Trích:
Cartograph viết
Máu xương của những người lính trong chiến tranh BG Tây Nam cũng 30 năm sau, mới được tôn vinh, chân lý đang lộ sáng. Từ điều này có liên đới điều kia.
|
Em thấy bài này trên báo Pháp luật TP HCM, đã được các báo mạng đăng lại:
Xét xử trùm đao phủ Khmer Đỏ: Nhân chứng Việt Nam tố cáo
http://www.phapluattp.vn/tools/print...thumuc=quoc-te
Xét xử trùm đao phủ Khmer Đỏ: Nhân chứng Việt Nam tố cáo
20-02-2009 23
58 GMT +7QUỲNH TRANG
Nhà báo Đinh Phong, nhân chứng sống Norng Chan Phal và hai con, nhà quay phim Hồ Văn Tây (từ trái sang) trở lại nhà tù Tuol Sleng. (Ảnh do nhân vật cung cấp)Nhiều phóng viên phương Tây yêu cầu chúng tôi khẳng định. Những thước phim sống. Vô tình cứu được nhân chứng.
Trong hai ngày 17 và 18-2, Tòa án đặc biệt xét xử Khmer Đỏ đã mở phiên tòa đầu tiên tại Phnom Penh (Campuchia). Bị cáo Kaing Guek Eav (bí danh Duch) nguyên giám đốc trại giam Tuol Sleng, trung tâm giam giữ và tra tấn của chế độ Khmer Đỏ ra trước tòa.
Trước ngày diễn ra phiên tòa, Trung tâm Tư liệu Campuchia phối hợp cùng Câu lạc bộ Nhà báo Campuchia đã tổ chức họp báo tại Phnom Penh. Ngoài anh Norng Chan Phal người Campuchia là nạn nhân chế độ Pol Pot, hai nhân chứng còn lại của buổi họp báo là nhà báo Đinh Phong và nhà quay phim Hồ Văn Tây. Báo Pháp Luật TP.HCM đã có cuộc phỏng vấn độc quyền nhà báo Đinh Phong ngay sau khi ông vừa từ Campuchia trở về.
Vô tình cứu được nhân chứng
. Thưa ông, tại sao Trung tâm Tư liệu Campuchia lại chọn ông và nhà quay phim Hồ Văn Tây làm nhân chứng trong buổi họp báo?
+ 30 năm nay, Trung tâm Tư liệu làm nhiệm vụ sưu tầm hình ảnh, tư liệu về tội ác của chế độ Pol Pot. Họ sang Việt Nam sưu tầm tư liệu nhân vụ xử Duch và họ cần chúng tôi cung cấp thêm chứng cứ và làm chứng về nội dung chúng tôi quay được trong bộ phim tài liệu Nhà tù Tuol Sleng.
Phía trung tâm mời chúng tôi đến với hai mục đích. Thứ nhất, củng cố thêm nhận thức của Norng Chan Phal để anh này làm nhân chứng, bởi Phal chỉ nhớ mang máng ngày và địa điểm chứ không nhớ đã được chúng tôi tìm thấy, thả ra và cứu trong hoàn cảnh nào. Thứ hai, họp báo nhằm yêu cầu chúng tôi xác định những thước phim công bố ở tòa là xác thực.
. Tại buổi họp báo, ông đã nói gì trước hơn 100 phóng viên từ khắp thế giới về sự việc diễn ra tại nhà tù Tuol Sleng?
+ Nhiều phóng viên hỏi chúng tôi về nội dung đoạn phim tài liệu, chúng tôi đã kể lại cho họ... Lúc đó, các anh bộ đội Việt Nam nói với chúng tôi trong nhà trường (nhà tù Tuol Sleng nguyên là trường trung học) có mùi hôi bốc ra. Chúng tôi đi vào và nghe tiếng trẻ khóc. Chúng tôi thấy có năm đứa trẻ, trong đó một em đã chết, hai em nằm lả, chỉ còn hai em khoảng tám, chín tuổi ngồi khóc. Sau đó, người trong đoàn đưa các em đi bệnh viện.
Đoàn tiếp tục theo hướng có mùi bốc lên. Càng vào sâu chúng tôi mới biết đây là trại tù. Rất nhiều xác bị giết bốc mùi hôi thối và nổi dòi bọ. Vào sâu hơn lại thấy khu này phân ra nhiều phòng, mỗi phòng có một giường dùng để xích tay chân. Các nạn nhân bị đập đầu chết trong tư thế bị xiềng xích. Dụng cụ dùng để đập đầu là búa, cuốc... Sâu hơn bên trong là nhà xưởng làm tượng bằng thạch cao và đồng với hình ảnh Pol Pot. Bên cạnh đó có rất nhiều máy ảnh chụp các tư thế giết người cũng như từng phần cơ thể người trước và sau khi chết. Các phòng giam được ngăn cách bằng tường rào kẽm gai, lưới B40. Bên ngoài nhà tù cỏ mọc xanh um. Sau này chúng tôi mới biết bên dưới là hố chôn người tập thể.
Đoạn phim là sự thật
. Vậy từ lúc cứu bốn em nhỏ trong nhà tù đến giờ ông có lần nào gặp lại những người đó chưa?
+ Từ nhiều năm nay chúng tôi có nhờ bạn bè ở Campuchia lẫn Trung tâm Tư liệu tìm kiếm giúp nhưng bặt vô âm tín. Ngày 4-2 vừa rồi, trung tâm tiếp nhận một thanh niên đến xin làm nhân chứng tố cáo tội ác Pol Pot trong phiên tòa xét xử Duch. Trung tâm hỏi ra mới biết đó là một trong bốn đứa bé ngày xưa chúng tôi cứu. Giờ chúng tôi mới biết trong bốn đứa bé còn sống sót thì có hai cháu là anh em. Norng Chan Phal còn một em trai nữa.
. Ông và nhà quay phim Hồ Văn Tây gặp lại anh Norng Chan Phal ngay trong buổi họp báo?
+ Không, chúng tôi vừa đến Phnom Penh thì đã thấy một thanh niên 38 tuổi đứng chờ. Khi được nghe giới thiệu đây là những người đã cứu mình, Phal khóc và đề nghị chúng tôi đưa đến Tuol Sleng ngay. Chúng tôi đến Tuol Sleng để chỉ cho anh thấy nơi đã tìm ra anh.
. Ông có gặp khó khăn gì với các phóng viên trong buổi họp báo?
+ Buổi họp báo kéo dài hai giờ. Trong buổi họp, chúng tôi công bố nhiều tư liệu khác chúng tôi chứng kiến về tội ác Pol Pot: Đám cưới tập thể, hành hạ khi đi làm, cắt cổ mổ bụng... Nhiều phóng viên phương Tây yêu cầu chúng tôi khẳng định phim công bố ở tòa do chúng tôi làm. Thậm chí có phóng viên hỏi tôi có dám ra làm nhân chứng trước tòa không. Tôi trả lời nhân chứng là người phải trực tiếp thấy sự kiện, tôi chỉ là người ghi lại lời kể thì làm sao làm nhân chứng. Những thước phim và những người trong phim chúng tôi quay được sẽ thay mặt chúng tôi làm nhân chứng.
. Thưa ông, luật sư biện hộ cho Duch đã bác đề nghị của bên công tố trong việc sử dụng thước phim tư liệu của đoàn quay. Họ cho rằng đây là bộ phim được dựng lại...
+ Trong họp báo cũng có phóng viên nói theo hướng như luật sư của Duch. Tôi đã trả lời họ rằng khoa học có thể xác thực xấp phim số hiệu bao nhiêu, hãng nào sản xuất năm nào, thuốc in tráng phim gì... Đó là những thước phim chúng tôi mua từ năm 1978, nếu các anh có thiện chí, các anh có thể giám định. Chúng tôi cũng đã kể lại hoàn cảnh vào Tuol Sleng, quay trong hoàn cảnh nào, gặp các cháu nhỏ ở đâu, mắt thấy tai nghe gì ở nhà tù này.
Thời gian xử quá lâu
. Chi tiết nào tại phiên tòa ông tâm đắc?
+ Tại phiên tòa, phía luật sư của Duch bác bỏ không cho Phal làm nhân chứng. Luật sư của Phal đưa ra hai lý do: Thứ nhất, tư liệu Việt Nam đã công bố 30 năm nay và đã có hai nhân chứng (tôi và anh Hồ Văn Tây) khẳng định là thật chứ không phải tạo dựng. Thứ hai, phải chiếu cố và xem Phal là nhân chứng hợp lý để bác bỏ luận điệu cho rằng đăng ký làm nhân chứng khi đã hết thời hạn (thời hạn đăng ký là ngày 2-2, đến ngày 4-2 Phal mới biết thông tin và đến đăng ký) bởi Phal chỉ là người lái xe ủi đất nên không nắm rõ thông tin. Sau đó, Phal đã khóc giữa tòa và nói mọi người rằng tòa phải làm rõ, đền bù cho những người bị Pol Pot hãm hại.
. Nếu phiên xử tiếp theo đòi ông làm nhân chứng, ông sẽ tiếp tục?
+ Sau hai ngày xử vẫn chưa kết luận được tội ác của Duch. Tôi không thể ra trước mặt Duch đối chất vì tôi không thấy việc họ làm, chỉ là phim tư liệu quay được vào tháng 1-1979. Nhưng tôi có thể khẳng định không phải tư liệu giả. Nhiều nhà báo quốc tế quay được Tuol Sleng nhưng không phải là người đầu tiên như chúng tôi. Vì vậy, có thể khẳng định đây không phải tài liệu mới dựng lên. Chúng tôi sẵn sàng phối hợp cùng Trung tâm Tư liệu Campuchia để cung cấp thêm nhiều tư liệu vạch mặt bọn Pol Pot.
Những người dân có mặt tại phiên tòa cũng khá bất bình. Thời gian xử quá lâu, đã 30 năm nay nhưng tòa xử vẫn chậm. Nếu cứ kéo dài vậy thì e rằng những tên này chết mất...
Tại buổi họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao ngày 19-2, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Dũng cho biết: Việt Nam hoan nghênh Tòa án xét xử tội ác diệt chủng của Khmer Đỏ. Việt Nam lên án những tội ác tàn bạo của chế độ diệt chủng Khmer Đỏ và cho rằng những kẻ chịu trách nhiệm và gây ra tội ác này phải bị trừng trị nghiêm khắc.
Những thước phim sống
Tháng 1-1979, đoàn làm phim tài liệu của Đài truyền hình TP.HCM sang Campuchia quay tài liệu về giải phóng Campuchia. Đoàn gồm trưởng đoàn - đạo diễn, cố NSND Phạm Khắc, phó đoàn - nhà báo Đinh Phong và các nhà quay phim Hồ Văn Tây, Lê Trí, Đồng Anh Quốc, Lê Hồng Tuyết. Phần lớn hành trình đoàn tự đi, không có người dẫn đường. Các anh trang bị AK, súng ngắn, lựu đạn đi từ biên giới Việt Nam, qua phà Niếc Lương vào thẳng Phnom Penh. Không chỉ thực hiện phim tư liệu về nhà tù Tuol Sleng, đoàn còn làm rất nhiều phim về chế độ diệt chủng Khmer Đỏ, quay các hố chôn người tập thể Pray Veng, Siem Riep, Kong Pong Cham... Nhà quay phim Hồ Văn Tây cho biết thời điểm năm 1979, đoàn cứ đi quay liên tục trên đất Campuchia. Cứ xong đoạn phim nào lại gửi về đài làm hậu kỳ và phát sóng. Sau phiên tòa ngày 18-2, Trung tâm Tư liệu Campuchia đề nghị đoàn cung cấp thêm hồ sơ để bổ sung tiếp cho các phiên xử tới."
Vâng, ngay việc chứng minh những thước phim tư liệu các nhà quay phim VN quay được vào năm 79 ở nhà tù Tuol Sleng của Khơ-me Đỏ là thật cũng gặp không ít khó khăn...