(TuanVietNam) - Nếu đặt cái chết thương tâm mới đây của sinh viên VN Tăng Quốc Bình vào tổng thể những vụ bạo lực, án mạng do các phần tử, nhóm tự xưng là "ái quốc", "quốc gia" của Nga thực hiện trong vòng 5 năm qua, sẽ có thể nhận thấy rõ thực tế: Chủ nghĩa dân tộc - hiểu theo nghĩa tiêu cực - đang là mối đe dọa đối với người ngoại quốc ở Nga, và thậm chí đối với cả phương Tây.
- Tại Liên bang Nga, một cái nhìn được đa số chấp nhận là người ngoại quốc "cướp việc" khỏi tay cư dân Nga. Việc Chính phủ Nga cấm đoán người ngoại quốc kinh doanh tại các khu chợ (quyết định này từng gây ảnh hưởng lớn đến cộng đồng Việt Nam tại Liên bang Nga), cũng như mới đây, Thủ tướng Vladimir Putin - viện cớ cuộc khủng hoảng tài chính - tuyên bố cắt giảm con số người nước ngoài được làm việc tại Nga, càng là lý do khiến cư dân nước này nghĩ rằng, "người lạ" là nguyên nhân của những khó khăn mà họ phải chịu.
- Tâm thức đại cường Nga
Giới tinh hoa (elite) Nga, từ nhiều thế kỷ nay, vẫn thường tìm nguồn cảm hứng và những hình mẫu cho mình từ thế giới phương Tây.
Tuy nhiên, cuộc chiến Nga - Gruzia và khủng hoảng tài chính toàn cầu đã đem tới một bước ngoặt ghê gớm trên phương diện này: Hầu như chưa bao giờ, tình cảm ái quốc, chủ nghĩa dân tộc Nga lại trỗi dậy mạnh mẽ như thế trong cả những giai tầng có học nhất, những người trước nay vẫn tự coi mình là theo chủ nghĩa tự do và thân phương Tây.
Không phải ngẫu nhiên mà tờ Newsweek đã nhận định: Trong lịch sử Nga, rất hiếm khi giới tinh hoa tinh thần của Nga lại có sự tán đồng hoàn toàn với thường dân, và hơn nữa, với chính quyền (trong trường hợp này là Văn phòng Tổng thống), về sự vĩ đại của "Nước mẹ Nga".
Thống kê của Trung tâm Levanda (Moscow) cho thấy tháng 7-9 năm ngoái, chỉ số ưa chuộng của Thủ tướng Putin tăng 8 điểm và đạt mức 88%; con số này ở Tổng thống Medvedev là 13 điểm và 83%.
Theo bà Natalia Zorkaya, phân tích viên của Trung tâm Levada, những con số này cho thấy "tâm thức đại cường Nga" đang lên mạnh trong người dân Nga: Sau cuộc chiến vùng Caucasus, một làn sóng phấn chấn đã tràn ngập xã hội Nga, và ai nấy đều hy vọng rằng, nước Nga giờ đây đã có khả năng đứng vững trên cương vị một siêu cường.
Ông Aleksei Venediktov - TBT đài "Eho Moskvi" (Tiếng vọng Moscow) - cũng nhận định rằng, tâm trạng ái quốc, chủ nghĩa dân tộc đang trào dâng ở mức độ khủng khiếp trong các thành viên elite của xã hội Nga. "Hiện tại không có một người nào ở Nga chấp nhận việc Tổ quốc của họ lại tỏ ra yếu ớt, hay đóng vai trò lệ thuộc trên thế giới. Ai nấy đều muốn đất nước giàu mạnh, phú cường", ông nhận xét.
-Phải chăng, đây là niềm tự hào của dân tộc Nga bị thương tổn, nay được chính quyền làm sống lại (như nhận định của các tổ chức nhân quyền Nga), hay trái lại, là yếu tố khiến tất cả các chính khách Nga, từng bước một, trở thành "người ái quốc" thông qua những động thái mang tính cấp tiến (kỳ thực là cực đoan) của xã hội?
- Sau những thất bại quân sự tại Afghanistan và Chechnya, giờ đây, người Nga có thể tự hào trước thắng lợi trong cuộc chiến chớp nhoáng với Gruzia. Cho dù cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu cũng ảnh hưởng bất lợi đến thị trường Nga, nhưng Điện Kremlin hiện tại có thể bằng lòng khi thấy rốt cục, Phương Tây và Hoa Kỳ cũng bị "trừng phạt" một cách xứng đáng.
"Putin đã gây dựng một thứ chủ nghĩa dân tộc nhà nước tại Liên bang Nga: ông khiến người dân hy vọng rằng nước Nga sẽ lại trở thành một đấu thủ quan trọng trên trường quốc tế", đó là ý kiến của phó giám đốc Trung tâm Công nghệ Chính trị, ông Aleksei Makarkin.
Chủ nghĩa ái quốc mới - một hình thái của chủ nghĩa dân tộc Nga - còn cuốn theo cả những nhân vật mà trước kia, họ chưa hề có những quan điểm như thế. Chẳng hạn, ông Vyacheslav Igrunov, sáng lập viên Đảng Yabloko (Quả táo, một tổ chức theo chủ nghĩa tự do) và tổ chức nhân quyền Memorial (Hồi tưởng), người từng bị tù đày trong thập niên 80 vì tội "hoạt động chống chính quyền Xô-viết": giống như nhiều đồng sự của mình, vị nhân sĩ có tư tưởng tự do và được coi là "nhân vật bất đồng chính kiến kinh điển" ấy đã tỏ ra thất vọng trước Phương Tây sau khi NATO ủng hộ "quân xâm lược Gruzia" ở vùng Nam Ossetia.
- Cũng không thể bỏ qua một thực tế là trong vài năm gần đây, các nhóm tân phát-xít được phép tổ chức tuần hành trên đường phố Moscow vào ngày 4-11 thường niên (ngày lễ mới, mang tên Ngày Thống nhất Dân tộc, thay thế ngày 7-11 kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười trước đây).
Trong khi chỉ vài trăm người tham dự các hoạt động của những chính đảng đối lập dân chủ, thì con số những kẻ dân tộc cực đoan có mặt tại dịp tuần hành lên tới hàng chục ngàn! Thêm đó, nếu trước đây những biểu hiện dân tộc chủ nghĩa kiểu ấy chỉ hay xảy ra ở những vùng sâu, vùng xa, thì hiện tại, hoạt động này đã được chấp thuận ở ngay trung tâm các thành phố lớn, cho thấy xã hội Nga ngày càng tỏ ra "đồng cảm" với xu hướng nguy hiểm này.
Trong lịch sử, thông thường, những thời kỳ khủng hoảng kinh tế thường khiến chủ nghĩa dân tộc lớn mạnh trên đất Nga. Giờ đây, hiểm họa của chủ nghĩa dân tộc cực đoan ở Liên bang Nga sẽ còn trở nên nguy hiểm hơn, khi chỉ một số ít cư dân Nga muốn phê phán và chống lại nó!
http://www.tuanvietnam.net/vn/tulieu...833/index.aspx