Về vấn đề Gruzia BBC gần đây có đăng bài nghiên cứu sau đây:
Lý do Gruzia khởi chiến ‘không chính đáng’
Xung đột tại Gruzia
Tương trình do EU đặt hàng không đổ lỗi cho bên nào gây chiến.
Cuộc chiến tại Gruzia năm ngoái được khởi đầu bằng tấn công của Gruzia, và hành động như vậy không nằm trong luật quốc tế, bản tường trình do EU đặt hàng vừa đưa ra kết luận.
Tuy nhiên tường trình nói chuyện khởi chiến của Gruzia bị thúc đẩy sau nhiều tháng khiêu khích, và cả hai phía, Gruzia và Nga đều vi phạm luật quốc tế.
Nga nói tường trình đã mang lại câu trả lời rõ ràng về việc bên nào khởi chiến trước.
Còn Gruzia nói cuộc điều tra cho thấy Nga đã chuẩn bị cho cuộc chiến trong một thời gian dài.
Tường trình nói 850 người bị thiệt mạng trong cuộc chiến tháng Tám năm 2008, và hơn 100.000 phải rời nhà cửa. Cho đến nay khoảng 35.000 người vẫn không có nơi ở cố định.
Bản tường trình do Hội đồng Liên hiệp Âu châu đặt hàng. Nhà ngoại giao người Thụy Sĩ, Heidi Tagliavini, là người chấp bút. Giúp đỡ ông thu thập số liệu là 30 chuyên gia sử học, quân sự và lịch sử.
Cuộc chiến bắt đầu từ ngày 7 tháng Tám năm 2008, khi xe tăng của Gruzia bắt đầu nã đạn vào vùng Nam Ossetia, một vùng tự trị đòi độc lập, nhằm tìm cách giành lại kiểm soát. Các tháng trước đó chứng kiến hai bên đụng đụ lẻ tẻ.
Lực lượng Nga nhanh chóng đáp trả cuộc tấn công và đưa quân tiến sâu và lãnh thổ Gruzia.
Xung đột kéo dài trong bốn ngày trước khi hai bên đạt được ngưng bắn. Nga rút khỏi Gruzia, tuy nhiên vẫn duy trì hiện diện quân sự tại cả Nam Ossetia và Abkhazia.
'Lý do không chính đáng'
Tường trình nói: “Việc quân lực Gruzia nã đạn pháo vào Tskhinvali (thủ phủ của Nam Ossetia) trong hai tối mùng 7 và 8 tháng Tám năm 2008 đánh dấu việc khởi đầu của một cuộc xung đột quy mô lớn ở Gruzia.”
Và tường trình viết thêm: "Nhiều người đặt câu hỏi liệu hành động như vậy có phù hợp với luật pháp quốc tế hay không. Câu trả lời là không.”
Tường trình viết, phát biểu của Gruzia về việc Nga đưa quân quy mô lớn vào lãnh thổ Nam Ossetia trước thời điểm cuộc chiến là “không có bằng chứng đầy đủ.” Cạnh đó tường trình nói có bằng chứng về một số vụ tăng quân lẻ ở quy mô nhỏ.
Tường trình cho rằng trong khi hành động ban đầu của Nga đẩy lùi tấn công của Gruzia tại nam Ossetia là chấp nhận được, hành động sau đó của nước này, như tiến sâu vào lãnh thổ Gruzia, đã “vượt quá giới hạn tự vệ,” và “vi phạm luật quốc tế.”
"Việc phá hủy cơ sở vật chất ngay sau khi có thỏa thuận ngưng bắn là hành động không chấp nhận được.”
Theo BBC