Trích:
vinamilk viết
Bác hổ ơi cho em hỏi.Hình như trong môn ngữ âm học của tiếng Nga có 1 dạng bài tập là phiên âm từ thì phải.Phiên âm vẫn ra tiếng Nga nhưng khác hẳn với chữ viết.Bác có thể giảng qua cho e đc không vậy?
|
@ vinamilk,
Tôi không biết trong tiếng Nga thì như thế nào song cứ như những điều tôi đã nhận xét được thì có lẽ trong tiếng nào cũng có những chuyện phát âm không giống như chữ viết (trừ với các chữ tượng hình thì tập các con chữ viết về cơ bản chỉ là hệ thống ký hiệu ngữ âm mà thôi), nhất là khi người ta nói nhanh. Đó là do bộ máy phát âm của con người biến đổi khá chậm vì được cấu tạo từ cơ và xương... và do vậy, khi nói rất nhanh các âm sẽ phải bị biến đổi để phát âm thuận hơn.
Một vài điểm chung thường gặp là việc hữu thanh hóa một số âm vô thanh hay bỏ một (vài) phụ âm, hoặc tạo đuôi từ có cùng loại nguyên âm cùng cao hay cùng thấp (không nói đến chuyện phát âm không đúng tiếng nước khác, như người Việt mình có xu hướng hữu thanh hóa tất cả các âm vô thanh như t, p, k, ph..., thành ra các âm d, b, g, v...), nhất là khi chúng đi thành cặp, cốt để phát âm cho nhanh hơn. Chẳng hạn cái chuyện âm к khi đứng trước liền với phụ âm hữu thanh thì khi đọc nhanh sẽ có xu hướng được hữu thanh hóa thành âm г (g) để phát âm thuận hơn (như trong từ
nhà ga tiếng Nga chẳng hạn...). Hay trong tiếng Hung, việc đổi số nhiều hoặc dùng (đổi/chia) các đuôi danh từ để tạo trạng từ (thay cho dùng giới từ) thì nếu nguyên âm chính trong từ gốc là nguyên âm cao/thấp thì các nguyên âm trong đuôi chỉ số nhiều hay tạo trạng từ cũng sẽ là các nguyên âm cao/thấp. Chuyện nối từ (linking/liaison) trong tiếng Anh, Pháp... có lẽ cũng như vậy. Ngay trong tiếng Việt chúng ta cũng thấy hiện tượng mà ta hay bảo là
nói ăn bớt chữ. Chỗ tôi có ông chính ủy cũ, lúc thuyết trình mà nói nhanh thì thay vì nói "các đồng chí" ông ấy hay nói thành "các ầng chí", có lẽ là khi hai phụ âm
c và
đ của hai từ
các và
đồng liền nhau được nói rất nhanh thì vì người Việt không tiêu hóa được hai phụ âm liền nhau nên mới sinh ra thế...
Là tôi cũng chỉ để ý nhận xét được thế thôi, cũng chả đọc hay học ở đâu cả nên có thể nó cũng không hoàn toàn đúng như vậy. Cũng không nhớ là trong "Giáo trình ngôn ngữ học đại cương" của Ferdinand de Saussure có nói gì đến chuyện này hay không nữa, bởi tôi đọc cuốn ấy từ đã quá lâu rồi, có nhẽ đã 30 năm có lẻ.