Petr Ilich Tchaikovsky thì có lẽ ai cũng biết rồi, và cũng chẳng cần giới thiệu đặc biệt. Hình như ai đó có so sánh - vai trò của Tchaikovsky trong âm nhạc Nga thì cũng như vai trò của Lev Tolstoi trong Văn học Nga, và của Ilya Repin trong hội họa Nga...
Igor Severianin đương nhiên hiểu rõ sự vĩ đại của Tchaikovsky. Nhưng trong bài thơ dưới, thì không rõ vì sao Severianin chỉ nhắc đến vớ opera "Con đầm Pích" (Пиковая дама) với libretto dựa trên truyên ngắn nổi tiếng của Pushkin.
Tất nhiên là opera có những đặc thù riêng, nên libretto có mấy đoạn ... không thuyết phục lắm. Tuy nhiên, vai Gherman (Herman, theo kiểu các nhà hát phương Tây viết) luôn là một thách thức đối với các giọng nam cao kịch tính, Yeletsky thì đòi hỏi một giọng baritone tốt, vai Nữ bá tước thì luôn hấp dẫn các giọng mezzo-soprano, còn Liza - đối với các giọng soprano. Tuy nhiên, từ khi các nhà hát hàng đầu thế giới mặc định hát các vở opera trên ngôn ngữ nguyên tác, thì ngoài những khó khăn khác, còn thêm khó khăn về ngôn ngữ. Do đó không có gì ngạc nhiên khi vở này thường được dựng với sự tham gia của các ca sĩ Nga. Tất nhiên là cũng có nhiều ca sĩ, như Nikolai Gedda với khả năng ngôn ngữ chuẩn mực (hehe, anh này là gốc Nga, nên không có gì ngạc nhiên khi anh ấy hát tiếng Nga rất tuyệt, nhưng giọng anh ấy thì quá nhẹ để hát Herman). Ở đây Nina xin giới thiệu chị Obraztsova trong vai Nữ bá tước trong một lần trình diễn vở này tại Nhà hát Lớn - vẫn một giọng mezzo sâu thẳm...
Nhưng có lẽ nãy giờ cũng hơi hơi lạc đề, xin tạm dừng opera ở đây để giới thiệu bài thơ...
Чайковский
Игорь Северянин
Прослышанье потусторонних звуков.
Безумье. Боль. Неврастения. Жуть.
Он разбудил звучащую в нас суть
И, показав, исчезнул, убаюкав.
Как жив он в нас, он будет жив для внуков,
Он, чьим мотивом можно бы вздохнуть.
Его забыть ли нам когда-нибудь,
Кто в сердце оживлял так много стуков?
И позабыть ли нам порыв простой,
Как на Канавке Зимней в час пустой
Во встречу с Лизой верили упрямо?
И знали на Литейном особняк,
Где перед взорами ночных гуляк
Мелькала в окнах Пиковая Дама...
1926.
|
Tchaikovsky
Igor Severianin
Nghe những âm thanh đâu đây bên cạnh
Nỗi sợ. Điên cuồng. Dằn vặt. Đớn đau.
Ông đánh thức bản chất ta trong nhạc
Và ru ta, rồi lại biến đi mau.
Ông sống trong ta, và sống cho con cháu
Những giai điệu như là tiếng thở dài
Có bao giờ chúng ta chúng ta quên được
Người đánh thức bao nhịp đập tim ai
Và có thể quên cảm xúc kia giản dị
Tại Kanavka Zimnyaya trong phút vắng tanh
Cuộc hẹn với Liza - vẫn tin tưởng khăng khăng?
Và ta vẫn biết biệt thự phố Litei
Nơi những kẻ dạo phố khuya phấn khích
Thấp thoáng trong cửa sổ Con đầm Pích...
1926.
|