[hongducanh]

Chiều nay, theo dự báo thời tiết bão sẽ tràn về Hà Nội. Một ngày chủ nhật oi ả, tôi chạy ra sau vườn hoa ngoài xưởng, nhưng không kịp nữa rồi...Cơn mưa xối xả, nặng hạt, gió gật từng cơn... tôi đứng trong mái hiên mà chỉ biết nhìn những chậu hoa bị vùi dập trong mưa bão...

Những hạt mưa vô tình thấm đẫm người cũng cho tôi một cảm giác gai lạnh, bất giác tôi nhớ những hộp hình chữ nhật được trang trí bằng đường nét trạm trổ tinh vi và được trang trí hoàn mỹ, hơn nữa là những cây hoa hồng nhỏ xíu, màu đỏ nhung được cắt tỉa gọn gàng... Đó là hai bên bậu cửa sổ nhà bà Mariana Phedrovna. Nhân hai ngày nghỉ cuối tuần, bà mời tôi và một anh bạn nữa đến nhà bà chơi và ở lại dùng bữa tối. Nhà riêng của bà ở ngoại ô Leningrad. Chúng tôi phải vượt hơn 30 km dưới trời mưa (nói là vượt cho có vẻ oai chứ đi taxi chẳng ươt tẹo nào). Bà cầm ô che mưa cho bọn tôi... Bà khoảng hơn 50 tuổi, dáng cao và có một khuôn mặt giống người Bắc Âu. làm việc với bà hơn năm trời vậy mà mãi hôm nay bà mới mời chúng tôi đến nhà riêng của bà (chẳng trách trời mưa to). Bà ít nói, nhưng hay than phiền-ví dụ như lúc bà cầm ô ra bà bảo: thật khổ cho các con, được ngày nghỉ trời lại mưa to...
Bà đã bê tất cả những gì mà bà đã nấu nướng xong đặt cả lên bàn. Khi ba người yên vị, bà giới thiệu từng món: Đây là cá hấp (духовaя рыба), đây là thịt thỏ rán (жаренaя зайчатина), đây là món gà nướng (жаренaя курятина)... Bà nói: các con sẽ không nhận ra một món nào giống ở quán ăn có đúng không? còn đây nữa là món thịt cừu (мясо из баранины) rất thơm ngon và dễ ăn...

Bất chợt bà hỏi: chúng ta uống gì nhỉ? Vodka hay konhiac? Vino có vẻ hơi nhẹ các con nhỉ? nghe mà choáng! ông bạn tôi uống rượu khá như lão Gà mờ nên đề nghị với bà cho uống rượu truyền thống Vodka. Chợt nhớ đến cốc 7 kop, bà rót đều ba cốc (quá nửa cốc) và bà không quên rót cho bà đầy cốc nước lọc. Tôi hỏi bà: thế cốc nước ấy bà để làm gì? bà bảo: cứ uống một ngụm thì uống kèm một ngụm nước, như vậy đỡ rát cổ họng. Nếu tôi cũng muốn như bà có được không? Ôi dào, đàn ông thế thì... bà phảy tay! tôi chưa uống đã đỏ mặt!.

Bữa tối qua đi, hai người có vẻ ngất ngây, tôi phụ bà dọn dẹp trên bàn ăn. bà nhờ tôi bê chiếc xamovar đặt lên bàn, bà mở tủ lạnh lấy bánh và kẹo bày ra trên bàn, bà không quên cầm lọ hoa hồng nhung đặt ngay ngắn bên cạnh chiếc ấm xamovar.

Bà hỏi: các con có nhớ quê hương không?. Chúng tôi bùi ngùi và bà cũng lặng lẽ nhìn vào khoảng không... Tôi mở cặp lấy ra cây sáo trúc, bà tò mò hỏi đây là cái gì, sau khi giải thích-bà hiểu và đề nghị tôi thổi một bản nhạc về quê hương. Tôi cầm cây sáo mang ra nhúng nước, sau khi lau khô, tôi thổi tặng bà bài : Câu hò bên bến Hiền lương. Nỗi nhớ quê hương da diết đã được tôi truyền cảm qua cây sáo trúc, lúc trầm lúc bổng, lúc vút cao, da diêt mênh mang xa thẳm tận quê nhà... Bà đã khóc, bà ôm tôi, những giọt nước mắt ấm rơi lên cánh tay tôi... Bà bảo: đây là một món quà đặc biệt trong một ngày đặc biệt! Ngày sinh của con trai bà đúng bằng tuổi bọn tôi khi ấy. Đứa con trai duy nhất của bà đã ra đi, đi không trở về sau một vụ tai nạn. Chúng tôi rất lấy làm tiếc và một chút ân hận vì chưa hiểu bà và vì một ngày đặc biệt của bà mà bà lại mời hai cậu người Việt Nam xa xôi ...chúng tôi chẳng có quà gì tặng bà...

Đó là một tối chủ nhật cách đây cũng gần 20 năm. Chiếc taxi đưa chúng tôi về ký túc xá, trời vẫn mưa to!.