Thứ bảy cộng sản
Việc tổ chức ngày Thứ bảy cộng sản do sáng kiến của những người công nhân đường sắt Mátxcơva - Kadan năm 1918, và tất nhiên Lênin rất hoan nghênh sáng kiến này. Khi đó tình hình sản xuất dọc đường sắt này đang tiến hành chậm chạp do thiếu nhân công và do lao động kém khẩn trương nên có nhiều việc cần phải làm gấp rút mà vẫn không thực hiện được
Sáng kiến của anh chị em đường sắt Mátxcơva - Kadan đã được công nhân toàn quốc áp dụng. Sau đó là nông dân, họ tham gia làm ruộng giúp những gia đình hồng quân.
Lênin gọi đó là "Sáng kiến vĩ đại"
Phong trào "Thứ bảy cộng sản" cũng lan đến Việt Nam. Dấu ấn còn lưu lại là con đường Thanh niên bên Hồ Tây do thanh niên học sinh Hà Nội lao động trong những ngày thứ bảy cộng sản (1957-1958), cải tạo con đường Cổ ngư mở rộng như ngày nay.
Nhạc sỹ Việt Nam cũng có những bài hát ca ngợi ngày Thứ bảy cộng sản. Tôi còn nhớ mấy câu mở đầu của nhạc sỹ Hoàng Hà:
Ngàn triệu người còn nghe dư âm
Muôn nhịp đồng ca chiến thắng ngân vang
Đầy tự hào của bao công nhân
Trên dọc đường sắt Mátxcơva - Kadan
Lòng rộn ràng còn nghe vinh quang
Đây là sáng kiến giai cấp công nhân
Đầy nhiệt tình cùng đi
Tham gia ngày lao động kiến thiết
Những đội ngũ cùng buớc đến công trường
Lúc lao động là cùng cất lời ca:
"Vùng lên! Hỡi các nô lệ ở thế gian"...
Ngày Thứ Bảy cộng sản được duy trì đến khi Liên Xô tan vỡ, mỗi năm 1 lần vào dịp 22-4 để tưởng nhớ lãnh tụ vĩ đại Lênin.
Những người thấm thía ngày lao động cộng sản là sinh viên, trong đó có sinh viên Việt Nam, thay vì được nghỉ học, lại phải è cổ lao động công ích (không thể trốn được). Những người công nhân cảm thấy bình thường, vì họ vẫn đi làm như ngày khác, chỉ không lĩnh lương ngày đó tôi.
Tôi có một kỷ niệm sâu sắc về ngày Thứ Bảy cộng sản:
Năm đó, công việc của sinh viên là vệ sinh dọn dẹp ký túc xá. Tay phụ trách sinh viên toàn ốp điều động, phân công công việc cho từng người. Tôi tính tìm một công việc vừa sức thì tay phụ trách gọi tôi ra phân công cụ thể. Hắn cho tôi rút thăm chọn một trong mấy công việc: Cọ toalét, quét hành lang, lau kính... Cố nhiên, tôi không thích công việc cọ toalét, vì chỉ một người đảm đương toàn bộ toalét của tầng, công việc khá nặng nhọc và ... hôi hám. Tôi "úmbala" rút đại một tờ, và trúng ngay công việc... "cọ nhà vệ sinh"
Sau này nghĩ lại: Có lẽ tay phụ trách chơi xỏ mình, biết đâu tất cả lá thăm trên tay hắn ghi cùng một nội dung: "cọ toalét" ? Tuy nhiên ngày hôm đó, không rõ bằng cách nào, tôi đã thoát khỏi công việc đó, để chuyển sang lau kính...