* Tôi đang nói "người ta chưa biết đúng sai", nếu BIẾT là sai thì theo logic thông thường người ta KHÔNG mua.
* Sách "Tư Bản Luận" của Marx không anti cái gì cả. Ví dụ người ta có thể đọc, mua bán sách Kinh thánh (mâu thuẫn với sự vô thần của Marx).
* Tư Bản châu Âu đã có thời kỳ phát triển cùng với thể chế quân chủ trong một thời gian dài. Khi mạnh lên nó cũng làm những cuộc CM và treo cổ vài ông vua đấy chứ!
Vì vậy việc "giao thoa" giữa các mô hình XH đâu phải lạ! Về phương thức, TB Anh tiếp tục duy trì hoàng gia (hữu danh vô thực) ở Pháp người ta treo cổ vua lên.
Có một điều chắc chắn, cái gì mâu thuẫn thì phải triệt tiêu nhau.
* Ở trên mới nói về mô hình XH, phúc lợi XH hay gì đó mới chỉ là phần nổi, trong cuốn TBL (Das Kapital), Marx đi sâu về các vấn đề của CNTB, như tín dụng, tiền tệ, ngân hàng.... Tôi không bàn ở đây vì đơn giản nó nằm ngoài tầm hiểu biết của tôi. Nhưng có điều chắc chắn (như tôi đọc được) KTTB chứa đựng bất ổn, và người ta đang tìm một mô hình mới cho KTTB.
Khi thay đổi thì còn đúng bản chất TB hay không?? Cũng giống như Thái có Vua nhưng không phải Phong kiến. Tương lai tôi không dám bàn, chỉ xin trích câu trong bài báo của Spiegel khi nói về gói cứu trợ kinh tế của Mỹ (chính phủ mua lại các tập đoàn), sau khi Mỹ kiên quyết thuyết phục Châu Âu không "cứu trợ":
"Các thành lũy TB đang sụp đổ"
|