Tôi đọc bài này trên Hoidoanhnghiep.ru mà thương thân phận những người tha phương quá.
Tôi copy lên đây cho mọi người cùng đọc. Hy vọng rằng những thông tin thế này đến được với đông đảo những người đang có " mộng" đi Nga. Để họ tìm hiểu và có trách nhiệm với chính bản thân mình hơn trước khi quyết định 1 vấn đề quan trọng.
Qua bài viết này tôi cũng thấy " tiên trách kỷ hậu trách nhân". Nếu một người quá xem thường bản thân mình, phó thác tính mạng của mình cho một nơi mù mờ thì đừng mong người khác tôn trọng mình. Trước khi trách móc ( tuy là đúng) người khác thì hãy hỏi lại bản thân mình trước: vì đâu nên nỗi???
Một điều muốn nhắn gửi nữa là đừng mong làm giàu được khi hàng trang của mình nghèo nàn quá: Không tiền bạc, không kiến thức, không...không ...không. Nếu khả năng của mình có hạn thì đừng mộng cao quá. Tâm lý một số người muốn đi Nga là thấy người ta đi về có cái này cái kia, mình chắc đi cũng sẽ như thế. Trong khi không chịu tìm hiểu để đạt được kết quả đó cần phải có gì, làm gì. Cuối cùng lâm vào hoàn cảnh sống dở chết dở, gia đình túng quẫn, bi đát cũng chỉ bởi suy nghĩ nông cạn và đơn giản đó. Trong khi nếu chăm chỉ làm ăn ở VN thì tương lại cũng đã sáng lạn hơn. Và ít nhất, không bị tủi nhục và bị đối xử như không phải là một con người như thế!
Thư của một "cựu công nhân" xưởng may đen gửi đến chú ở Nga
Điệp Oanh | 27.08.2009 01:31
Chú kính mến!
Thế là cháu đã về đến Việt Nam, cháu vui và sung sướng biết chừng nào. Giờ đây, cháu như con chim được sổ lồng, tự do bay nhảy và thoải mái hít thở bầu không khí thân thương của quê hương yêu dấu, nơi mà nếu như không có những ngày lưu lạc trên xứ người, cháu không thể cảm nhận được sự thân thương đến như vậy.
Hai năm bảy ngày nơi đất khách, tuy không dài, nhưng là cả một khoảng thời gian khủng khiếp đối với cháu. Ngày còn ở Nga, chú đã nhiều lần gọi điện hỏi thăm tình hình sức khỏe và công việc của cháu. Phần vì sợ chú thím lo lắng, phần vì lo nếu nói ra bố mẹ cháu mà biết được thì lại suy nghĩ nhiều, ảnh hưởng tới sức khỏe cho nên cháu đã cố gắng cười, nói vui vẻ và kể toàn những chuyện vui cho chú nghe để giấu đi những cực hình mà cháu và các bạn cháu đang hàng ngày phải chịu đựng.
Giờ đây, khi đã thực sự được sống trong tình yêu thương của gia đình, được làm việc trên chính quê hương mình, cháu mới bình tâm nhớ lại những ngày đã qua. Những kỷ niệm buồn cứ dần hiện lên, và cháu vội cầm bút viết thư cho chú.
Lời đầu tiên, cháu muốn gửi muôn vàn lời cảm ơn tới chú thím đã lo lắng và thu xếp cho cháu thoát khỏi cái nơi “địa ngục trần gian” ấy. Cháu muốn được kể hết với chú những gì trước kia cháu từng giấu giếm.
Cháu nhớ rất rõ những ngày ấy, hai năm về trước, khi cháu nhận giấy báo không đỗ đại học, cũng là lúc người ta tuyển công nhân đi sang Nga làm nghề may. Bố mẹ cháu vui lắm, phần vì nhìn thấy nhà ai có người đi nước ngoài về cũng có của ăn, của để, phần vì muốn cho cháu đi xa để biết đây, biết đó cho bằng chị, bằng em. Hơn nữa, cái công ty tuyển người ấy lại là của ông Cẩm, đại tá quân đội về hưu và của chú Hùng - chồng cô giáo chủ nhiệm thời cấp 3 của bố cháu, chú ấy cũng là sĩ quan trong quân đội, toàn là chỗ tin tưởng.
Ngày ấy, ở trong nước rất ít thông tin về người lao động bên Nga, ai cũng nghĩ đi lao động nước ngoài, tuy ban đầu phải bỏ ra một số tiền lớn nhưng công việc ổn định, thu nhập cao. Với số lương 600 đôla 1 tháng, chỉ mấy tháng thôi đã thu hồi được số tiền nộp cho việc làm thủ tục, mua vé máy bay và nhiều khoản khác. Bằng ấy lý do, khiến bố cháu rất phấn khởi và quyết tâm đăng ký, xin nộp hồ sơ và bàn bạc với mẹ cháu cho cháu đi học may cấp tốc 3 tháng. Chú cũng biết, tuy không khá giả, nhưng do tần tảo buôn bán, bố mẹ cháu cũng tiết kiệm được chút ít. Nay xác định “đầu tư” cho cháu đi làm kinh tế, nên bố mẹ cũng yên tâm phần nào.
Ngày tập trung dưới Định Công, chúng cháu vui lắm. Bố mẹ cho tiền đi mua sắm thoải mái, quần bò, áo len, áo khoác chuẩn bị cho mùa Đông nước Nga giá rét chất đầy vali. Cả đoàn cháu gồm 30 người, được xe đưa ra sân bay Nội Bài, trên xe làm quen nhau rối rít, cười nói tíu tít như chuẩn bị được đi một tour du lịch bên Châu Âu.
Rồi chia tay lưu luyến, kẻ khóc, người cười… Có những chị, con mới mấy tháng tuổi vẫn đang thèm sữa mẹ mà vẫn phải dứt ruột ra đi. Nghe tiếng khóc xé lòng của đứa trẻ đòi theo mẹ mà ít ai cầm được nước mắt.
Máy bay hạ cánh ở sân bay Domodedovo sau 9 tiếng bay. Vì là lần đầu tiên đi xa, lại say máy bay, mệt mỏi suốt mấy ngày chuẩn bị vừa qua, rồi lo lắng chặng đường trước mắt cho nên khi hạ cánh, mọi người ai cũng lả lướt, bơ phờ, hốc hác. Đến khi làm thủ tục để qua cửa biên giới, cả đoàn cháu bị bắt tập trung vào một góc. Nhìn những người công an Nga cao to, nghiêm khắc, ai cũng lo lắng, sợ hãi, đứng túm tụm như lũ gà con lạc mẹ, tâm trạng hoang mang cực độ. Tuy phải làm thủ tục sau cùng, thế nhưng cả đoàn vẫn được nhập cảnh một cách trót lọt.
Cháu thật sự ngỡ ngàng và choáng ngợp khi bước ra đại sảnh của sân bay. Sự rộng lớn, hoành tráng, nguy nga tráng lệ của nó khiến cháu không khỏi lóe lên niềm vui, niềm tự hào vì mình đã được đến một thế giới văn minh, giàu có và thoáng nghĩ đến một tương lai sáng lạn đang đón chờ.
Thế nhưng… Niềm vui chợt vụt tắt khi có sự xuất hiện của hai người Việt Nam đến đón đoàn. Hai gương mặt lạnh lùng, thiếu thiện cảm không hề nở một nụ cười thân thiện, không hỏi han, chia sẻ với những người đang mệt lả, rũ ra như tàu lá úa. Họ lạnh lùng tuyên bố: “Nhanh lên, đi theo tôi, ai chậm, bị lạc tôi không chịu trách nhiệm”. Sau hiệu lệnh ấy, mọi người như bừng tỉnh, vội vã chạy theo và bước lên chiếc ô tô khách do một lái xe người Nga đang chờ sẵn. Chiếc xe lao đi trong gió rét và mưa phùn, bầu trời màu xám xịt, u ám. Trên xe im lặng, căng thẳng, không ai dám lên tiếng, phần vì mệt mỏi, phần vì hai gương mặt dữ dằn lặng im như hai pho tượng. Nhìn ra ngoài cửa sổ, cháu thấy xe chạy xuyên qua những khu rừng, và đi vào những con đường nhỏ, lầy lội, gồ ghề với những vũng nước mưa màu đỏ quạch. Xe chạy được chừng 3 tiếng thì đến một ngôi làng nằm cạnh bìa rừng, với khoảng gần hai chục nóc nhà nằm bất động, không thấy có tiếng huyên náo, tiếng xe cộ và tiếng nô đùa của trẻ nhỏ. Cháu cảm thấy nó như một “ngôi làng chết”.
Thế rồi cũng đến nơi. Chiếc xe đi qua một cánh cổng và chạy thẳng vào sân của một ngôi biệt thự cũ kỹ. Xung quanh ngôi biệt thự được xây tường cao, tạo cảm giác biệt lập với thế giới bên ngoài. Hai người đi đón nhảy khỏi xe, gằn giọng quát: “Nhanh lên, cho hết đồ đạc xuống và mang ngay vào trong nhà, thật trật tự, để hàng xóm nó biết thì chết cả lũ”.
Cả đoàn vội vã khuân vác đồ đạc vào nhà. Cảm giác đầu tiên khi vừa bước chân vào nhà là một không khí lạnh lẽo, tối tăm. Xộc vào mũi một mùi vô cùng khó tả, khiến không ít người tự nhiên nôn thốc, nôn tháo. Có mấy người định chạy ra ngoài liền bị hai thanh niên túm cổ áo lôi lại và quát tháo ầm ĩ.
Ngôi biệt thự cũ kỹ này hình như đã bị bỏ hoang từ lâu, không hiểu bằng cách nào mà người ta lại có thể biến nó thành xưởng may và nơi ăn, ở sinh hoạt cho bẩy mươi con người. Lúc chúng cháu đến nơi, ở đó đã có khoảng bốn mươi người, hình như họ đã ở đây từ vài tháng trước. Họ nhìn chúng cháu với ánh mắt như thương hại, như chia xẻ, khiến cho cháu linh cảm ngay đến một điều gì đó không lành.
Ngôi biệt thự chỉ có một tầng trên và một tầng hầm nằm sâu dưới lòng đất. Dưới tầng hầm được bố trí một gian đặt mấy chục bàn máy khâu, gian bên cạnh là nơi vừa nấu nướng vừa làm nơi ăn uống cho công nhân. Ở tầng trên, họ làm thêm một cái gác xép với cái cầu thang gỗ to tướng đi lên để làm nơi cho công nhân ngủ. Bảy mươi người, già, trẻ, trai, gái ở chung một gian phòng như thế đấy chú ạ, thật chật chội và bẩn thỉu vô cùng. Cả ngôi nhà chỉ có một cái toilet chung, sáng dậy tranh nhau sử dụng. Nước nóng thì không có. Mỗi ngày họ đun cho một nồi nước to nhưng không bao giờ đủ cho từng ấy con người, vì vậy, ai nhanh chân thì được tắm, ai không nhanh thì đành chịu bẩn.
Ngày hôm sau, họ thu hết hộ chiếu của cả đoàn, với lý do mang đi làm tạm trú và từ đó không bao giờ thấy họ trả lại. Lúc ấy cháu mới biết, cả ngôi nhà có bảy mươi người thì chỉ có khoảng ba mươi người có giấy tờ, hợp đồng và đóng khẩu đàng hoàng như cháu. Còn lại bốn mươi người khác đi sang theo dạng du lịch và làm việc theo kiểu bất hợp pháp không đóng khẩu, không đăng ký tạm trú.
Khi ở Việt Nam bố mẹ cháu đã nộp 1300 đôla cho họ. Hợp đồng ghi rõ sang đến nơi phải trả thêm 400 đôla nữa, làm việc với mức lương 600đôla/tháng và làm việc 8 tiếng/ngày. Nhưng chú biết không, ngày đầu tiên làm việc, họ đã bắt chúng cháu làm 14 tiếng. Họ tuyên bố mỗi người đang nợ 1000 đôla nên phải làm tích cực để trả nợ, hoàn toàn sai với những gì đã ghi trong hợp đồng. Thế là chúng cháu phải nai lưng ra làm việc. Gặp những ngày có đơn đặt hàng nhiều, chúng cháu phải làm tới 16 tiếng, mệt mỏi, đói khát, bẩn thỉu mà không dám kêu ca. Ai kêu là bị mắng nhiếc thậm tệ. Ăn uống thì kham khổ, ngày này qua ngày khác chỉ ăn cơm với ít thịt lợn đông lạnh luộc, hoặc tý gà đông lạnh kho muối, hôm nào tốt lắm thì được một ít rau bắp cải luộc, thế mà mỗi tháng, chúng cháu phải trả 200 đôla tiền ăn.
Thời gian lặng lẽ chứng kiến thân phận những con người lầm lũi bị giam cầm trong căn nhà cũ kỹ… Thế mà chúng cháu đã làm việc ở đó được gần 2 năm. Không hiểu họ tính toán thế nào mà viện đủ mọi lý do như trừ tiền ăn uống, trừ những lúc không có việc làm, trừ tiền nợ cũ, trừ tiền khẩu, tiền phạt sinh hoạt, phạt làm hỏng sản phẩm… khiến cả đoàn không ai dư được đồng nào mà vẫn bị âm, nên vẫn phải làm việc để trả nợ.
Sống trong môi trường bẩn thỉu, mất vệ sinh, làm việc 14 tiếng một ngày, ăn uống lại thiếu chất, không khí lại ô nhiễm, gần 2 năm trời chúng cháu không được bước chân ra khỏi cửa. Người nọ thở ra thì người kia hít hết, cả đoàn cháu nhiều người bị ốm, ho, mệt mỏi, xin nghỉ thì bị mắng nhiếc là lười biếng, lấy lý do để trốn việc. Cho đến ngày có ba chị, do tuổi cũng đã cao, làm việc quá sức nên bị ốm nằm liệt không dậy được, lúc ấy họ mới đưa đi bệnh viện để khám và phát hiện cả ba chị bị bệnh lao rất nặng. Ngay lập tức, họ hối lộ bác sĩ, với mục đích không bắt buộc mọi người phải đi khám (vì ở Nga, chắc chú hiểu hơn cháu, nếu một người bị ho lao, là cả tập thể phải đi kiểm tra và làm vệ sinh rất nghiêm ngặt). Do gia đình 3 chị quá nghèo, không có tiền gửi sang để tự về Việt Nam nên họ buộc phải mở hầu bao mua vé cho mấy chị về nước.
Không khí hoang mang, lo lắng trùm khắp căn nhà, có mấy đứa con trai dũng cảm bỏ trốn. Nhưng trốn đâu được khi trong người không một đồng xu, không có giấy tờ tùy thân, không biết tiếng Nga, không có người quen, không thông thạo đường xá…để rồi lại bị họ bắt quay trở lại, “cảnh cáo” làm gương cho người khác?
Vừa lạnh, vừa độc hại, vừa thiếu dinh dưỡng, không phải mình cháu mà hầu hết mọi người đều bị ho. Họ không cung cấp thuốc men gì cả, ai có thuốc ở nhà mang theo thì uống và nhường cho nhau uống, rồi dù khỏi bệnh hoặc không khỏi vẫn phải đi làm bình thường. Cái hôm đầu tiên chú gọi điện hỏi thăm, là buổi mà cháu ho nhiều nhất. Đã 10 ngày ho liên tục không khỏi, cháu vẫn phải đi làm. Những lúc ấy sao cháu thấy buồn, tủi thân và nhớ nhà quá, cháu thấy thèm được ăn bát cháo hành tía tô nóng hôi hổi do mẹ nấu mỗi khi cháu bị cảm nhẹ, thèm được gội đầu bồ kết, lá sả vườn nhà, thèm được chạy nhảy ở cánh đồng lúa xanh rờn, thơm ngát mùi hương hoa lúa, và cháu ước mong có phép thần nào đó để mình có thể về được Việt Nam. Có lúc cháu đã nghĩ tới cái chết và cảm thấy hoang mang, lo lắng nếu một ngày nào đó mình dần kiệt sức và bỏ xác nơi xứ người. Chính những lúc cháu đang buồn và bi quan nhất thì chú gọi điện hỏi thăm. Thấy cháu ho nhiều, không nói nên lời, chú đã lo lắng gạn hỏi và đề nghị gửi tiền cho họ để “chuộc” cho cháu về nước. Thật là kỳ diệu, chỉ 1100 đôla tiền chuộc, như một giấc mơ, một tuần sau cháu đã có mặt ở Việt Nam.
Chú kính mến! Nhiều khi cháu suy nghĩ, tại sao xã hội lại có nhiều kẻ vô lương tâm thế chú nhỉ? Cùng là người Việt Nam, máu đỏ da vàng, cùng sống xa quê hương, lưu lạc xứ người, cùng hoàn cảnh tha phương cầu thực, tại sao họ không cảm thông, chia xẻ với đồng bào của mình? Họ có quyền gì mà biến hàng bao nhiêu con người có nhà cửa, gia đình đàng hoàng, bỏ tiền đi làm kinh tế, tự nhiên lại thành nô lệ của họ? Cháu mong sớm có ngày để các bạn bè của cháu hiện vẫn đang bị bóc lột sức lao động ở Nga được về quê hương một cách bình yên như cháu.
Hà nội, ngày 23.08.2009
Cháu gái
H.M.
|