Chỉ hai tháng sau họ đã viết “Một số ý tưởng dự án về việc tổ chức phòng thí nghiệm thuộc Viện Cơ học chính xác và kỹ thuật tính toán thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô để thiết kế và xây dựng máy tính điện tử số tự động” (xem Phụ lục 12). Cả hai tài liệu này đều xứng đáng được coi là những trang sách đầu tiên của lịch sử phát triển kỹ thuật tính toán điện tử số tự động ở Liên Xô.
Chúng ta nhắc lại rằng đó là giữa năm 1928, và A.S.Lebedev vẫn còn chưa bắt tay vào việc thiết kế MESM (Tôi bắt đầu quan tâm đến máy tính toán điện tử tốc độ nhanh vào cuối năm 1948, - sau này ông sẽ viết thế).
Ở phương Tây việc chế tạo những chiếc máy tương tự tập trung chủ yếu ở Mỹ (mười máy), Anh (một), Pháp (một). Vì những chiếc máy này được chế tạo trước hết là cho các mục đích quân sự, việc công bố thông tin về những chiếc máy này rất kiệm lời. Phần lớn máy tính được lắp ráp trên cơ sở rơ le điện cơ, chứ chưa trên cơ sở bóng đèn điện tử.
Chỉ cần đọc qua báo cáo trên cũng thấy được việc giải quyết bài toán trên là có cơ sở rõ ràng. Chỉ có thể ngạc nhiên, làm sao họ có thể thực hiện được nhiệm vụ khoa học thời đó là quá khó và còn phác họa được dự án máy tính điện tử với chương trình điều khiển mà chỉ có thể gọi là dự án cổ điển.
Khi đọc kỹ dự án, có thể thấy rằng Bruk và Rameev đã đến rất gần việc triển khai nguyên tắc chương trình lưu trữ trong bộ nhớ. Họ thực hiện nguyên lý này về mặt kỹ thuật (trong dự án phác thảo), có lưu ý đến việc lưu trữ chương trình trong bộ nhớ (trên băng), xuất ra kết quả tính toán cũng trên băng này, và nhận dữ liệu đầu vào cũng từ băng để cho các tính toán tiếp theo. Nói một cách khác, khả năng xử lý lệnh trong cấu trúc số học của máy đã được đảm bảo (điều vẫn được coi là công lao của John von Neumann và S.A.Lebedev)
Tôi đã yêu cầu chính Rameev kể về những tháng chói lọi đáng nhớ ấy.
(còn tiếp)