Đây là một bài trên báo Nga (KP), thêm chút thông tin gì chăng về một cách nhìn vấn đề:
Các thương nhân Cherkizov chen chúc trong boong-ke ngầm thời Stalin
Báo chí đã loan tin rộng rãi rằng, từ ngày thứ Hai ban lãnh đạo liên quận Đông Matxcơva đã đóng cửa chợ Cherkizov để làm vệ sinh. Các quan chức nêu lý do rằng Rospotrebnadzor có vô số than phiền về tình trạng mất vệ sinh kéo dài trên địa bàn chợ. Cần ngưng các hoạt động buôn bán và tẩy uế. Nhưng liệu chỉ trong một ngày thôi có thể tắt ngóm cỗ máy chợ búa khổng lồ nhộn nhịp mà đã có người từng ví như một “vương quốc ngầm” này chăng? Tưởng khó mà hóa ra là có thể.
- Đóng cửa! – nhân viên bảo vệ quát lên với các khách mua hàng không tin rằng chợ ngừng hoạt động. Họ đã đi bộ từ ga metro đến đây, vì các xe tuyến không chạy đến chợ nữa.
Cả những chiếc xe buýt với khách buôn chuyến cũng không được vào – xe bị chặn ngay phía ngoài. Từ những chiếc “Ikarus” dài ngoằng túa ra những người còn ngái ngủ, bối rối nhìn vào khu chợ rỗng không. Các công-tơ-nơ khóa chặt, các ki-ôt hàng ăn buông cửa kín, bãi đỗ xe trống trải. Tất cả các cổng ra vào chợ đều khóa. Bảo vệ đứng khắp nơi. Những chủ nhân của các quầy hàng – người Azerbaidjan, người Trung Quốc và người Việt Nam – tụ tập từng đám bên ngoài hàng rào. Có người cố tìm cách lọt vào bên trong. Vô ích. Có lệnh “ngoại bất nhập” - không cho ai vào chợ.
Nhà báo hỏi chuyện một thương nhân tên là Ilyas:
- Thế là họ đuổi các vị à ? Có chuyện ẩu đả không ?
Ilyas buồn bã trả lời:
- Đánh nhau làm gì! Thứ Hai chúng tôi ra chợ như thường lệ thì thấy đóng hết. Không đi qua được. Biết làm gì được? Chúng tôi lại về thôi.
Một số tản đi, nhưng nhiều người vẫn ở lại. Trên địa phận chợ có ký túc xá của người Tadjik và người Việt, và hiện thời chưa ai định giải tán họ đi đâu.
Các khách mua hàng không nghe hoặc không tin vào báo đài vẫn đến chợ và hoang mang dạo quanh bên ngoài hàng rào.
Viên cảnh sát hất hàm về phía chợ:
- Đằng ấy vẫn còn cả đống người. Tất nhiên không ai đi lại trong các dãy hàng nữa, họ ngồi cả trong ký túc. Còn thị trấn ngầm thì vẫn đang hoạt động như mọi khi.
Theo lời ông Yuri Korneiuk nhân viên trung đoàn tuần tra cơ động của liên quận Đông thì trong lãnh thổ chợ Cherkizov, có cả một tổ hợp ngầm 5 tầng nằm dưới mặt đường nhựa! Những gian lớn và hành lang rộng với những trần cao dẫn xuống boong-ker thời Stalin. Thời trước những căn phòng ngầm dưới đất được bố trí như là các phần của boong-ker, nơi có thể chứa cả đội xe tăng. Người ta đã sửa sang lại, biến thành kho, nhà chứa, ký túc và các xưởng máy chui (nhờ vào thuận lợi là cho đến nay các hệ thống công cộng dưới hầm vẫn còn nguyên vẹn). Tại đó có mấy hàng ăn. Xào nấu suốt ngày đêm. Thì “dân sở tại” cũng cần ăn uống chứ, trong khi các cửa hàng lộ thiên và chợ thực phẩm không làm việc (tại Cherkizov có hai chợ thực phẩm của người Tàu và người Việt). Vì vậy, “những người bị phong tỏa” sống được qua ngày. Nhưng liệu cầm cự được bao lâu?
Thư ký báo chí của chính quyền liên quận Đông, ông Andrei Ivanov giải thích:
- Sẽ xem xét, khi thanh toán hết các vi phạm mà Rospotrebnadzor nêu ra. Nhưng danh sách các vi phạm cần kiểm tra thì khá dài đấy. Nào vi phạm chuẩn mực vệ sinh, hàng hóa không nhãn mác, bảo quản sai qui cách... Ngoài ra, những người buôn bán không có sổ y bạ và bảo hiểm y tế. Khi nào ban quản lý giải quyết được hết những vấn đề đó, đoàn thanh tra sẽ lại đến và tái kiểm tra. Nếu họ hài lòng thì chúng tôi nhận tín hiệu và lúc đó mới mở cửa chợ.
Bản thân các thương nhân thì sửa soạn trở lại buôn bán ngay vào thứ Năm (2/7). Không rõ ở đâu ra thứ chủ nghĩa lạc quan đến thế. Vào lúc này, trên chợ chỉ có đôi người Tadjik quét dọn. Họ uể oải lau phía ngoài các công-tơ-nơ, nhưng đối với cán bộ kiểm tra thì như vậy rõ ràng sẽ là quá ít.
Phải nói thêm, có giả thiết rằng, về nguyên tắc chợ Cherkizov sẽ không hoạt động nữa, đơn giản bởi người ta không cho nó tồn tại thêm. Mặc dù theo lý thuyết thì chợ sẽ còn sống đến 31 tháng 12 năm 2009 – đấy là theo Thông tư trước đây của chính quyền Matxcơva. Nhưng cũng còn phải xem sao...
Chủ tịch Ủy ban an ninh của Duma Matxcơva, bà Inna Svyatenko cho biết:
- Nếu Rospotrebnadzor không hài lòng với kết quả kiểm tra, Cơ quan này có quyền lại tiếp tục đóng cửa chợ. Sau đó sẽ đưa ra tòa và hủy giấy phép thuê mặt bằng để buôn bán. Nhưng không phải chỉ nhắm vào các tiểu thương, mà là vào những người chủ chốt thuê diện tích và tất cả các thương nhân còn lại.
Nói chung, làm như vậy là đúng. Vì rằng những tháng gần đây xung quanh chợ Cherkizov đã lắm chuyện ồn ĩ. Các nhân vật chính thức tuyên bố lớn tiếng, nhưng thái độ hăng hái ấy lại chẳng tương ứng với thực tế bắt giữ những người buôn lậu cỡ nhỏ và vài cuộc xuất kích dè dặt của cảnh sát và mấy viên mõ tòa (Viện Công tố chỉ truy tố mấy thương nhân tép riu về chuyện hết hạn thuê đất, cần phải cuốn gói). Đã đến lúc phải giải quyết vấn đề một cách tổng thể.
Chỉ dẫn về chợ Cherkizov (theo ảnh chụp từ vệ tinh):
1. Ký túc của người Tadjik
2. Boong-ker Stalin
3. Ký túc của người Việt, chợ thực phẩm, nhà chứa
4. Casino
5. Nhà thờ
6. Sân vận động
7. Quầy ăn nhanh Fast-food (Trung Quốc, Việt Nam và Uzbek)
8. Chợ thực phẩm Trung Quốc
9. Cửa hiệu thực phẩm Trung Quốc
10. Chợ bán đồ lưu niệm Vernisazh Izmailovski
11. Bãi xe ô-tô buýt đường dài
Đan Thi Moscow dịch theo Komsomolskaya pravda
http://kp.ru/daily/24319/512053