Tôi cũng đã từng có một gia đình hạnh phúc ở Nga nên rồi năm tháng trôi đi đã xuất hiện những rạn nứt mà có lẽ khác biệt về văn hóa đóng vai trò không nhỏ. Do sống lâu năm bên đó, có hoạt động trong hội đồng hương VN nên tôi cũng được chứng kiến vợ chồng VIệt-Nga đủ mọi hoàn cảnh, mọi tầng lớp, làm việc trong môi trường hoàn toàn Nga nên biết cũng không ít gia đình Nga.
Có thể nói quan hệ vợ chồng bên đó là quan hệ bình đẳng hơn mình, người vợ Nga nhận thức được quyền của mình (công nhân hay trí thức), nên phong cách trưởng giả của các ông chồng VN sẽ gây khó khăn lớn trong quan hệ. Phần lớn người mình lấy vợ Nga có thể sống bình thường bên đó vì ta tự thay đổi mình cho phù hợp với phong tục bên đó, ngoài tình yêu ta còn có động lực làm điều đó (vì sang đấy là để học tập, làm ăn... vì về VN ta sẽ khó kiếm sống hơn...), còn khi không thay đổi được sẽ phải chịu đau khổ, rằn vặt.
Về VN cô vợ Nga sẽ gặo khó khăn hơn nhiều, vì động lực duy nhất để người vợ Nga (Ucraina) thích ứng với cuộc sống VN là vì gia đình, chồng con. Nếu động lực đó suy giảm thì họ chả còn gì nứu kéo. Còn người chồng thường sẽ thay đổi dưới áp lực xã hội, gia đình theo chiều hướng bất lợi cho người vợ hơn (sẽ bộc lộ tính trưởng giả, chơi bời, ...). Những phàn nàn mà cô vợ Ucraina nêu trên báo chỉ là hậu quả của mâu thuẫn đó.
Vậy bạn có thể đưa vợ Nga về sống ở VN chỉ khi cô vợ là người đặc biệt: chịu khó học hỏi văn hoá VN, tôn trọng tập quán VN (ngay cả đối với những nét không văn minh)... Nếu sống ở VN 2-3 năm mà cô ta không giao tiếp đơn giản bằng tiếng Việt thì bạn nên suy nghĩ.
Người vợ Nga trước của tôi khi chưa giao tiếp nhiều với người VN thì có vẻ quan tâm đến văn hoá VN, muốn về VN, nhưng khi công nhân VN sang Nga làm nhiều, vợ tôi có điều kiện giao tiếp trong những lần tôi đưa đến các ký túc xá VN thì quan niệm về VN của cô ta xấu đi nhiều, và nó ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ chúng tôi. Vậy khác biệt văn hoá, nhất là chênh lệch phát triển ý thức xã hội là cái khó vượt qua, nhất là khi con người ít tiếp xúc với thế giới bên ngoài và nhìn nhận phiến diện (chỉ xét VN qua cộng đồng người VN dân trí thấp). Cũng một phần vì vậy khi về nước tôi quyết định chia tay vì biết trước cô vợ tôi không vượt qua nổi định kiến về văn hoá XH VN. Ở Hà nội tôi biết một số ít gia đình Nga Việt tương đối hạnh phúc, nhưng đó là nỗ lực rất lớn từ cả hai phía để vượt qua rào cản văn hoá. Tất cả các cố gắng đều có giới hạn, một người hiểu biết sẽ không bắt vợ tây phải làm quen với việc đồng áng (ngay cả bắt cô dâu Việt thành phố đi cấy cũng khó được chấp nhận nữa là).
|