Nina vốn định giới thiệu tiếp về mấy vở ballet khác của Tchaikovsky, song trong khi chờ đợi, thì mời các bác đọc về đoàn Ballets Russes và Serge Diaghilev nhé.
----------------
(Đầu đề của bản dịch, tác giả, nguồn sẽ thông báo sau...)
Ngày 18/5/1909, tại Paris, đoàn Ballets Russes – một đoàn ballet chưa bao giờ biểu diễn ở Nga đã trình diễn lần đầu tiên và có thành công vang dội. “Toàn bộ Paris” (các bộ trưởng, các nhà hoạt động xã hội, các nghệ sĩ, các ngôi sao trình diễn, nhà tạo mẫu) đều có mặt, các yếu nhân nước ngoài cũng thế. Sau màn ballet thứ hai, những điệu múa của người Polovts từ vở opera “Công tước Igor” của Borodin, khán giả đã tràn đầy cánh gà. Các diễn viên múa còn đang khởi động cho màn ballet cuối cùng thấy mình được hàng trăm cặp mắt người Paris chiêm ngưỡng, điều báo hiệu rằng – chuyến biểu diễn này đã trở thành lịch sử
Vaslav Nijinsky trong vở “Giấc ngủ trưa của thần đồng áng” năm 1912
Serge Diaghilev, người sáng lập và động lực phát triển của Ballets Russes, năm 1916
Mặc dù bất ngờ tuyệt đối mà người Pháp gọi là cuộc cách mạng bắt đầu ở nhà hát, hơn là ở phạm trù mỹ học. Đó là đỉnh điểm của một tập thể nghệ thuật. Trong mỗi tiết mục, các vũ công, âm nhạc và dàn dựng đều ở đỉnh cao, họ kết hợp lại trong một sự hài hòa khác nhau, nhưng hoàn hảo. Vài thập kỷ trước đó, Wagner đã đề xuất một công việc chung của nghệ thuật (Gesamtkunstwerk), trong đó âm nhạc, dàn dựng và nội dung kịch tính phối hợp lại với tỷ lệ như nhau. Nhưng khi đó, Serge Diaghilev, nhà điều hành của Ballets Russes đã cho công chúng ba Gesamtkunstwerk trong một buổi tối, với chất lượng của chuyển động mà không một opera nào của Wagner đã từng được biết. Diaghilev làm điều này suốt 21 mùa diễn, và chỉ dừng lại khi ông qua đời năm 1929.
(còn tiếp)