KÝ SỰ QUẢNG BÌNH
Đi Quảng Bình lần này, tôi lại có dịp ghé thăm hang đá năm xưa, khi tôi đặt bút viết bài thơ “Tiếng vọng”. Nơi đó 8 cô gái TNXP đã hy sinh trong một trận bom B52 của Mỹ, và hang đá đã trở thành huyền thoại ... Bài thơ đã được in lại 4 lần, lần đầu trong “Văn nghệ quân đội”.
Sau khi bài thơ được in, tôi nghe tin hang đá đã được khai quật. Và Trần Đăng Khoa đã có một bút ký cảm động nhân sự kiện đó. Nhưng anh viết khi chưa đặt chân tới hang đá, mà chỉ trên cơ sở những gì được nghe kể. Có lần anh thổ lộ với tôi như vậy.
Lần này vào lại Quảng Bình, tôi lại tới thăm hang “8 cô”. Mọi thứ đã đổi thay quá nhiều. Xin post lại bài thơ của năm nào xen với những bức ảnh của ngày hôm nay, chụp trên đường 20 Quyết Thắng.
TIẾNG VỌNG
Từ thẳm sâu hoang mạc đá Kẻ Bàng
Vọng tiếng vượn gọi đàn thời hỗn mang nguyên thuỷ
Tiếng tách vỡ lây lan từ những chiếc lu sành sót trong hang đá
Tiếng ngọn gió vô hình khao khát tìm nhau.
Áp tai vào mạch đá tôi nghe
Những tiếng vọng xót lòng hơn muối xát:
"Khát, khát quá, nước, nước, nước..."
Giọng con gái con trai
Ám vào đá thời gian không xoá được.
Tiếng vọng gọi tôi về quá vãng
Khi mặt đất nơi đây bom thù làm dị dạng
Và những người con gái con trai chiến đấu giữ con đường
Sau một tiếng nổ trầm, tất cả bị vùi chôn1.
Ngày ấy tôi còn ở xứ sở xa xăm
Rất xa cái chết
Đọc trang sách trong ngời ánh tuyết
Ăn miếng bánh ngon không khét khói bom
Tôi đâu biết nơi đây hoang tàn, khốc liệt.
Vết bom đạn vẫn còn trên vách đá cheo leo
Giữa đường phẳng mà bước tôi hẫng hụt -
Sao vòng vo quá nửa đời người tôi mới tới đây?
Sao vẫn chưa được về, hỡi hồn thiêng các anh các chị,
Sau hai mươi năm Nam Bắc sum vầy?
Mỗi cô một bát nhang tỏa hương
Những ngọn gió vẫn tìm nhau vật vã
Những chiếc lu sành vẫn lây lan nứt vỡ
Tôi đứng đây trước hoang mạc đá Kẻ Bàng
Lắng tiếng gọi từ một phần tư thế kỷ
Như những tia hy vọng mong manh lách len qua kẽ đá.
Tôi hiểu những giọt lệ lúc này chỉ là vô nghĩa
Khi trước tiếng gọi thiêng liêng kia chỉ biết cúi đầu
Những linh hồn còn kẹt dưới lòng sâu
Tầng đá nặng
Bước chân đi sao dễ!
(Quảng Bình, 1995 / Tiếng vọng - 2004)
_______________________
1 Tại hang đá ở kilômet 16 đường 20-Quyết Thắng, năm 1972 bom Mỹ đã chôn vùi 13 nam nữ thanh niên xung phong và bộ đội ta trong một trận chiến khốc liệt.
Ngã tư Trạ Ang - ngả rẽ vào đường 20 Quyết Thắng
TRỞ LẠI HANG XƯA...
Nhớ năm xưa lúc nghe tin
Đường xa lặn lội tôi tìm tới đây -
Rưng rưng lèn đá, rừng cây
Mỏng manh vệt khói nhang lay lá cành
Cảm thương, gửi chút lòng thành
Khách qua đường đặt những nhành hoa tươi
Đá ru... mấy chục năm trời
Lòng hang thăm thẳm nghẹn lời nước non...
Điệp trùng một dải Trường Sơn
Hôm nay trở lại - nắng tròn đáy hang
Trụ thờ nghi ngút khói nhang
Lung linh bia đá hàng hàng tên quen...
Từ lòng hang cũ tối đen
Những hồn thiêng đã nghỉ yên quê nhà.
Mai rày du khách từ xa
Thăm đường Quyết Thắng, rẽ qua nơi này
Rưng rưng lèn đá, rừng cây
Hang-Huyền-Thoại vẫn vơi đầy tiếng ru...
Geo xin được thay mặt NNN thắp tại chốn linh thiêng này một nén tâm nhang
(Còn tiếp)