng, kinh điển) không phải là cái "для всех". Cùng một tác phẩm, em đọc đi đọc lại ở nhiều thời điểm trong cuộc đời, mỗi thời điểm (và tương ứng với trình độ văn hóa, học vấn, vốn sống) em lại có cảm nhận khác nhau.
Nếu chua (tức thêm phần giải thích - thày Lê Đức Mẫn rất thích làm việc này) mà vẫn chưa hiểu thì có lẽ ta lại phải tính xem chú thích như thế đã dễ hiểu và phù hợp với đối tượng độc giả (phân khúc thị trường) chưa.
Trích:
nqbinhdi viết
Lại nữa, bác nào thử dịch giùm cái chuyện tiếu lâm về con rể Tây về thăm bố vợ mà tôi đã kể trong thread những mẩu chuyện về tiếng nói sang tiếng Nga xem liệu người Nga không biết gì về tiếng Việt nghe có cười nổi không?
|
Em thì em chả dịch theo nghĩa cạn, vì đó là thực thể văn hóa - реалия (những yếu tố tồn tại trong ngôn ngữ và văn hóa của dân tộc này nhưng khuyết thiếu trong ngôn ngữ và văn hóa của dân tộc khác). Giả sử em mà phải dịch chuyện cười thì em nói là ông/bà í vừa kể chuyện cười đấy, nhưng em dịch ra sợ các bác không cười nổi, thương em thì các bác cười lên một tiếng cho em nhờ. Các bác cười xong chưa ạ, nếu các bác cười xong rồi thì để thằng em này giải thích tí xíu nhé, cái yếu tố gây cười trong chuyện này là ở chỗ [...] nhưng tiếng Nga và văn hóa Nga (hoặc ngoại ngữ cần dịch) nó không có nên em mới phải dài dòng như thế!