“Lenfilm: từ đôi hài của nàng Lọ lem đến chiếc áo choàng của Hamlet”
Tư liệu của Đài Tiếng nói nước Nga
Những bộ quần áo, phục trang và các chi tiết đạo cụ được sử dụng trong cảnh quay những bộ phim nổi bật của studio «Lenfilm” có thể kể rất nhiều về những thước phim huyền thoại làm nên danh tiếng của nền điện ảnh Nga. Đó là niềm tin của những người tổ chức cuộc triển lãm với chủ đề “Lenfilm – phía sau màn ảnh”. Triển lãm này đã khai trương ở Saint-Peterburg nhân dịp kỷ niệm 90 năm thành lập và hoạt động của “Lenfilm”.
“Người kỵ mã đồng” trong ánh chiếu của những tia sáng đan nhau và nhạc nền, đó là biểu tượng của xưởng phim này, nơi đã cho ra đời những tác phẩm điện ảnh được bao thế hệ người Nga yêu thích như “Chapaev”, “Hamlet”, “Người đàn bà và con chó nhỏ”, “Thám tử Sherlock Holmes và đốc-tờ Watson” và còn nhiều, nhiều nữa. Đàng sau mỗi bộ phim trong số đó, ghi dấu cả một thời đại của nền công nghiệp điện ảnh Nga…
Chiếc hài cườm pha-lê mỏng manh của nàng Lọ lem và vương miện Nữ hoàng lấp lánh, “trái bầu thần” và chiếc vò đất nung…Đó là những chi tiết trang trí của bộ phim thần thoại “Nàng Lọ lem” dựng năm 1947 dựa theo truyện cổ tích của Charles Perrault. Là thủ lĩnh dẫn đầu thời ấy về số lượng khán giả, bộ phim này đã kéo 18.270.000 người xem đến các rạp chiếu bóng. Theo thước đo thời xô-viết, đây là con số kỳ vĩ ngoài sức tưởng tượng. Những trường đoạn từ bộ phim này vẫn đang được phô trương trên các màn ảnh tinh thể lỏng hiện đại. Theo quan điểm của nhà điều hành triển lãm, ông Vladimir Svetozarov, độ phân giải của các thiết bị tạo điều kiện cho khách tham quan hiểu rõ, các đạo cụ hay phục trang đó đã được sử dụng ra sao trong quá trình dựng phim.
Ông Vladimir Svetozarov nói: “Chúng tôi đã có chủ ý để bên cạnh các trang phục đều treo bức phác họa mô tả cảnh cụ thể trong phim. Chẳng hạn, có phác thảo của họa sĩ nổi tiếng Nikolai Akimov giành cho bộ phim “Nàng Lọ lem”.
Còn về bộ phim Xô-Mỹ đầu tiên có tựa đề “Con chim xanh”, xuất hiện trên màn ảnh năm 1976, thì tác giả của các phác thảo minh họa là nữ họa sĩ Marina Azizyan, học trò của Akimov. Minh tinh điện ảnh Hollywood Elizabeth Taylor thì đặc biệt thích bộ váy áo trắng như tuyết mà xưởng “Lenfilm” đã chuẩn bị cho bà.
Nhà nghiên cứu điện ảnh Aleksandr Pozdnyakov nhớ lại như sau:
“Cách đây không lâu tôi đã tìm thấy bức ảnh Elizabeth Taylor ôm hôn Marina Azizyan. Họ đứng cạnh nhau. Elizabeth Taylor là một siêu sao, đã từng nhìn thấy mọi thứ và mặc đủ thứ trang phục độc nhất vô nhị. Tưởng chừng chẳng còn gì có thể khiến nữ minh tinh Hollywood này phải ngạc nhiên, thế mà Marina Azizyan của chúng ta đã khiến Elizabeth Taylor phải thán phục, cả về tài năng chuyên môn cũng như phẩm chất con người. Chúng ta đã làm nên những ấn tượng kinh ngạc trong phim “Con chim xanh”, tạo dựng chính xác hình mẫu biểu tượng thế giới của Maurice Maeterlinck, trước hết chính là nhờ công lao của họa sĩ và những bộ trang phục mà họ vẽ kiểu».
Một nhà điều phối khác là bà Elizaveta Pakhomova thì nêu ý kiến rằng, việc tạo ra những bộ trang phục thích hợp và chính xác về mặt lịch sử của mỗi thời, là công việc hoàn toàn không dễ dàng. Cần có tri thức, tài năng, và đôi khi phải dùng đến những thủ thuật bất ngờ.
Bà Elizaveta Pakhomova nhận xét : «Chẳng hạn như bộ trang phục giành cho nữ diễn viên Marina Vladi, đóng vai chính trong phim « Những kẻ hút máu ». Bộ váy áo này may bằng vải nhung hiện đại. Còn những đồ trang trí trên váy áo thì là đồ thật, có độ tuổi trên trăm năm, tức là buổi giao thời hai thế kỷ 19-20. Các họa sĩ của xưởng chúng tôi đã luôn luôn cố gắng tìm ra những chi tiết để làm cho mỗi bộ trang phục đều phù hợp với khung cảnh phim một cách tối đa ».
Những phục trang giành cho phim viễn tưởng thì còn thú vị hơn nhiều. Hẳn là khó có ai trong số các khán giả xem phim « Người cá » lại có thể đoán ra rằng, bộ quần áo của chàng Ikhtiandr-Người Cá lại làm từ những mảnh … phim nhựa.
Tại triển lãm trưng bày cả những ma-ket đạo cụ đã từng được sử dụng cho những trường đoạn phụ trợ cho cảnh quay. Có những mô hình lâu đài thời Trung cổ làm bằng bìa, nhưng khi chiếu lên màn ảnh thì giống như công trình kiến trúc đồ sộ thực thụ, còn các mô hình máy bay chiến đấu thì y như đã trải qua bao trận đọ sức ác liệt trên bầu trời. Khách xem triển lãm sẽ được thấy quá trình các chuyên gia phục trang của «Lenfilm» tạo ra những đền đài cung điện nguy nga như thế nào. Gỗ, vải bao bố, keo dán tường – tất cả hầu như từ chỗ chẳng có gì, mà tạo nên được bầu không khí đầy ấn tượng và sống động của thời đại Hoàng tử Hamlet.