Biểu tình ở Toliatchi
Lược dịch từ
http://gazeta.ru/auto/2009/10/17_a_3274195.shtml
Công nhân yêu cầu giới quản lý người Moskva từ chức, không sa thải công nhân và tăng lương.
Cuộc mít tinh ngày 17/10/2009 của công nhân nhà máy ô tô VAZ tại khu đất trống gần Nhà Văn hóa thu hút gần một nghìn người tham gia. Cuộc mít tinh nỳa do công đoàn độc lập “Thống nhất” tổ chức như một hành động phản đối kế hoạch sa thải 27,6 nghìn công nhân và cắt giảm tiền lương của nhà máy. Trước khi có cuộc mít tinh công nhân đã tụ tập thành nhiều nhóm và hăng hái thảo luận về tình hình tại nhà máy ô tô VAZ.Trước, trong và sau cuộc mít tinh, mọi người chửi mắng chính quyền, giới quản lý người Moskva và than vãn là 7 nghìn rúp mà nhiều công nhân được lĩnh tháng trước chỉ đủ ăn. Một số người lại không được chừng ấy mà lương tháng cuối cùng chỉ có 600 rúp. Số tiền còn lại được tài vụ chuyển thanh toán khoản tín dụng mà công nhân vay trước khủng hoảng. Họ buộc tội công đoàn chính thức của nhà máy có lỗi trong tình hình xấu đi ấy. “Họ đã nhu nhược đồng ý sa thải công nhân và áp dụng chế đọ lương khoán, phải giải tán công đoàn ấy đi”.
Một số ít người biểu tình là thành viên cốt cán công đoàn cho biết là “Công nhân chưa biết họ tên những người sẽ bị sa thải, vậy nên ai cũng hi vọng là mình không bị sa thải”. Có cựu công nhân đi biểu tình vì con cháu họ làm việc ở nhà máy, và vì “không thích ê kíp Moskva đã chiếm đoạt nhà máy. Họ hành xử như những kẻ chiếm đóng, họ không bảo vệ quyền lợi của công nhân bình thường”.
Thiếu sót của công nhân được bù đắp bằng nhiều đảng phái và phong trào chính trị có mặt trong cuộc mít tinh: có những người cộng sản, những người Trotskit và những người cánh tả. tài liệu tuyên truyền được phân phát náo nhiệt, có người còn khéo léo bán các ấn phẩm của mình, ví dụ mỗi bản báo “Lao động nước Nga” được bán 4 rúp.
Hơn nữa không phải phe đối lập đưa ra những yêu sách căn bản mà là ông Anatoli Ivanov một đại biểu Duma quốc gia thuộc đảng cầm quyền “Nước Nga thống nhất”. Khi bình luận lời kêu gọi biểu tình của công đoàn chính thức, ông này gọi quan điểm của họ là phản bội, ông nói “Họ nói rằng mít tinh phản đối có thể làm các nhà đầu tư khiếp sợ nhà máy VAZ nhưng điều đó thật nực cười. Tiền sẽ đổ vào nhà máy, chỉ cần ưu đãi nhà đầu tư. Nếu ở Toliatchi hình thành đặc khu kinh tế và công viên công nghệ thì sẽ có mọi ưu đãi cho nhà đầu tư”.
Toàn bộ ban lãnh đạo VAZ cùng đảng phái với Ivanov nhưng điều đó không ngăn cản ông ta đứng về phe công nhân đòi lãnh đạo từ chức. Ông đưa ra đề nghị bổ nhiệm thủ tướng Vladimir Putin làm chủ tịch VAZ và nhận được những tràng vỗ tay hưởng ứng vang dội nhưng đề nghị này không được đưa vào nghị quyết cuối cùng của cuộc mít tinh.
Đến lượt mình, chủ tịch công đoàn “Độc lập” Piotr Zolotarev nói rằng kết quả làm việc của “kíp Moskva” là ở nhà máy VAZ dẫn đến việc khởi tố 5 vụ án hình sự, phát hiện hàng loạt vụ vi phạm và lạm dụng chức vụ, 5 người bị quy trách nhiệm hình sự. Ông ta cũng cho biết là bộ trưởng Công nghiệp và công nghệ đã hứa không đuổi công nhân bị sa thải ra khỏi ký túc xá của nhà máy, nơi 11 nghìn công nhân VAZ đang sống. Chúng tôi sẽ đòi chuyển ký túc xá cho tòa thị chính và bán cho những người đang sống ở đó.
Một số người phát biểu cách này hay cách khác cũng đều nhắc đến những vị quản lý người Moskva và đòi họ từ chức. Họ nhắc đi nhắc lại ý kiến không được sa thải những người nghỉ hưu vì họ là những nhân viên nhiều kinh nghiệm, hãy để họ chia sẻ kinh nghiệm trước khi an nghỉ. Những người không phát biểu thì lo lắng khía cạnh tiền bạc của vấn đề.
Cuộc mít tinh đưa ra các yêu cầu: trở lại chế độ tuần làm việc đầy đủ từ 1 tháng 11, khôi phục bảo đảm xã hội, ban lãnh đạo từ chức, tiếp tục sản xuất những model riêng của VAZ, kéo dài thời hạn tư hữu hóa phòng ở trong ký túc xá, và tổng thống và chính phủ Nga phải cam kết duy trì chỗ làm việc. Họ cũng đưa ra yêu cầu lương tối thiểu của kỹ sư VAZ là 25 nghìn rúp, lương giám đốc không thể vượt quá 5 lần công nhân bình thường. Một trong những yêu cầu chính là xóa khoản nợ phát sinh trong thời gian người của “Rosoboroexport” (xuất khẩu vũ khí Nga) và “Rostexnologia” (công nghệ Nga) lãnh đạo nhà máy. Theo họ món nợ này phát sinh ra do quản lý không hiệu quả và ăn cắp. Chính phủ phải chịu trách nhiệm về việc này vì họ đã trao nhà máy cho “người Moskva”. 3 giờ sau, những người mít tinh giải tán trong trật tự, không có sự việc đáng tiếc nào xảy ra. Họ chưa quyết định bao giờ lại tiếp tục biểu tình, tất cả phụ thuộc vào số phận nhà máy.