[htienkenzo]

nqbinhdi viết

Gửi bác Kenzo,

Cám ơn bác đã chia sẻ.

Thời còn thơ ấu, ngoài các hiệu sách tràn ngập sách dịch từ các tác phẩm của Liên Xô về đủ mọi vấn đề. Cũng có thể nói không ngoa rằng, nhiều tác phẩm của Liên Xô có tác động rất mạnh mẽ tới sự hình thành nhân cách của chính mình, tất nhiên cũng còn phải kể tới các phim xô viết nữa - cái mà một thời người ta hay gọi là "Phim màu Liên Xô chiến đấu hai tập" ấy. Trong những tác phẩm như thế, những cuốn như "Mùa xuân trên sông Ô-đe" và cuốn hậu "Nhà trên quảng trường" có những tác động lớn tới chúng tôi. Tôi sẽ không bao giờ quên cảnh anh con trai Mr. Nguyễn Cơ Thạch lúc bấy giờ là tiểu đội trưởng của một tiểu đội trong đại đội chúng tôi hô quân làm vệ sinh doanh trại hay đi tập luyện, mồm liên tục "Davai, davai!", cái câu cửa miệng của Trung tá cận vệ Lubensov trong mấy cuốn kia. Muộn hơn chút nữa, cuốn "Những nguyên lý của công tác tổ chức" của Platon Mikhailovitch Kergiensev (một trong những cánh tay phải của Lenin vĩ đại về tổ chức nhà nước những năm đầu của CM Tháng Mười) viết rất hay đã tác động ghê gớm tới tác phong sinh hoạt/làm việc của chính tôi và vẫn còn ảnh hưởng tới tận bây giờ, với khẩu hiệu: "Hãy tổ chức bản thân mình".

Lớn lên, đi trận, công tác rồi ra nước ngoài nhiều lần và đủ lâu, tiếp thu thêm rất nhiều điều tốt đẹp nữa từ các chân trời mới tôi nhận ra rằng hóa ra ngoài vòm trời này còn có những vòm trời khác và bao nhiêu điều đã bổ sung, thậm chí thay thế cho nhiều quan niệm trước đây của mình - cuộc sống luôn đổi thay mà. Tất cả các cuốn bác đã kể ra, tôi đều đã đọc cả và cũng rất thích. Ngoài các tác phẩm trên, tôi cũng thích một số tác giả Mỹ, những "the God Father", "Exodus", "Six days of the condor"... hay các tác phẩm của John Grisham. Tôi có gần trọn bộ các tiểu thuyết của Grisham bằng tiếng Anh.

Nói riêng, tôi cũng rất thích các tác phẩm của Jack London (nghe nhàm nhỉ, chính Lenin cũng rất yêu các tác phẩm của Jack London nữa mà), có nhiều tác phẩm của ông trong thư viện cá nhân và đã từng có hồi lọ mọ dịch "Tiếng gọi nơi hoang dã" song chỉ dịch được hết một chương lại dừng vì quá bận học hành và nghiên cứu. Cho tôi khoe một chút, tôi có cả một bản "The call of the wild" xuất bản từ năm 1912.

Bao giờ nghỉ hưu, có một công việc mà tôi cứ mơ ước được làm là dịch sách, cả chuyên môn và văn học. Bình sinh tôi rất thích cách dịch của cụ Cao Xuân Hạo. Nói thế nào nhỉ. Những ngày trên đất Nga, có lần tôi đã tự hỏi "Tại sao mình không có cảm giác lạ lẫm mấy ở đây", sau rồi tôi đã tự trả lời được rằng mình đã ngấm được, làm quen và cảm nhận được những nét Nga qua chính những trang dịch tuyệt vời của cụ Cao Xuân Hạo.

Bác ạ!
Nghe bác tâm sự, tôi biết bác lớn tuổi và trải nghiệm hơn tôi rất nhiều! Tôi rất thích “cách” suy nghĩ của bác!
Tôi muốn nói đến các nhà văn, nhà thơ ở xã hội tư bản. Sao họ lại có được 1 cái nhìn “phong phú” đến như vậy? Họ thường xuyên “xoáy sâu” vào những ngóc ngách của cuộc sống, của xã hội đương thời. Đồng thời “văn” của họ còn “tiên đoán” được tương lai, xu thế tất yếu của “tư duy” , “cảm xúc” của nhân loại.(ngay lúc này tôi chưa sắp xếp để chứng minh điều ấy được)
Văn học Xô Viết phần nào đã định hướng nhân cách cho thế hệ các bác và cho thế hệ chúng tôi sau này. Tôi trân trọng! Nhưng, tôi vẫn dành nhiều tình cảm hơn cho văn học Nga- nền văn học trước Cách mạng tháng Mười! Những Dostoyevsky, Tchekhov, Turgenev, Pushkin, Gogol, Lev Tolstoy. Và vào thời điểm đó-thời Piotr Đại đế, văn học Nga có được sự “tương tác” của văn hóa châu Âu, cụ thể là Pháp quốc. Bác có thấy, trong “Chiến tranh và Hòa bình”, giới thượng lưu họ giao tiếp với nhau bằng tiếng Pháp chứ không phải bằng ngôn ngữ Nga-la-tư của họ không? Thậm chí họ-tên cũng phải “Pháp hóa” nữa! Nghĩ… cũng thông cảm cho tâm trạng “giải tỏa” của họ sau 1 khoảng dài “khép kín” với châu Âu, phải không bác?
Bác nói đúng! Dịch giả, Nhà Ngôn ngữ học Cao Xuân Hạo đã đem “Một phần Nga” về cho người Việt Nam khi tiếp xúc với các ấn phẩm của họ. Thế nên, bác mới thấy “Tại sao mình không có cảm giác lạ lẫm mấy ở đây”! Tôi may mắn được “ngồi uống bia bên cạnh Cao Xuân Hạo” 2 hay 3 năm trước khi bác ấy qua đời (ở Hội quán 81-Trần Quốc Thảo, Sài Gòn). Tôi cũng thích Dịch giả Dương Tường, người thường xuyên “đùa cợt” với từng con chữ, từng ngôn ngữ khác nhau. Thơ của ông ấy tôi thấy “hay” bởi, tôi… chưa hiểu nổi! Ngưỡng mộ thật!
Bác có khả năng đọc được các tác phẩm văn học nước ngoài “nguyên bản” là 1 điều quả thật tuyệt vời! Hơn hẳn sách dịch xa! Tôi cũng… ngưỡng mộ bác!
Đôi dòng tâm sự với bác. Mong được tiếp thu nhiều ở bác cũng như mọi người!