[hungmgmi]

Những mẩu chuyện xe buýt

Một tình huống của cuộc sống
Ôtôbuyt đi từ trung tâm Serpukhov ra vùng ngoại ô. Thành phố tỉnh lẻ, đường phố hẹp và không có quá đông người đợi xe. Có những đoạn hẻo lánh, những bến xe gần như hoang phế, thường lác đác có người xuống mà không thấy người lên.
Hôm nay đi đến một trong những đoạn đường như thế, bà soát vé quát to với cả xe: "Có ai xuống ở bến A. không?" Im lặng.
Xe yên tâm phóng ầm ầm trên đoạn đường vắng, bỏ qua bến xe cần đỗ. Khi xe đã băng qua bến một quãng thì chợt thấy một hành khách - một thiếu phụ - đứng lên hốt hoảng, ú ớ, tay khua mạnh, vẻ bực bội. Người đàn ông đứng bên quát to với tài xế, nhưng xe phải một lúc sau mới dừng lại được. Bà soát vé kêu ca, mặt khó chịu: "Lúc nãy hỏi thì không nói!".
Đến khi hiểu ra người phụ nữ này bị câm và điếc thì bà soát vé bần thần im lặng.
Cả xe đều im lặng, khi người khách lỡ bến xuống xe và cuốc bộ về phía sau.
Trong cuộc sống đôi khi có những tình huống như thế đấy. Mà không, cuộc sống đầy ắp các tình huống, từ hạnh phúc, đau khổ, bất ngờ, kỳ lạ... cho đến những tình huống chỉ đơn giản khiến ta thấy thoáng qua một chút ái ngại, nghẹn ngào thế này thôi.



“Con cũng thấy không tiện!”

Một lần tôi đi xe buýt ở Matxcơva. Xe đông, càng đến các bến sau, càng nhiều người lên, lại thêm người phải đứng. Tôi thấy hai mẹ con nhà nọ, người phụ nữ trạc gần 40 với đứa bé gái quãng độ 5 tuổi ngồi trên đùi mẹ. Người mẹ thì thào bảo con: “Con cứ ngồi đi nhé, mẹ đứng đây!”. Cô bé ngạc nhiên tròn mắt nhìn mẹ, thì chị giải thích: “Con ngồi thì không sao, con còn bé. Mẹ ngồi mà mấy bà già kia đứng, mẹ thấy không tiện!”. Tôi nghĩ thầm: Đúng là vẽ chuyện. Người già và người có trẻ em đi cùng nghiễm nhiên là những đối tượng ưu tiên. Chị ta có ngồi là ngồi cùng bé, có gì mà không tiện!
Xe đi thêm đoạn ngắn nữa thì đến bến mới. Cô bé con đứng dậy, cất giọng lảnh lót mời một bà già mới lên ngồi vào chỗ mình, rồi giật giật gấu áo mẹ, cũng hạ giọng thì thầm: “Mẹ ơi, con cũng thấy không tiện!”.

Mặc cho cụ già phản đối, cô bé vẫn kiên cường chống chọi với mấy cú xóc xe để giữ thăng bằng khi đứng, đôi tay bé nhỏ bám chặt lấy tay mẹ, đôi chân non nớt dạng ra gắng gỏi.

Cuối cùng, bà cụ âu yếm kéo cô bé lại gần, bế cô lên đùi mình. Hai người thoắt cái đã thành thân, như hai bà cháu.

Chỉ buồn cười là gần đó có đến vài ba anh thanh niên đang gà gật. Họ đâu có buồn ngủ, chỉ nhắm mắt để khỏi phải chạm mắt vào những cảnh khiến họ chắc hẳn cũng sẽ thấy “không tiện” một tí nào!

Người thân

Mấy tuần trước, tôi có việc phải đi xe buýt trên một tuyến đường lạ. Tuyến đường ấy chạy qua trường đại học Giao thông Matxcơva. Lúc đó độ 3 giờ chiều. Hành khách chủ yếu là những sinh viên vừa tan học, đang sôi nổi bàn tán điều gì đó. Bỗng, tôi giật bắn mình vì tiếng oang oang nói vọng vào micro của người tài xế. Mà lạ, người ấy lại là phụ nữ!
- Egor, Roma, thi lại chưa? Qua chưa, hay “lại điểm hai” ?
- “Giáo sư đã hài lòng” ! – Mấy chú sinh viên trong xe đồng thanh, rồi cười ầm cả lên.
- Năm sau nên để họ hài lòng ngay từ lượt thi đầu, rõ chửa?
Không khí trong xe có vẻ nhẹ nhõm hẳn. Những gương mặt người giãn ra, mặc cho ngoài trời mưa đầu hè kéo dài lê thê, rả rích và bầu trời không được mấy nắng.
Lát sau:
- Tamara Vladimirovna, bà đừng ngủ gật chứ! Kẻo lại quá bến đấy.
Một bà cụ như bừng tỉnh sau một ít phút chợp mắt trên xe, đứng lên, ngơ ngác ngó ra cửa sổ.
- Bến của bà đây rồi. Bà cứ xuống bình tĩnh, tôi không vội đóng cửa đâu. Chân bà đỡ đau rồi chứ?
- Cảm ơn, cũng đỡ nhiều lắm rồi…

Cứ thế cho đến tận bến cuối, người nữ tài xế vui vẻ trò chuyện với khách, liếc nhìn họ qua gương, hay nhìn thấy họ bằng cách nào đó, có thể là bằng trực giác. Những người khách quen. Một tuyến đường quen. Một người tài xế quen. Nhưng không phải ai cũng làm được điều này: biến người quen thành người thân, biến những phút giây, những ngày, những tháng, những năm dài lê thê đi mãi mòn mỏi trên một trục đường thành những khoảnh khắc ấm áp rất tình người như vậy.
Tôi chợt nhớ đến bộ phim thời Xô-Viết mà tôi đã quên tên. Chỉ còn nhớ có nhân vật là một cô gái lái xe buýt ở tỉnh lẻ. Cũng như người nữ tài xế này, cô chia sẻ với những hành khách quen của mình mọi vui buồn trong cuộc sống, hoặc chỉ đơn giản là một câu chào mở đầu một ngày mới: “Chào buổi sáng, các đồng chí!”.



Chia sẻ một bờ vai


Chiều thứ Sáu, mùa hè, đã muộn rồi mà trời vẫn sáng. Đoàn người xếp hàng đợi lên ôtôbuyt để ra ngoại ô Matxcơva kéo dài dằng dặc. Những gương mặt mệt mỏi đăm chiêu kiên nhẫn đợi đến lượt mình, mặc cho xung quanh các tay taxi rao ra rả: “Ai đi xe nào, còn một chỗ, giá rẻ bất ngờ!”. Vé đi xe buyt mất 140 Rúp, một chỗ taxi mất 600 Rup (đấy là đã rẻ bất ngờ rồi đấy!), ai dại gì mà đi! Vẫn biết nhanh hơn một chút, nhưng nếu kiên nhẫn mà tiết kiệm được hơn 400 Rup thì cũng đáng kiên nhẫn lắm! Tính toán thế khiến cái sự xếp hàng trở nên thú vị hơn hẳn, chả gì cũng có lãi!

Chỉ khổ cái là mỏi chân quá! Đứng, nhích dần theo hàng người…đôi chân đã đứng suốt trong metro từ sáng mấy lượt đi về, lại đi bộ qua dăm bảy phố, giờ rã ra, đau nhức.
Đến hơn một tiếng đồng hồ tôi mới lên được xe. Người đau nhừ. Yên vị trên ghế sát cửa sổ, tôi bắt đầu chìm vào giấc ngủ, mặc cho ánh nắng cuối ngày vẫn rực rỡ bên ngoài.
Và tôi mơ. Tôi thấy người tôi yêu ngồi cạnh tôi. Anh cũng mệt và cũng thiếp đi, đầu ngả vào vai tôi, tin cậy. Tôi hơi ngạc nhiên vì chưa bao giờ anh thích như thế. Như thế là ngược đời! Bởi anh là người đàn ông mạnh mẽ, là người để tôi dựa chứ không phải là người có thể dựa vào tôi, dù chỉ trong một thoáng ngắn ngủi của một giấc ngủ mệt. Nhưng tôi thấy lòng trào lên niềm vui nhỏ bé, cố gắng giữ yên để không đánh thức anh. Sẽ là một bờ vai êm ái, anh yêu!

Xe lắc mạnh. Tôi bừng tỉnh dậy, thấy chúng tôi đang đi ngang đoạn đường ray. Gần đó là cánh đồng cỏ khô đang cháy từng đám. Tháng này người ta đốt cỏ để chuẩn bị một vụ gieo trồng mới.
Vai trái tôi nặng trĩu. Dịu dàng quay sang với anh, tôi choáng người! Giờ mới thật tỉnh giấc! Một mái đầu người đàn ông xa lạ, đã có tuổi, tóc bạc gần hết, mệt mỏi ngả trên vai tôi. Mắt đeo kính. Tay ông ta vẫn khư khư giữ cái ca-táp đen nhưng giấc ngủ say đã khiến những ngón tay bắt đầu lỏng ra, nếu xe xóc thêm vài cú nữa hẳn cái ca-táp sẽ rơi xuống đất.

Khó chịu quá, tôi thử cựa quậy nhẹ. Ông ta chẳng động tĩnh gì. Trời ơi, làm sao bây giờ! Đoạn đường còn những hơn một tiếng nữa. Nếu ông ta cứ ngủ mãi thì tôi cứ ngồi mãi vậy sao? Với một mái đầu xa lạ trên vai?

Căng thẳng và bực bội, lại vẫn cơn thèm ngủ chưa hết, tôi áp đầu vào cửa kính xe, chạm phải vách nhôm lạnh toát. Không ngủ được nữa, tôi suy nghĩ miên man… Tự nhiên tôi nghĩ, người đàn ông bên cạnh tôi đang có một chỗ dựa êm ấm, chắc là giấc ngủ rất sâu. Có thể ông ta là một giáo sư đại học, giống như ông thày dạy của tôi năm xưa, có gia đình ở ngoại ô, sống trong ký túc xá của trường, cứ chiều thứ Sáu lại bắt xe về với vợ con.

Bất giác, tôi cảm thấy mình đỡ căng thẳng hơn đôi chút và suốt cả quãng đường còn lại, tôi đã chia sẻ bờ vai của mình cho giấc ngủ mệt nhọc của một người xa lạ.

Gần đến thành phố tỉnh lẻ, người lái xe thông báo tên bến, người hàng xóm của tôi tỉnh giấc. Tôi cảm thấy sự thảng thốt của ông vì vai tôi đột ngột nhẹ bỗng. Tôi vội nhắm nghiền mắt lại, vờ như cũng đang ngủ rất say. Tôi sợ ông xấu hổ, và cũng sợ mình bối rối. Tốt nhất là coi như không biết gì. Tôi cảm thấy ông loay hoay một lúc bên cạnh, rồi xe dừng, và ông đứng dậy. Chắc là ông xuống bến này. Hé mắt nhìn. Đúng vậy, ông đã đứng ở cửa xe, đợi đến lượt xuống. Tôi thở phào mở mắt, ngồi thẳng dậy. Khi xe đóng cửa, đi tiếp, tôi tình cờ ngó ra cửa sổ. Người đàn ông tóc bạc, đeo kính, xách chiếc ca-tap đen đang đứng bên vệ đường, nhìn về phía tôi. Tôi kịp thấy ông ta chắp tay cúi chào. Ở đây, nhiều người vẫn nghĩ đó là truyền thống chung của người châu Á.

Chắc ông ấy không biết là tôi mỉm cười.

Thụy Anh, từ LB Nga.
4-2008.