Trích:
USY viết
Bác Geo ơi, em nghĩ bài thơ này dịch đùa như bác cũng được, nhưng dịch thế thì nó khác hẳn bản gốc rồi và cũng không phù hợp với ngữ cảnh ra đời của bài thơ.
Thứ nhất, nguyên do Puskin làm bài thơ này như sau: Ngày 4/1/1830 có một buổi vũ hội giả trang trong cung đình. Cháu của Kutuzov là nữ bác tước Ekaterina Fiodorovna Tizenhauzen (Тизенгаузен) (1803-1888) (bà này khi ấy là một mệnh phụ trong triều được hoàng hậu Alexandra Fiodorovna (Sa hoàng Nikolai đệ Nhất) rất sủng ái) đã nhờ Puskin làm một bài thơ về Người một mắt để đọc cho vua và hoàng hậu nghe vì bà này hóa trang thành người khổng lồ 1 mắt trong vũ hội. Theo quy định của cuộc vui, triều thần và các mệnh phụ ai hóa trang thành nhân vật gì thì phải nhân danh nhân vật ấy đọc thơ chào mừng vua và hoàng hậu.
Hoàn cảnh ra đời của bài thơ càng cho thấy rõ đây hoàn toàn là một bài thơ vui có ý "nịnh' bề trên chứ không phải là thơ vui châm biếm, và đối tượng của bài thơ cũng khác (không phải là "em" hay "anh" nào cả).
Thứ hai, về nội dung 2 câu cuối bác dịch thế là phóng tác quá. Đúng ra nội dung của nó là: Nếu như số phận cho tôi có 100 con mắt thì tôi cũng hướng cả 100 con mắt đó để nhìn Người! và ý này hoàn toàn phù hợp với hoàn cảnh nói trên.
Về nhân vật nữ bá tước Tinzenhauzen mời các bác tham khảo thêm ở đây: http://rodstvo.ru/forum/index.php?ac...r&f=142&t=6274 |
Cảm ơn USY nhiều về xuất xứ của bài thơ Độc Nhãn Nhân mà USY cung cấp. Khi dịch thơ, rất cần biết xuất xứ, nhưng điều đó Geo thường không làm được, vì không có thời gian và điều kiện, cũng vì tính chất rất nghiệp dư của mình. Đó cũng là hạn chế lớn. Về bài thơ này, Geo muốn đọc tếu táo ở chợ bắc Qua ấy mà. Do vậy không bám sát nội dung.
Nếu như không bám vào xuất xứ, có thể dịch bài thơ thế này:
ĐỘC NHÃN NHÂN
Tiếng nói và trí khôn bị mất cùng một lúc
Tôi nhìn em bằng một mắt thôi:
Con mắt duy nhất trên đầu tôi.
Giá như số phận an bài khác
Giá như tôi có trăm con mắt
Thì cả trăm dành trọn ngắm em rồi.
1829
Nhưng đọc thế thì dân chợ Bắc Qua lại không "hiểu"...
Dù sao tôi vẫn mạn phép dân chợ BQ dịch lại theo góp ý của USY như sau:
ĐỘC NHÃN NHÂN
Tiếng nói và trí khôn bị mất cùng một lúc
Tôi nhìn Người bằng một mắt thôi:
Con mắt duy nhất trên đầu tôi.
Giá như số phận an bài khác
Giá như tôi có trăm con mắt
Thì cả trăm vẫn dành trọn ngắm Người.
1829
Có được bản dịch này 50% là nhờ USY đấy. Xin cảm ơn lần nữa.