Nghe nói đại siêu thị Metro ở Hà Nội mới mở cái thứ hai đâu dưới đường Tam Trinh hôm 19/9, thế là sáng sớm tinh mơ hôm nay lọ mọ đến xem. Siêu thị to đoành nhưng lối vào lại bé tí, mấy tay bảo vệ chưa quen việc đứng túm tụm bảo là chúng iem vẫn chưa giải tỏa được nhà dân. Cửa tự động bị hỏng nên tay bảo vệ phải chạy ra mắm môi mắm lợi lôi 2 cánh cửa cứ thích ríu vào nhau để cho mấy vị khách xông vào mở hàng ngày mới.Hơn 6 h sáng, siêu thị vắng hoe, máy lạnh chạy sâu hết cỡ nên ai nấy đều so vai rụt cổ xuýt xoa. Đến quầy dụng cụ gia đình, thấy cái cối xay thịt thân quen nằm chình ình ở đó. Vỏ màu nhôm sáng, cái tay quay, cái hình dáng ôi quen quá là thân quen. Cái Miasorubka-cối xay thịt của Liên xô, của Nga đó sao? Tiến lại để xem, hóa ra không phải. Thì ra đó là đồ của hãng Fackelmann của Đức, sản xuất tại China, giá những một trăm bẩy mươi mấy rúp, à quên, nghìn đồng Việt Nam. "Cháu Tây Đức" này nhìn kỹ thì suy dinh dưỡng hơn "cháu bé Liên xô" ngày xưa, nhưng từ ruột gan lõi xoắn cho đến hình dáng bề ngoài thì một tám một mười. Lòng phân vân chả biết ai đi thó "kiểu dáng công nghiệp" của ai.
Những tám mươi của thế kỷ trước, cối xay thịt Liên xô là một vật dụng thân thuộc trong nhiều gia đình Việt Nam. Nói cho đúng ra, thời đấy các gia đình ở nước ta kiếm đâu ra lắm thịt mà...xay, có tí nào là rán mỡ, rồi kho mặn lên ăn với cơm. Vậy nên nghĩ cũng khổ cho các "em" xay thịt Liên xô, sang Việt Nam cứ đói dài mốc cả...vỏ, thi thoảng mới được trưng dụng ra xay tí thịt làm chả viên lá lốt hoặc làm chả ăn tươi với cân bún. Nhưng bù lại sang xứ ta, các "em" lại được ăn món cua đồng thả giàn. Cái cối này mà xay cua thì "búa bổ", chẳng sợ bắn tí nào. Cố định cối xay vào mép bàn, thả lũ cua đã bị bóc mai vào và xay, xay đều. Phía đầu bên kia, tức là chỗ đầu ra ấy, từng thanh cua cỡ như cái đũa màu nâu sậm đua nhau tuôn ra. Chẳng phải giã, chẳng bắn lên quần áo, mà lại nhanh. Thao tác tí chút, ta đã có bát canh cua mồng tơi rau đay rau ngót, ăn với tí cà pháo thì đúng là "quên đi tình yêu cũ".
Cùng với những bàn là, nồi hầm, phích đá..., cối xay thịt là mặt hàng được dân ta hăng hái săn lùng bên Liên Xô để gửi theo hàng biển về Việt Nam. Theo như Hungmgmi được biết (thật ra là mới biết thôi) có 2 loại máy xay thịt mà dân ta hay "đánh" về vì bán dễ. Đó là loại cối xay giá 5,5 rúp và 6,5 rúp. Các loại cối xay này đều có vỏ bằng hợp kim nhôm trông khá bắt mắt. Như đã nói, cái dạo ta còn bao cấp, cái cối xay thịt khá là hữu dụng. Chứ nay vào nền "kinh tế thị trường", các bà nội trợ quả là sướng không để đâu cho hết. Mua thịt ở chợ, bà bán hàng nào chả có cái máy xay thịt chạy bằng "mô-tơ", sẵn sàng xay miễn phí cho khách hàng. Còn nếu muốn xay thịt ở nhà, đã có cối xay thịt điện rẻ của Tàu, chơi sang hơn thì xài đồ hiệu Moulinex, khoảng đâu bảy trăm ngàn đến triệu bạc một "chú". Vậy nên cối xay thịt Liên xô-cái Miasorubka yêu dấu của một thời lại bị tống ngay vào gầm tủ bếp, nằm ưu tư mốc xỉn đi bên những can, những chai, những lọ...và những thứ lâu lâu mới được chủ nhân dùng đến.
Cối xay thịt của tư bổn đời nay
Hôm lâu lâu rồi, bỗng dưng lại lang thang ra phố Nguyễn Khuyến, nơi một thời là "thánh địa" của hàng hóa Liên xô. Cô bán hàng ngái ngủ bên sạp hàng vẫn còn đó những bàn là, nồi hầm, phích đá, máy sấy dầu...đã cũ. Cô bảo em buôn hàng Nga đã 18 năm nay, rồi kể huyên thuyên về một thời oanh liệt nay đã còn đâu. Bỗng Hungmgmi nhìn thấy mấy chiếc cối xay thịt Liên xô nhôm sáng bóng, nhấc lên còn thấy cả chữ Sdelano v CCCP. Cô bán hàng cười ruồi mà bảo:"Hàng ta làm giả đấy anh ạ, giá có mấy chục". Hóa ra là vẫn còn đó một bộ phận người tiêu dùng thích tín nhiệm và sử dụng hàng Nga, chắc là do tâm lý hàng Liên xô "nồi đồng cối đá". Các cối xay thịt cũ nay cũng có giá ra trò, cối 6,5 rúp ngày xưa trả dưới 100 ngàn đồng thì đừng nghĩ đến chuyện xách về. Cô bán hàng bảo chỉ có dân "làm hàng" mới biết và mua loại cũ mà tốt này về dùng.
Cũng lại một hôm lâu rồi, lang thang vào...một trang web của Nga, có mấy chú loai choai chui vào bảo cái hợp kim nhôm làm cối xay thịt Liên xô ngày xưa là không đảm bảo cho sức khỏe người tiêu dùng và đã từng bị WHO khuyến cáo. Đọc xong rồi lầm bầm mắng trong bụng: Mấy cái chú Nga choai này chỉ được cái nói linh tinh, cả nhà anh mày và khu tập thể dùng bao nhiêu năm rồi mà có bị làm sao đâu, chỉ được cái "có mới nới cũ" là giỏi...