Nghe các bác bàn luận sôi nổi vui quá, em cũng muốn xía vô một tý.
Ngày xưa em đi học bọn em hay hỏi các thày giáo về những sự không Logic, những sự không tuân thủ các nguyên tắc về không gian, thời gian... của các nhà thơ nhà văn. Thày giáo chỉ nói: nhà thơ, nhà văn họ có quyền viết vậy, không viết như vậy thì không phải nhà thơ nhà văn. Không viết như vậy thì sẽ không có những tác phẩm... để đời!
Trở lại với bài “Chiều Mát-xcơ-va” về thời gian “chiều” và sự không hoàn toàn trùng nhau trong tiếng Nga và tiếng Việt bác Gà Mờ và các bác đã giải thích rõ.
Trong bài thơ ta dễ dàng nhận thấy không gian trải dài từ lúc hoàng hôn đến bình minh, chứ không chỉ có buổi chiều. Nghĩa là có buổi chiều (tối) bắt đầu từ вечер, замереть, có đêm Вся из лунного серебра và có buổi sáng рассвет... (Ta chỉ nên lưu ý, cái khoảng thời gian từ hoàng hôn đến bình minh trong bài thơ tại Nga mùa hè ngắn chứ không dài như ở Việt Nam). Tóm lại có đầy đủ ba khoảng khác thời gian trong bài thơ. Nhưng tại sao tác giả chỉ dùng và lặp đi lặp lại
вечер, mà không nói
ночь? Tất nhiên là nó có lý do cả.
Quay lại vấn đề dịch. Đa số các bản dịch đều dùng tiếng Việt là
chiều. Có một số bản dịch suy luận thời gian trong bài thơ nên dịch thành
đêm hè (như Thái Bá Tân Chẳng hạn). thoạt nghe có vẻ có lý, nhưng nếu dùng đêm hè nó sẽ phá vỡ đi toàn bộ mong muốn truyền tải của bài thơ về cái thời gian, cái khoảng khác đẹp nhất, nên thơ nhất...
Như đã nói trên, thời gian trong bài thơ (tiếng Nga) gồm 3 khoảng khắc nhưng tác giả cũng chỉ dùng
вечер vậy nên chăng tiếng Việt ta cũng hãy giữ nguyên là
chiều. Chứ đừng cố tìm một từ khác không phải buổi chiều làm gì he he.
Nhân tiện có nhiều các bác cao thủ nhà thơ, em xin được hỏi giữa chiều và đêm, thời gian, khung cảnh trời đất, vũ trụ bao la, con người, tình cảm v.v và v.v. khoảng khắc nào làm cho các bác rung động nhiều hơn ạ?
Trích:
Phanhoamay viết
Thiển nghĩ "вы" ở đây chính là "Подмосковные вечера". Tác giả đã nhân cách hoá "Những buổi chiều ngoại ô Matxcơva", đối thoại với "chúng"?
|
Theo em được biết "вы" trong bài thơ trên không phải là nhân cách hóa của Подмосковные вечера. Nếu là nhân cách hóa thì trật tự sẽ khác. "вы" ở đây nó không chỉ собеседник cụ thể nào, mà mang ý nghĩa обобщено-личное.
Vài dòng Xì-pam có gì không phải mong các bác bỏ qua cho.
