[phuongnn]

Nói đi thì cũng phải nói lại...

Mẹ em có một người bạn học cùng sư phạm, nhà cô ấy ở Hàng Buồm, người Việt gốc Hoa. Em hay được mẹ đưa lên đó chơi, và thấy rất ấn tượng với những ngôi nhà của người Hoa, nhà ở xung quanh 2 tầng, ở giữa có cái sân với hòn non bộ. Hành lang có lan can nhìn xuống sân chạy vòng quanh, trẻ con như bọn em chạy vòng quanh, rất thích.

Một ngày, khi đó em 6 tuổi, vào lúc tối khuya, cô bạn mẹ em xuống nhà chơi, ngồi rất lâu, nói chuyện với mẹ em rồi hai người khóc với nhau. Cô kể những chuyện không thể tin được, nào là bị o ép, hành hạ lên xuống, nào là suốt ngày bị quấy nhiễu, đuổi đi... chỉ sau này em mới biết những hành động đó được gọi theo một từ chuyên môn của ngành là "đẩy đuổi".

Nghe câu chuyện, với một trí tuệ non nớt như em lúc đó, thì cô ấy rất yêu Việt Nam, Việt Nam là quê hương của cô ấy chứ không phải bất cứ nơi nào khác. Rồi em không được gặp lại cô ấy nữa. Chỉ vài tháng sau thì xảy ra sự kiện bi thảm tháng 2 năm '79 ở biên giới phía Bắc.

Mãi về sau, em mới biết cô ấy đi vượt biên nhưng không thoát, định cư tại Sài Gòn. Gia đình thì ly tán, như rất nhiều gia đình khác hồi đó.

Cách đây 13 năm, em có quen và đến nay vẫn chơi thân với một anh bán kính ở Lương Văn Can, Hà Nội. Anh ấy họ Đổng, trong CMTND đánh máy: Dân tộc: Hoa; Nguyên quán: Quảng Đông, Trung Quốc. Ông cụ nhà anh ấy đã đưa được cả nhà về năm 1978, riêng ông anh này vì đã có vợ con nên ở lại theo nhà vợ. Tất cả những người Hoa về Trung Quốc đều không được định cư ở sâu trong nội địa, chỉ ở những thành phố, thị trấn vùng ven biên giới. Bác ruột anh hàng kính về sau còn trở thành Chủ tịch thị trấn Bằng Tường (nay đã là thành phố Bằng Tường, thuộc tỉnh Quảng Tây).