[nthach]

Kiev – Quê hương của chiếc máy tính MESM

Semenovsky Anatoliy
Zaika Vladimir
Parkhomenko Ivan
Mozyra Yuriy


Chiếc máy MESM ban đầu được Lebedev lập kế hoạch hợp với mẫu cho BESM. Thoạt đầu, chiếc MESM được tính toán thiết kế cho một Mẫu máy tính điện tử. Nhưng trong quá trình sáng tạo, nó dần trở thành một chiếc Máy tính Cỡ nhỏ. Bởi vì trong qúa trình phát triển, người ta đã thiết kế thêm đầu vào và đầu ra cho máy tính, cùng với sự gia tăng thêm dung lượng bộ nhớ trên một trống từ tính, do đó từ “Mẫu” đã được đổi thành từ “Cỡ nhỏ”.
Trong thời gian Kiev lâm vào tình trạng chiến tranh, Học viện Khoa học của Ukraina đã phải đương đầu với một khó khăn mới, do họ sẽ cần phải tạo dựng chiếc máy tính này ở một địa điểm nào. Nhưng phần việc khó khăn nhất của dự án đã được thiết lập thực tại trên chiếc MESM. Tôi tin rằng nó sẽ dễ dàng hơn bởi kinh nghiệm từng trải của Sergei Alexeevich từ cuộc nghiên cứu trước, nó sẽ đem lại cho ông những thành công rực rỡ với những khía cạnh kỹ thuật của các yếu tố xây dựng máy điện toán. Tuy nhiên, sự tính toán của tôi đã sai lầm, chiếc MESM đã được đặt tại tầng trệt của một ngôi nhà hai tầng nơi mà Học viện Khoa học đã cho phép Lebedev đặt làm phòng thí nghiệm. Khi đó chiếc máy đã được lắp ráp và đã được đóng điện, sáu ngàn chiếc đèn chân không của nó đã được chuyển vào nhà tắm.
Dưới sự chỉ đạo của Lebedev và các phụ tá của ông, những ứng viên khoa học; Lev Naumovich Dashevsky và Ekaterina Alexeevna Shkabara, cùng với một đội gồm hai mươi năm kỹ sư, kỹ thuật viên và các nhân viên lắp ráp, tất cả cùng tham gia tích cực trong thiết kế, lắp ráp, hiệu chỉnh và vận hành chiếc MESM.
Vào cuối năm 1951, một nhóm nhà nghiên cứu thuộc Học viện khoa học Liên Xô từ Moscow đã đến Feofania để đưa chiếc MESM vào hoạt động. Trưởng nhóm nghiên cứu là viện sĩ hàn lâm hoa học Mstislav V. Keldysh, các thành viên trong nhóm gồm có các viện sĩ hàn lâm khác là Sergei L. Sobolev, Mikhail A. Lavrentiev, and Professors K.A. Semendayev và A.G. Kurosh.
Ngày 4/1/1952, Lebedev đã trình bày một bản báo cáo về chiếc máy tính MESM với đoàn chủ tịch Học viện Khoa học Liên Xô. Sau đó một năm, sau khi Lebedev đã chuyển đến Moscow, viện Kỹ thuật Điện thuộc Học viện Khoa học Ukraina đã đề cử trao giải thưởng quốc gia của Liên Xô cho dự án MESM. Lebedev, Dashevsky và Shkabara là những người trong danh sách lãnh đạo của nhóm MESM và họ rất xứng đáng được đánh giá cao trong dự án này: Phần lớn các nguyên lý cấu tạo của máy tính do Lebedev khai triển đến nay vẫn còn được ứng dụng trong nền công nghệ vi tính hiện đại. Năm 1950, khi mẫu máy MESM đã được thử nghiệm thành công, thì những chiếc máy tương tự mới được Frederick Williams, Tom Kilburn Con và Maurice Wilkes' EDSAC cho khai triển tại Anh.
Tuy nhiên, các máy tính của Anh mới chỉ hoạt động trên một phần số học toán tử tuần tự, trong khi đó chiếc MESM đã được chạy trên nhiều đơn vị thuật toán song song.
Vào năm 1952, ủy ban giải thưởng quốc gia đã công nhận; chiếc MESM thực tế là một máy điện toán duy nhất trong nước đã giải quyết được vấn đề quan trọng nhất về khoa học và công nghệ thuộc các lĩnh vực;
Qui trình vũ khí nhiệt hạch (phản ứng tổng hợp hạt nhân ở nhiệt độ cao), ví dụ như công trình của Yakov B. Zeldovich,
Các chuyến bay vào vũ trụ.
Công nghệ kỹ thuật tên lửa.
Các tuyến chuyển tải điện đường dài.
Kiểm soát chất lượng thống kê và nhiều lĩnh vực khác.
http://sovietcomputing.com