Kirill Serebrennikov giới thiệu "Câu chuyện giao hưởng "Kizhe"
Lưu Hải Hà (NuocNga.net)
Theo RIA Novosti (
http://www.rian.ru/culture/20090228/163439253.html)
Ngày thứ bảy 28/2, trên sân khấu nhỏ của Nhà hát Nghệ thuật (МХТ) mang tên Chekhov sẽ diễn ra lần công diễn đầu tiên vở kịch "Kizhe" của Kirill Serebrennikov. Trong vở diễn này một mình Kirill Serebrennikov đóng 3 vai trò – tác giả vở kịch, đạo diễn và họa sĩ.

Kirill Serebrennikov
"Mọi chuyện không hề đơn giản, nhưng rất thú vị - Kirill Serebrennikov nói với phóng viên của RIA Novosti, - và mọi chuyện thực hiện được là do bầu không khí thân thiện và sáng tạo của Nhà hát nghệ thuật, và nhờ những con người tài năng – các nghệ sĩ, nhạc sĩ, bộ phận dàn dựng và các nghệ nhân trong các xưởng của Nhà hát Nghệ thuật, những người đã đưa những ý tưởng của tôi vào cuộc sống".
Vở kịch được dựng theo truyện ngắn "Thiếu úy Kizhe" ("Подпоручик Киже") của Yuri Tynianov – nhà văn, nhà phê bình, nhà lịch sử văn học, người đã viết truyện ngắn này năm 1927.
Hành động diễn ra trong thời trị vì của Sa hoàng Pavel I. Trong một tờ trình lên Sa hoàng, thì người chép lại tờ trình đã sơ ý làm một chỗ sai trong văn bản, kết quả là Siniujkhaiev - một người còn đang sống thì bị biến thành người chết, còn Kizhe, một người không hề tồn tại thì bị xử đi đày ở Siberi, rồi sau đó thì được ân xá, được thăng chức, rồi "phục vụ" đến tận hàm tướng, và được chôn cất với đầy đủ mọi vinh dự.

Minh họa truyện ngắn "Thiếu úy Kizhe" ("Подпоручик Киже") của Yuri Tynianov
"Đó là một tác phẩm văn học tuyệt vời, cho phép người ta suy nghĩ. Mà suy nghĩ, cảm nhận, phân tích trong những vấn đề phức tạp, đặt cho mình những câu hỏi – cả thú vị lẫn không thú vị - là việc cần làm, cả hôm qua, lẫn hôm nay và ngày mai – mỗi ngày trong cuộc sống của mình", - đạo diễn giải thích sự lựa chọn tác phẩm dàn dựng của mình.
Trong vở kịch, ngoài truyện ngắn của Tynianov ra thì Serebrennikov còn sử dụng các tác phẩm của Nikolai Karamzin, Kant, những bản dịch đầu tiên của vở kịch "Hamlet" của Shakespeare – vở kịch này bị cấm dưới thời Pavel I, vốn được gọi là Hamlet Nga, các nhật ký, các tư liệu lịch sử và lưu trữ.
"Kizhe – đó là một câu chuyện giao hưởng nào đấy, chứ không phải một vở kịch sân khấu thuần túy – Serebrennikov nói tiếp. – Trong vở kịch này chỉ có hai – ba cảnh được giải quyết trong khuôn khổ thoại sân khấu, còn lại – đó là chuyển động, hành động. Những vai diễn hình thể này rất không đơn giản đối với các nghệ sĩ, nhưng họ đã rất cố gắng chinh phục vai diễn này. Nhiều điều được sinh ra trong quá trình diễn tập, đôi khi xuất phát từ các nghệ sĩ.
Âm nhạc nối kết chúng ta
Đặc biệt Serebrennikov lưu ý đến vai trò âm nhạc của nhạc sĩ Aleksei Siumak trong vở kịch này.
"Đây không phải lần đầu tôi làm việc với nhạc sĩ tài năng này. Và tôi luôn luôn vui mừng với mỗi cơ hội mới được cộng tác với anh ấy. Tôi cảm thấy rằng đó là một nhạc sĩ rất quan trọng cho những thập kỷ sau, tác giả sẽ còn khiến chúng ta kinh ngạc và kinh ngạc" – đạo diễn nói.
Serebrennikov cho biết, nhạc sĩ thiên về các dạng lớn, và viết nhạc phức tạp, nhưng rất giàu cảm xúc.
"Chúng tôi rất vui vì anh ấy đến nhà hát, và không lo ngại đưa nhạc của mình không phải cho các ca sĩ chuyên nghiệp, mà cho các nghệ sĩ sân khấu kịch, những người đã rất cố gắng học", - Serebrennikov nhấn mạnh. Theo quan điểm của ông, âm nhạc của Siumak tuyệt đối hiện đại, và trong vở kịch này âm nhạc tạo nên thêm một lớp thời gian nữa.
Nhẹ nhàng và không lớn
Vở kịch mới xuất hiện khi quá trình làm việc với vở "Vở opera ba xu" của Brecht với sự tham gia của Konstantin Khabensky có một khoảng dừng.
Và Oleg Tabakov đề nghị Serebrennikov dựng "một cái gì đó nhẹ nhàng và không lớn".
"Tôi và Siumak đã có dự định dàn dựng vở kịch theo truyện ngắn này của Tynianov từ lâu, - Serebrennikov nói. – Nhưng trong quá trình làm việc, ý đồ bắt đầu phát triển sâu rộng hơn, và biến thành một vở kịch lớn, mà hiện tại chúng tôi vẫn chưa giải quyết xong".
Tuy nhiên, đạo diễn cho rằng việc tạo nên vở kịch sẽ xảy ra trong cuộc sống sân khấu của nó cùng với khán giả, và với sự trợ giúp của khán giả.
--------------
Truyện ngắn "Thiếu úy Kizhe" ("Подпоручик Киже") của Yuri Tynianov có thể đọc được tại đây:
http://az.lib.ru/t/tynjanow_j_n/text_0040.shtml