Bạn muahe thân mến!
Tôi đang công tác ở ngành Lao động (ở cơ sở) nên rất đồng cảm với sự quan tâm của bạn và xin chia sẻ mấy vấn đề: Bạn đôla(tạm gọi như thế) đã viết khá là đủ và theo tôi có thể bạn ấy rất am hiểu vấn đề này, tôi đoán những người am hiểu sâu như vậy có thể là những người đang sống, làm việc tại LB Nga(cụ thể hơn là ở Mát).
Theo tôi biết thì trước đây, những năm còn LB Xô Viết, người lao động của ta sang LX và một số nước Đông Âu khác làm việc theo hiệp định kí kết giữa hai nước(gọi nôm na là lao động hợp tác quốc tế). Điều kiện lao động hồi đó mà tôi đã được chứng kiến nó cũng bình thường, công nhân họ thế nào thì ta làm thế đó trong cùng một công việc, cùng một dây chuyền sản xuất. Thời bấy giờ công nhân VN mình căng nhất chỉ là vấn đề kỉ luật lao động, anh chị em thường thích nghỉ việc nhiều để đi thành phố khác thăm thú bạn bè, người yêu hoặc buôn bán...nên phổ biến là bỏ ca, bỏ giờ và sau đó là bỏ làm việc luôn, sống lang thang khi thì thành phố này lúc thành phố khác và làm đủ việc, phổ biến là buôn bán vặt mà bà con VN mình thường gọi là "lưu vong" hay "bộ đội"(Xin lỗi các bác quân nhân, đây chỉ là tiếng lóng). Điều kiện ăn ở, đi lại của họ cũng giống như công nhân nước sở tại. Nói chung lao động ở đâu cũng vất vả cực nhọc nhưng tôi thấy như vậy cũng tạm ổn.
Hiện nay, Nhà nước mình kí hiệp định với một số nước cần lao động VN với các thị trường truyền thống và đưa đi làm việc mỗi năm bình quân khoảng 60- 70 ngàn lao động(có năm hơn) qua các nước Hàn Quốc, Nhật, Đài Loan, Malaysia, các Tiểu vương quốc Ả rập, Qata và một số nước khác. Đã có một thời, thị trường Malaysia rất "nóng" vì đi nước này chi phí thấp, nhưng thu nhập bình quân cũng bằng làm việc ở một doanh nghiệp trung bình khá bên ta(bên ta thì khó mà xin vào làm được). Còn đi lao động Hàn Quốc là niềm ước ao của nhiều người lao động VN vì mặc dù có đóng tiền đặt cọc, lệ phí có cao nhưng bù lại thu nhập bình quân (tùy theo công việc)khoảng 10- 15 triệu VNĐ/tháng. Thời gian gần đây, do tác động của khủng hoảng kinh tế nên phía Hàn Quốc đã bắt đầu tiếp nhận lao động VN ít đi, thị trường Malaysia, Ả rập... không được lao động lựa chọn, có lẽ là do thu nhập thấp.
Mấy năm gần đây, xuất hiện phong trào đi làm việc tại LB Nga và một số nước Đông Âu. Gọi là phong trào vì nó tự phát. Ví dụ thế này: Một người Việt ở Mát, sau một thời gian kinh doanh có một ít vốn liếng, người ta nghiên cứu nhu cầu thị trường, nói chung trăm thứ bà rằn đều cần nhưng cái nào ngon ăn thì họ chọn, ví dụ như bán hàng, trồng rau, sản xuất đồ gỗ, giầy dép, may mặc...Những "ông chủ" này thực chất giống như giám đốc công ty trách nhiệm hữu hạn hay doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần...ở bên ta, có tiền là mở doanh nghiệp, có tiền là làm Giám đốc được. Sau đó họ về VN tuyển lao động(không qua con đường Nhà nước). Nói lừa gạt thì chưa chính xác, vì người lao động vẫn đi được và sang đó vẫn có việc làm. Vấn đề là làm việc trong điều kiện như thế thì nó không tuân thủ theo luật pháp nào cả. Họ không chịu sự điều chỉnh của Luật lao động VN cũng như Luật lao động của nước sở tại mà chỉ là những thỏa thuận với "ông chủ". Chính vì vậy, sự bóc lột đến bần cùng về điều kiện lao động, điều kiện sinh hoạt, tiền lương...là điều dễ hiểu, có như vậy "ông chủ" mới thu được lợi nhuận cao.
Về điều kiện sinh hoạt, lao động trong các "doanh nghiệp"của các "ông chủ" này thì cũng dễ hiểu, muốn thu lợi nhuận cao thì phải cắt giảm chi phí đến mức tối đa có thể, nên họ mới thuê những cơ sở chật hẹp, rẻ tiền miễn là đặt máy sản xuất được là xong.
Còn việc để được tồn tại, sản xuất được thì họ cũng phải chi phí những khoản lớn cho các cơ quan hữu trách, địa phương, cảnh sát...Mọi thứ tất tần tật "ông chủ" nắm nên đề phòng lao động tự phá hợp đồng bỏ trốn mà "ông chủ" bắt buộc chủ đông nắm đằng chuôi, lao động có muốn bỏ cũng không bỏ được. Nói tóm lại đây là những cơ sở "Chui".
Công bằng mà nói thì nếu như không bị ảnh hưởng bởi suy thoái kinh tế thì các cơ sở này sau một thời gian cũng có thể phất lên được, ngoại trừ điều kiện "Ông chủ" gặp rủi ro bị phá sản. Còn lao động muốn về thì như bạn đola nói đúng, bây giờ về quê, nợ nần chồng chất còn đó, trong tay không tài sản, không việc làm...đủ thứ buồn lo cả tinh thần lẫn vật chất nên họ cứ cố "gắng sống đến bình minh" không còn cách nào được. Vấn đề bây giờ là làm sao mà để pháp luật điều chỉnh được các "ông chủ" này. Theo tôi, trong nước thì được, còn ở nước ngoài thì...ta chỉ còn cách chia sẻ nỗi cực nhọc của lao động "chui" bằng tinh thần mà thôi.
Thân chào bạn.
|