Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn bạn GPS về bài viết của bạn trên gpsvn phản biện cho ông Lê Quốc Trinh. Anh em chúng tôi ở NMLD đánh giá cao tâm huyết (he he lại tâm huyết – nhưng chúng tôi lại rất thích cụm từ này) và hiểu biết của bạn. Bạn đã trả lời và nói thay hộ chúng tôi y như người … trong cuộc.
Đọc những gì ông Trinh viết mới biết còn nhiều người đã không nắm được thông tin, hiểu sai hoặc cố tình hiểu sai về Dự án NMLD Dung Quất. Bài phản biện của bạn GPS khá đầy đủ và chính xác. Tôi chỉ xin nói cụ thể thêm đôi điều, chẳng hạn dựa theo đoạn trích dưới đây do ông Trinh Viết.
ông Trinh viết:
Tôi không hiểu ông Sơn định nghĩa “thời gian nghiệm thu, chạy thử (commisioning)” là thế nào, nhưng khi khai trương Nhà máy (22-02-2009) ông Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến tận nơi cắt băng khánh thành, báo chí tung hô rùm beng, rồi sau đó hàng tuần thường nêu lên thành tích sản xuất trên thông tin, thì có nghĩa là Nhà nước Việt Nam, trên cương vị chủ nhân, đã chấp nhận bàn giao công trình từ tay nhà thầu thi công sau khi tiến hành kiểm tra chất lượng tất cả mọi thiết bị.
Đoạn trên đây ông Trinh đã hiểu sai mọi vấn đề.
Hợp đồng xây dựng NMLD Dung Quất là một hợp động dạng FEED, bao gồm các giai đoạn: khảo sát, thiết kế, xây dựng, hoàn thành và bàn giao.
Tại giai đoạn cuối có các mốc chính: Tiền chạy thử: trước 25.4.2008, chạy thử từ 25.4.2008 đến 25.10.2009, trong đó có các mốc quan trọng:
- Tử 25.4.2008 đến 25.2.2009 hoàn thành xây dựng và chạy thử các phân xưởng năng lượng phụ trợ (10 phân xưởng).
- Từ 25.2.2009 đến 25.8.2009: hoàn thành và chạy thử tất cả các phân xưởng công nghệ (14 phân xưởng). Trong đó có mốc rất quan trọng là 25.2.2009 cho ra dòng
sản phẩm thương mại đầu tiên của NMLD Dung Quất.
- Tử 25.8.2009 đến 25.10.2009: chạy 100% công suất của Nhà máy (trước đó NM chỉ chạy ở các mức 40, 60 và lên 70).
Tại sao có ngày 25 hàng tháng ở các mốc? Là vì ngày 25.10.2005 Hợp đồng ký kết với Nhà thầu đứng đầu là technip Pháp chính thức có hiệu lực. Chúng tôi lấy ngày đó làm các mốc để hoàn thành tiến độ.
Tại sao có ngày 22.2.2009? Đây là mốc quan trọng NMLD cho ra
dòng sản phẩm thương mại đầu tiên gồm dầu Diesel và dầu hỏa. Tôi xin nhấn mạnh từ thương mại. Vì trước đó NMLD đã chạy thử và đã cho ra 2 SP trên.
Và cũng xin nhấn mạnh nữa đây không phải là ngày khai trương hay khánh thành NMLD Dung Quất (mặc dù tổ chức Lế rất linh đình có cả Thủ tướng chính phủ đến dự) mà chỉ là ngày chúng tôi đã
hoàn thành một mốc rất quan trọng trong tiến độ XD Nhà máy.
Tại sao lại là ngày 22 chứ không phải 25? Là do nhiều lý do: hôm đó là ngày tốt, là ngày nghỉ, là ngày TTCP mới vào dự được. Trước đó TT đi Trung Đông, sau đó có lẽ lịch làm việc bận và nói gì thì nói dù ít dù nhiều chúng tôi đã hoàn thành kế hoạch trước được mấy ngày.
Ông Trinh viết:
“báo chí đưa tin rùng beng” thì nghe giống giọng của “đài địch” quá. Họ cũng đưa tin bình thường thôi, thậm chí tôi còn nhớ bạn nào đó còn ấm ức là sự kiện lớn như thế mà báo chí còn đưa tin ít hơn cái vụ cắt cổ người tình ở Hà Nội cùng thời gian đó.
Ông Trinh viết:
“hàng tuần thường nêu lên thành tích sản xuất trên thông tin”: thì đúng là như thế. Trong thời gian qua chúng tôi vừa chạy thử, vừa hoàn thiện xây dựng, vừa sản xuất ra SP theo đúng kế hoạch. Nhưng (ông Trinh viết): “
thì có nghĩa là Nhà nước Việt Nam, trên cương vị chủ nhân, đã chấp nhận bàn giao công trình từ tay nhà thầu thi công sau khi tiến hành kiểm tra chất lượng tất cả mọi thiết bị” thì hoàn toàn không phải như vậy. Chạy thử, sản xuất ra SP là một việc, Chủ đầu tư chưa hề chấp nhận và nhận bàn giao bất kỳ một hạng mục nào trong Gói thầu EPC số 1 – Gói thầu chính xây dựng NM. Từ 22.2.2009 đến nay tất cả hoạt động chạy thử của NMLD đề do Nhà thầu Technip chịu trách nhiệm. Chủ đầu tư có trách nhiệm cung cấp dầu thô, nguyên vật liệu và nhân lực vận hành dước sự chỉ huy của Nhà thầu xây dựng Technip và Nhà thầu đào tạo.
Ông Trinh viết:
Không có lý nào hơn 1000 công nhân vào làm việc vận hành máy móc phức tạp mà bên cạnh hãy còn hiện diện hàng ngàn công nhân xây dựng. Ai chịu trách nhiệm khi có sự cố? Lấy đâu ra ngân sách trả lương cho hai tập đoàn công nhân này trong cùng một thời điểm, chức năng của họ khác nhau một trời một vực? Có thể trong thời gian ngắn chạy rodage (mise en marche) trước khi ký giấy nghiệm thu, nhà thầu xây dựng còn giữ lại vài chục công nhân để giúp đỡ thợ thuyền Nhà máy.
Chỗ này ông Trinh cũng không hiểu và nhìn nhận sai:
Hơn 1000 KS, công nhân của chúng tôi không phải đã đứng vào vận hành ngay (và bây giờ thì thất nghiệp suy theo ý nghĩ của ông Trinh). Trong số họ, một phần dưới sự phụ trách của Nhà thầu đang tham gia vận hành tại các phân xưởng đã xây dựng xong. Một phần vẫn tham gia quản lý Dự án (giám sát kỹ thuật tại các phân xưởng đang xây dựng và hoàn thiện) một phần vẫn còn đang đi đào tạo.
Việc trả lương cho “tập đoàn” này (lời ông Trinh) trong giai đoạn hiện nay thuộc “Chi phí quản lý dự án” của Chủ đầu tư. Còn “tập đoàn” hàng ngàn kỹ sư, công nhân tham gia xây dựng nhà máy đó là người của Nhà thầu Technip, lương lậu do họ chịu trách nhiệm. Không liên quan gì đến Chủ đầu tư là Ban QLDA NMLD Dung Quất.
Ông Trinh viết “
trước khi ký giấy nghiệm thu, nhà thầu xây dựng còn giữ lại vài chục công nhân để giúp đỡ thợ thuyền Nhà máy”.
Báo cáo là để đạo tạo được một KS vận hành NMLD, chúng tôi vẫn đùa (nhưng mà là thật) rằng là kinh phí và thời gian không kém gì đào tạo một phi công. “Tập đoàn” xây dựng của Nhà thầu họ chỉ làm công tác xây dựng, làm sao biết được gì về vận hành NMLD mà giúp đỡ cánh "thợ thuyền" chúng tôi được?
Ông Trinh viết “
Thủ tướng Chính phủ long trọng cắt băng khai trương Nhà máy, chính thức tuyên bố thời kỳ sản xuất của Nhà máy, thì sao lại gọi đó là “nghiệm thu”? Nếu hơn 1000 công nhân vận hành một khu công nghiệp cao phức tạp, còn nằm trong tình trạng “nghiệm thu” có nghĩa rằng mọi nguy cơ an toàn lao động vẫn còn đó, có thể nổ nhà máy, xì hơi khí độc, giết hại cả trăm người! Nói dóc cho vui thì được chứ thử hỏi ông Sơn có dám chấp nhận nhận chìa khóa chiếc xe hơi mới tinh nhưng “còn đang trong quá trình chạy thử” không?”
Đoạn trên ông Trinh lại ‘không hiểu gì về điện” cả. Chẳng ở đâu nói “Thủ tướng Chính phủ long trọng cắt băng khai trương Nhà máy, chính thức tuyên bố thời kỳ sản xuất của Nhà máy”.
Xin nhấn mạnh lại: hôm 22.02.2009 Thủ tướng cắt băng không phải khai trương hay khánh thành NM gì cả, mà là
“Cắt băng chào mừng dòng SP đầu tiên của NMLD Dung Quất”.
Ông Trinh viết: “
Thế thì sau khi sửa chữa xong mọi thiết bị, chẳng lẽ ông Thủ tướng Chính phủ lại quay lại cắt băng chính thức khánh thành Nhà máy lần thứ hai? Nói chuyện cứ như đùa ấy!”
Nói chuyện cứ như đùa nhưng hoàn toàn sẽ có thật đấy! Theo kế hoạch (và nếu không có gì thay đổi) ngày 25.10.2009 chúng tôi sẽ tổ chức
Đại Lễ khánh thành Nhà máy lọc dầu Dung Quất – Nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam. Lúc đó chắc chắn Thủ tướng Chính phủ, Lãnh đạo Đảng và Nhà nước sẽ vào dự, lại sẽ có cắt băng, lại sẽ có truyền hình và cầu truyền hình trực tiếp trên VTV. Chúng tôi đang tích cực chuẩn bị cho ngày đó.
Vài dòng tạn mạn trong lúc ngoài trời Dung Quất đang mịt mù, mưa tầm tã đúng kiểu mưa miền Trung
. Cảm ơn mọi người đã quan tâm theo dõi.
P/s: @ Bạn GPS: Nếu có thể bạn chuyển những lời "tản mạn" của tôi qua trang Web của bạn tới ông Trinh hộ nhé. Nhớ ghi rõ họ tên tôi: Phạm Ngọc Lâm - người trong cuộc. Không lại bảo là nặc danh.