Tôi đã làm công nhân ở Liên Xô và nước Nga, tức là sống và làm việc với tầng lớp bình dân. Tôi cũng có không ít kỷ niệm buồn đau, nhưng đọng lại trong trên hết vẫn là những kỷ niệm đẹp về đất nước con người xô viết và Nga nhân hậu. Nước Nga và người Nga cũng có hai mặt tốt xấu như bất kỳ quốc gia hay dân tộc nào. Tôi không đồng ý với nhiều người dùng NNN làm nơi trút giận về nước Nga.
Việc người Nga đối xử xấu với chúng ta ngoài những nguyên nhân nội tại nước Nga có một phần quan trọng do lỗi của chính chúng ta. Nước Nga buổi giao thời có nhiều đảo lộn, kinh tế khó khăn mức sống sa sút, đạo đức suy đồi, tội phạm gia tăng. Có chuyện này trong số chúng ta chắc ít người biết được: nước Nga thiếu chút nữa đã rơi vào nạn đói khi dự trữ vàng quốc gia chỉ xếp vừa một chiếc va li, ngay cả lực lượng vũ trang cũng phải nợ lương nhiều tháng.
Hầu hết người Việt Nam đi lao động ở Đông Âu không được chuẩn bị về văn hoá, ít hiểu biết nên tự hào thái quá về dân tộc mình. Đó là hệ quả của cách giáo dục tuyên truyền sai lầm làm chúng ta ngộ nhận rằng Việt Nam quá nổi tiếng trên thế giới, rằng đã đánh thắng Mỹ, Pháp thì việc gì cũng làm tốt. Chúng ta không biết rằng trong hai cuộc kháng chiến đó, nhìn từ đầu đến chân anh bộ đội có mấy thứ là do Việt Nam sản xuất. Có không ít thanh niên các nước Trung Á thuộc LX không biết Việt Nam là nước TB hay XHCN và nằm ở đâu trên bản đồ thế giới. Chúng ta bê nguyên thói quen nề nếp nông thôn VN những năm 1980 sang châu Âu, người bản địa khinh thường chúng ta cũng không có gì ngạc nhiên. Trước làn sóng lao động này người Việt ở LX không nhiều, là trí thức nên có ý thức hơn, lại sống rải rác nên “bản sắc” Việt Nam ít nổi bật, khi đó người ta dễ thông cảm, nói cách khác là họ không chấp. Chính do thiếu chuẩn bị về văn hoá cho người lao động đã làm xấu đi hình ảnh người Việt Nam trên thế giới.
Thế hệ chúng tôi đã thấm nhuần “đất nước Việt Nam giàu và đẹp, con người Việt Nam cần cù thông minh…”. Có lẽ điều đó đúng khi chúng ta ở trong nước với nhau, ra nước ngoài mới thấy nói như vậy là láo toét, hành động ứng xử theo phương châm ấy là tai hại. Tôi không có ý định báng bổ dân tộc mình cũng như không hề so sánh văn hoá lối sống của dân tộc nào là hay hơn nhưng quả thực nhiều lần rất xấu hổ vì đồng bào của mình. Tôi thấy công nhân Việt Nam (thời đó thôi nhé) ở LX có nhiều tật xấu, đặc biệt kỷ luật lao động rất kém.
Còn nhớ Worldcup Italia90, sau bữa ăn giữa ca thứ 2 là anh em ta bỏ việc về xem bóng đá, một số dây chuyền có nhiều công nhân Việt Nam tê liệt, các đốc công kêu trời, phải điều công nhân Nga từ dây chuyền khác đến làm thay, chỉ rát mặt mấy ông quản lý. Hàng tháng như vậy mà họ còn quý chúng mới là lạ. Những thứ gắn bó công nhân Việt Nam với nhà máy cũng mong manh, dù nghèo nhưng họ vẫn nhổ toẹt vào tiền lương, doạ đuổi việc là họ sẵn sàng đi “bộ đội”.
Thói quen ngủ buổi trưa cũng gây không ít khó khăn cho công nhân Việt Nam, khi căng da bụng thì trùng da mắt trong khi người châu Âu không ngủ trưa. Có 2 anh tầm vóc như Huỳnh Đức làm ở dây chuyền trục khuỷu phải xin chuyển đi vì mấy ông Tây không nghỉ ăn trưa, sau khi quân ta ăn trưa về là ở vị trí mình đã ùn lại một đống việc, muốn ngồi thêm một lúc cũng khó chứ nói gì đến ngủ.
Chuyện lộn xộn ở Seremechievo quả rất đau lòng nhưng cũng do người Việt gây ra để trục lợi, 1 anh về thì 10 anh “bộ đội” đi tiễn, vừa đi chơi vừa “đạp hàng”. Hành lý xách tay của tôi cũng thừa cân, tôi không có tiền, chị nhân viên rất kiên quyết, tôi chạy đi vay (không được) quay lại thì thấy hành lý của mình đã qua cửa này, dù cập rập nhưng tôi vẫn kịp nói câu cảm ơn chị.
Ôi thôi, nói một mạch lộn xộn dài quá rồi, chỗ nào không phải xin các bác đại xá.
|