Tiếp theo tôi bàn về tình hình học tập của sinh viên tại Nga. Tôi phân sinh viên ra làm ba nhóm, nhóm sinh viên nhận HB nhà nước VN và Nga, nhóm sinh viên tự túc và nhóm sinh viên Nga. Tôi xin bắt đầu bằng nhóm sinh viên VN nhận học bổng nhà nước Nga và VN vì nhóm này tôi hiểu rõ họ hơn cả.
1. Sinh viên VN đứng ở đâu trong lớp?
Đa số các sinh viên được gửi sang bởi bộ GD VN đều có khởi điểm rất hoàn hảo, phần lớn đỗ thủ khoa đại học hoặc dẫn đầu năm học thứ nhất ở VN. Khi sang đến Nga những sinh viên này không gặp khó khăn ở năm thứ nhất và thứ hai đại học, thường dẫn đầu lớp học về mọi mặt. Lý do chính là nhờ vào nhiều kiến thức đại cương và cách học ở bậc đại học đã được sinh viên ta làm quen từ sớm. Tuy nhiên từ năm thứ 3 trở đi thì mọi sự bắt đầu thay đổi sinh viên ta thường chủ quan, không chịu trau dồi ngoại ngữ những năm đầu, khi học những môn lạ, bài giảng bắt đầu khó hiểu hơn. Sinh viên cảm thấy cần phải đọc bài trước ở nhà rồi lên lớp nghe lại. Chính điều này làm cho sinh viên ngày càng chủ quan khi có cảm giác cái gì mình cũng hiểu trên bài giảng nên bắt đầu bỏ lớp học vì cho rằng ở nhà đọc sách là đủ. Một số sinh viên bắt đầu nhận ra chỉ cần học cấp tốc các môn học ở cuối học kỳ là có thể thi điểm 5 như thường. Ngoài ra khí hậu mùa đông cũng rất lý tưởng cho các buổi ngủ vùi, thức giấc lúc 12h trưa, sinh viên ta bỏ toàn bộ buổi học sáng và tham gia lác đác các buổi học chiều. Về điểm thi sinh viên ta vẫn luôn nằm trong top dẫn đầu nhưng về kiến thức và khả năng tiếp cận cái mới thì thui chột dần vì cách học kể trên.
2. Gửi sinh viên giỏi đi vùng sâu vùng xa để dọa người Nga?
Đó là câu nói đùa của sinh viên VN tại Nga, thực tế có rất nhiều sinh viên giỏi được gửi sang học trường làng trường huyện của Nga, hoặc cơ sở 2 của các trường nổi tiếng nhưng đặt tại nơi hẻo lánh. Nhiều trường đem so với đại học Bách Khoa Hà Nội chắc còn thua xa. Khi giáo dục Nga đang khủng hoảng thì chất lượng trường top còn chưa ra gì chứ nói chi đến các trường hẻo lánh. Sinh viên phát triễn trong môi trường như vậy dễ đâm ra chán nản và có tâm lý tự ti vì dù gì họ cũng là những sinh viên giỏi nhất, nay lại phải học ở nơi buồn tẻ, không có sự cạnh tranh, thiếu thốn. Nhiều sinh viên không biết làm gì ngoài chơi game thâu đêm, đến kỳ thi lại học như điên như dại, nuốt hết thật nhanh mớ kiến thức hỗn độn để rồi sau kỳ thi trả lại hết cho thầy.
3. Sự xuề xòa tạo thành tâm lý ỷ lại.
GS Nga đôi khi châm chước quá mức cần thiết cho sinh viên nước ngoài, sự xuề xòa của họ tạo ra tâm lý ỷ lại của sinh viên. Nhiều sinh viên rất giỏi nhưng nhận thấy việc nhận điểm 5 quá dễ, họ trở nên lười hơn và tìm cách học đối phó nhiều hơn là tìm cách thu nhận kiến thức. Khi đi trả thi nếu thầy giáo vô tình ra câu hỏi hơi bên ngoài một chút thì họ cho rằng thầy đang tìm cách ép mình. Có một số bạn còn tìm cách kiện bằng được và quết tâm ko nhận điểm 4 vì cho rằng thầy chèn ép sinh viên. Nếu GS khó tính họ sẽ bắt nhận điểm, nhưng ở Nga, GS ko có quyền bắt trò nhận điểm nếu như sinh viên ko thích, vì vậy sinh viên tìm cách thoái thác để thi lại, có khi thi lại 5,6 lần đến khi thầy chán ký đại con điểm 5 cho nhẹ nợ.
4. Từ sinh viên giỏi thành người mất phương hướng , chán nản và bỏ mặc.
Ở trong môi trường như vậy nhiều sinh viên vẫn cắn răn chịu đựng tìm cách học mới và tham khảo bài giảng ở nơi khác để tự cứu lấy mình. Một số thì lao đầu vào những con điểm hữu danh vô thực hay lao đầu vào thi olympic sinh viên để lấy oai. Nhưng tệ nhất vẫn là những sinh viên mất hẳn phương hướng và ý chí phấn đấu. Có sinh viên suốt ngày chơi game thâu đêm suốt sáng, khi đi thì bảnh bao nhưng khi về thăm gia đình chỉ còn bộ xương, sụt hơn 10 cân, bố mẹ nhận ko ra. Có trường hợp lúc làm luận văn tốt nghiệp, thầy giáo gọi lên chỉ cách làm lận văn cũng ko thèm lên, bạn bè tập trung trả thi giúp cũng coi như mặc kệ. Lúc viết luận văn thì thầy đưa một chương trong luận án TS của thầy về dùng lại. Anh này không thèm sửa lại copy nguyên xi, thậm chí luận văn bắt đầu đánh số từ trang 100. Nhà trường lắc đầu trao đại cho cái bằng. Rất nhiều trường hợp như vậy, ở trường nào chắc chắn cũng có người như vậy, ất cả đều có một xuất phát điểm ko thể tốt hơn.
5. Trở về VN xin việc và vật lộn với cuộc sống
Sau một thời gian chán nản thì một số sinh viên có ý chí không biết phải làm gì tiếp theo vì luôn có cảm giác mình chưa có đủ kiến thức và kỹ năng để đi làm. Họ chọn con đường quay lại Nga học tiếp TS tiếp tục ngày tháng tươi đẹp nhưng phí phạm tuổi trẻ. Những người khác thì về VN và xin việc làm tại các công ty tư nhân hoặc nhà nước. Nhóm đối tượng xin việc ở công ty tư nhân được đối xử không khác gì các bạn sinh viên tốt nghiệp ở VN mấy, nhận cùng mức lương và quyền lợi. Kể cả sau một thời gian phấn đấu nhiều người cũng chưa thể vượt qua được các bạn ở nhà mặc dù ngày ra đi họ có xuất phát điểm rõ ràng là tốt hơn. Nhóm xin vào nhà nước thì gặp khó khăn về bằng cấp vì ko được công nhận là thạc sỹ, một số bạn học kỹ sư của Nga tới 6 năm nhưng về nước người ta chỉ công nhận tương đương kỹ sư 4.5 năm của VN. Tuy nhiên một số nơi vẫn dễ bị lừa bởi sự hào nhoáng của nền GD LX vì vậy họ chào mời sinh viên từ Nga về với mức lương hấp dẫn, nhưng sau một thời gian thử việc thì đâu lại sớm vào đấy.
Đây là những yếu điểm chết người mà các bạn sinh viên sắp sang cần tránh để khỏi đi lại vết xe đổ. Đối với nhà tuyển dụng xin hãy đừng nhìn vào bằng cấp và bảng điểm của các sinh viên này. Chỉ cần bỏ ít thời gian kiểm tra năng lực của họ sẽ nhận thấy ai là người tài thật sự. Trong số các sinh viên học ở Nga về có rất nhiều sinh viên giỏi nhưng bảng điểm ko nói lên điều này.
|