Nhưng những điều ấy chỉ được biết đến vào ngày nay, khi sự thật được phục hồi, và những nguyên tắc con người chung lấy lại sự ưu tiên cần thiết, chứ không phải là những lợi ích giai cấp.
Zakir Rameev vốn là một nhà sản xuất vàng giàu có, thành viên Đuma Quốc gia, một người theo chủ nghĩa tự do. Việc ông đem một phần đáng kể tài sản của mình làm từ thiện, nuôi trẻ mồ côi và giúp những thanh niên trẻ tài năng học hành ở nước ngoài để đào tạo một lớp trí thức Tatar, trong những năm cách mạng lại trở thành một lỗi lớn. Và vì lỗi ấy mà con trai và cháu nội của ông phải trả giá.
Iskandar được cha gửi đi học ở Đức, tại Viện Mỏ ở Freiberg. Ông trở lại Nga một ngày trước khi Đại chiến thế giới lần thứ nhất nổ ra. Iskandar làm việc tại một mỏ vàng của cha, còn sau cách mạng – kỹ sư trưởng tại một nhà máy đúc đồng ở Baimak. Năm 1929 ông bị bắt lần đầu, nhưng một năm sau được thả, không bị kết án gì. Khi đó Bashir 11 tuổi, vẫn chưa hình dung được hết mọi hậu quả của tai họa sắp tới, nhưng chuẩn bị theo linh tính – tự mình làm nghề chụp ảnh ở một đoàn thám hiểm địa chất, rồi sau đó – đóng bìa sách. Anh tốt nghiệp phổ thông ở Ufa, nơi mà năm 1935 cả gia đình chuyển đến đó. Người cha làm trưởng phòng thí nghiệm trong công ty “Bashzoloto”. Một kỹ sư tài năng, ông đã thiết kế và vận dụng tại một mỏ phân xưởng tự chạy, chỉ cần một người vận hành. Và năng suất tăng lên hẳn.
Nhưng … những năm tháng nghiệt ngã trước chiến tranh với những cuộc bắt bớ. Tháng tư năm 1938 ông bị bắt lần thứ hai. Các bản vẽ của phân xưởng biến mất trong những kho lưu trữ của NKVD. Sau hai năm ông bị kết án năm năm tù, và được gửi đến trại ở vùng Kemerovo. Năm 1943, còn 10 ngày nữa thì hết hạn tù, Iskandar Rameev qua đời…
Tận 20 năm sau Iskandar Zakirovich Rameev mới được phục hồi danh dự sau khi chết.
Còn khi đó, từ tháng 4/1938, Bashir Rameev trở thành “con trai của kẻ thù dân tộc”.
Lúc đó, sau khi vượt qua kỳ thi lớp 10 trung học với tư cách thí sinh tự do, Bashir đã kịp trở thành sinh viên năm thứ hai Trường Đại học năng lượng Moskva. Anh đã say mê kỹ thuật từ nhỏ, là một người chơi radio nghiệp dư. Anh đã làm và giới thiệu tại cuộc thi ở Moskva một mô hình tàu bọc thép điều khiển bằng radio. Khi chuyển động trên đường ray, đoàn tàu bọc thép bắn đại bác, tạo thành bức màn khói. Khi đó các báo “Ngọn lửa nhỏ”, “Izvestia”, “Komsomolskaya Pravda” đã viết về mô hình độc đáo này (Năm 1935, khi anh 17 tuổi, anh đã trở thành thành viên Hiệp hội các nhà sáng chế toàn liên bang).
---
(còn tiếp)