[nthach]

Ivan Aivazovsky (1817-1900)

Phần cuối


Năm 1840, họa sĩ cùng với đại công tước Constantine Nikolaevich có một chuyến du hành đến Hy Lạp và Thổ. Bên cạnh những cuộc hội họp với các giới cao cấp của quốc gia, họ còn giao thiệp với những người Armenia hiện đang sinh sống tại các quốc gia đó, tại Constantinople họ đã lưu lại lại một đêm ở trong ngôi nhà của David Savalanian. Họ đã được nghe về sự đóng cửa các trường cao đẳng của Armenia ở đây là do thiếu kinh phí, Aivazovsky đã dùng uy tín của mình và những người thân quen cùng với sự hiển diện của đại công tước Nikolaevich để huy động nguồn tài chính, và chỉ đến nửa năm sau đó một trường cao đẳng đã được mở cửa trở lại. Cũng tương tự như vậy, khi tổ chức ở tại Smyrna và Bursa, họa sĩ đã vẽ một bức tranh mô tả Thánh Gregory, người đã thành lập đạo Cơ Đốc ở Armenia vào năm 301, bức tranh sau này đã bị cháy. Cùng thời gian đó, ông đã sáng tác một bức tranh về lịch niên đại của Armenia, bức tranh này được giới thiệu ở Constantinople.

Năm 1857, Aivazovsky cùng với anh mình đến thăm Constantinople. Trong chuyến đi này, các giới người Armenia đã tổ chức gặp mặt Aivazovsky với không khí giống như những ngày hội. Trong một lần khi ở đây, ông đã gặp mặt với Sargis Balian, một kiến trúc sư trưởng xây dựng lâu đài của Thổ, sau cuộc gặp gỡ này ông còn được diện kiến nhà vua Thổ Adul-Aziz ông ta cũng là một người rất yêu chuộng hội họa. Nhà vua đã phái ông đến Feodosiya và Balian, với một nhiệm vụ vẽ một loạt bức tranh phong cảnh của Bosporus. Phải nói rằng, vẻ đẹp của thành phố Bosporus đã gây ấn tượng rất mạnh mẽ cho Aivazovsky và ông nghĩ rằng, vẻ đẹp của thành phố đã làm lu mờ đi những vẻ kiều diễm của các thành phố khác như Venice và Naples. Hy vọng sẽ làm được điều tốt nào đó cho đồng bào của mình hiện đang sinh sống tại Thổ, Aivazovsky đã thực hiện chỉ dụ của nhà vua và đã được trao tặng huân chương cao nhất của Thổ, huân chương “Osmani”. Như đã nói, họa sĩ đã vẽ được bốn mươi bức tranh cho nhà vua, ngoài ra ông còn vẽ thêm một bức tranh nữa cho trường mỹ thuật. Đáng ghi nhớ nhất là, Hiệp ước hòa bình năm 1978 giữa Nga và Thổ đã ký kết trong một tòa lâu đài được trang trí bằng các bức tranh sơn dầu của Aivazovsky.
Tất cả các sự kiện lịch sử tiếp theo về cuộc đời của ông như thế nào và vấn đề gì thiết tha nhất với ông được lý giải bằng rất nhiều cung cách. Họ cắt nghĩa về niềm hy vọng và sự thất vọng của ông, tính trầm lắng và và sự cô đơn của ông. Đến năm 1877, khi quân đội Nga giành được Kars và một phần phía tây của Armenia, người dân Armenia đón nhận tin tức này một cách rất hân hoan. Sau khi Hy Lạp, Serbia và Bulgaria đã giành được sự tự do từ ách áp bức của đế chế Ottoman, và sự tự do đó cũng đã đến với Armenia, đó cũng là một niềm khát khao hy vọng từ bây lâu nay đã trở thành sự thật. Sự thắng lợi vẻ vang của hạm đội Nga trước quân Thổ cũng đã được họa sĩ ca ngợi và tô điểm trên các bức tranh vẽ của mình, Aivazovsky đã nhìn thấy con đường giải phóng dân tộc lịch sử của tổ quốc mình. Trong thời gian vẽ mô tả các trận chiến trên biển, nhà ái quốc Aivazovsky còn gắng sức vẽ chân dung những người lính đã tham gia trên các cuộc chiến tại mặt trận phía đông. Trong số đó có tướng Ter-Gukasov, vào thời điếm đó ông bắt tay vào vẽ bức tranh, "Cuộc đánh chiếm Kars trong đêm". Vào lúc này, con đường mỹ thuật của ông đang đến đỉnh điểm của sự phát triển. Trong những năm đó ông còn cho ra mắt bức " Biển Đen". Vào năm 1880, Aivazovsky cho xây dựng một phòng trưng bày tranh ngay trong nhà của mình – đây là một nhà bảo tàng thứ ba trong thời kỳ đế chế Nga.

Năm 1882, ông ly dị người vợ đầu và kết hôn lần nữa cùng với Anna Burnazian, họa sĩ đã tự nhận như một kết quả của cuộc hôn nhân thứ hai rằng, " tôi đã trở nên gắn bó với dân tộc của mình hơn". Thật vậy, Aivazovsky đã tự mình quay lại thường xuyên hơn với các đề tài về Armenia. Những mối quan hệ của ông với minh họa chủ yếu của nền văn hóa Armenia dần trở nên nồng ấm và thiết thực hơn. Ông cũng thường phổ biến và đàm luận về mỹ thuật với các giới diễn viên, nhạc sĩ và họa sĩ của Armenia. Ngôi nhà của Aivazovsky ở Feodosiya đã trở thành một địa điểm hành hương, ở tại đây, những nhà văn Armenia thường lưu lại trong những cuộc thăm viếng và những diễn viên, những nhạc sĩ Armenia cũng hay thường thể hiện những buổi lưu diễn của họ ở ngay tại đại sảnh của gian triển lãm. Trong phòng trưng bày tác phẩm nghệ thuật, ông cũng thường đàm luận cùng với các nhạc sĩ, diễn viên nổi tiếng như Rubinstein, Venyavsky, Varlamov và Sazonov, cũng như với diễn viên bi kịch Petros Adamian, nghệ sĩ vĩ cầm Hovhanness Nalbandian và nhà soạn nhạc Alexander Spendiarov – người mà đôi khi Aivazovsky thường hay song tấu violin cùng với ông ta …

Có thể xem như là cuộc đời ông đã được an cư êm ấm. Tuy nhiên, vào khoảng giữa những năm 1890, đã đi đến chấm dứt "Vấn đề của Armenia", vào thời gian này nhà vua Thổ Abdul đã tiến hành một cuộc thảm sát, các nạn nhân của cuộc thảm sát này là hàng trăm người Armenia. Những công trình văn hóa bị đốt cháy hoặc bị phá hủy và tai họa tang tóc đã đè lên những giấc mơ cháy bỏng mà người dân Armenia thường ấp ủ bấy lâu nay, nó làm tan biến đi những ảo tưởng lãng mạn của giới trí thức ngày đêm mang giữ.

Những sự kiện kinh hoàng đó đã làm cho Aivazovsky rất choáng váng, sau này khi đến Catholicos Khrimian ở Echmiadzin, họa sĩ đã viết lại: "Cuộc tàn sát chưa từng thấy đối với những người Armenia tội nghiệp đã làm đau nhức vô cùng trái tim tôi". Sau đó, họa sĩ tiếp tục sáng tác một số bức tranh - " Cuộc thảm sát những người Armenia ở Trebizond", "Đêm tối: Thảm kịch trên biển Marmara”, và ông đã mang những bức tranh này đi triển lãm tại Moscow và Odessa. Mối quan tâm hàng ngày của ông hiện là nơi trú thân cho những người dân Armenia, những người đã trốn chạy khỏi cuộc thảm sát và những người đã đến Feodosiya. V.S. Krivenko đã viết:

" Aivazovsky rất đau đớn khi nghĩ đến những hành động tàn bạo mà quân Thổ đã gieo rắc lên những người Armenia bất hạnh và không có khả năng tự vệ. Ông không ngừng tin tưởng, không ngừng hy vọng rằng những con tim của con người sẽ có ngày lay động, rằng châu Âu cuối cùng sẽ đứng lên vì dân chúng và không cho phép quân Thổ được quyền tàn sát những con người tội nghiệp.

Họa sĩ đã liệng bỏ các huân chương Ottoman xuống biển và nói với lãnh sự quán của Thổ hãy chuyển lời tới "ông chủ khát máu" của ông ta rằng, "nếu hắn muốn, thì hắn hãy liệng các bức tranh của tôi xuống biển, việc đó đối với tôi chẳng có nghĩa lý gì"

Những cảm giác rất nhân văn đã được biểu lộ trong các bức tranh phong cảnh biển của ông sau này.
Bức tranh " Giữa những đợt sóng" là một tác phẩm đẹp nhất trong di sản của Aivazovsky và ta có thể cảm nhận thấy được những tia sánh lóe lên mãnh liệt của một linh hồn thao thức, trong khi bức tranh "Tiếng nổ của con tàu Thổ" được họa sĩ bắt đầu lên khung vào ngày 2/5/1900, thì đó cũng là ngày cuối cùng của cuộc đời họa sĩ, bức tranh đó còn dang dở, nó giống như một khối máu và sự giận dữ

Theo như ý nguyện của Aivazovsky, ông được an táng tại Feodosiya trong nghĩa địa của nhà thờ Surb Sargis, nơi mà ông đã từng rửa tội và làm lễ đính hôn ở đây. Trên bia mộ của ông được khắc ghi dòng chữ “ Giáo đồ Ivan Konstantinovich Aivazovsky. 1817-1900.”

http://www.agniart.ru



Quang cảnh ánh trăng của Odessa. 1846. Tranh sơn dầu. Nhà bảo tàng nước Nga, St. Petersburg, nước Nga.



Quang cảnh ánh trăng của Constantinoplet. 1846. Tranh sơn dầu. Nhà bảo tàng nước Nga, St. Petersburg, nước Nga.



Trận đánh Chesme. 1848. Tranh sơn dầu . Phòng trưng bày nghệ thuật Aivazovsky , Feodosia, Ukraine



Trận đánh trên eo biển Chios. 1848. Tranh sơn dầu . Phòng trưng bày nghệ thuật Aivazovsky , Feodosia, Ukraine



Cuộc gặp gỡ của chiếc tàu chiến Mercury vớiđội tàu chiến của Nga sau khi đánh bại hai chiếc tàu chiến của Thổ . 1848. Tranh sơn dầu. Nhà bảo tàng nước Nga, St. Petersburg, nước Nga.



Quang cảnh phảo đài Leander ở Constantinople. 1848. Tranh sơn dầu. Phòng trưng bày Tretyakov , Moscow, nước Nga.



Ánh trăng đêm. 1849. Tranh sơn dầu. Nhà bảo tàng nước Nga, St. Petersburg, nước Nga.




Sóng lớn trên bờ biển Crimeant. 1892. . Phòng trưng bày nghệ thuật Aivazovsky , Feodosia, Ukraine