[nthach]

С внуком

Các đặc tính kỹ thuật cải tiến đó, đã nhận được 18 bằng sáng chế và năm bằng chứng nhận kiểu mẫu công nghiệp. Đầu năm 1980, Kartsev và nhóm của ông đã đưa ra một hệ thống thiết bị tồn trữ mới và đặt lại tên là M-10M, các hệ thống phần mềm và phần cứng của hai dòng máy tính M-10 cùng với M-10M hoàn toàn tương thích với nhau. Trong bản giới thiệu của mình tại lễ kỷ niệm NIIVK lần thứ 15, Kartsev đã thảo luận về những năm tháng không thể nào quên mà ông đã từng trải qua:

Vào năm 1967, chúng tôi đã thực hiện một đề xuất táo bạo – chế tạo một tổ hợp máy tính M-9. Bởi vì công việc này là để chào mừng ngày kỷ niệm lần thứ 50 của Cách mạng Tháng Mười vĩ đại, tôi đặt tên hiệu cho tổ hợp là "Tháng Mười". Bộ chế tạo máy, nơi chúng tôi thiết lập, trở nên quá nhỏ đối với chúng tôi, nhưng các quan chức nói với chúng rằng: "Các anh đã làm việc cho Kalmykov từ lâu rồi, nay các anh hãy đến gặp ông ấy"

Dự án M-9 đã không được thực hiện. Nhưng vào năm 1969, chúng tôi tiến hành làm dự án M-10, và đến năm 1973 dự án này được vận hành. Trong nhiều năm, chiếc máy tính đó vẫn là loại mạnh nhất ở Liên Xô. Tổ hợp máy tính này, còn có trách nhiệm giải quyết một số khám phá khoa học kỹ thuật khác thường, nhất là trong lĩnh vực vật lý. Ngày đó các nhà chức trách không tin tưởng về dự án của chúng tôi lắm, và nhiều ý kiến cho rằng dự án này sẽ không bao giờ thành công. Chỉ đến khi chúng tôi mang đến cho họ sự tin tưởng tuyệt đối, và trong tiềm thức của họ đã nhận thấy rằng, một chiếc máy tính mạnh cần phải có một số lượng trang thiết bị khổng lồ. Nhưng vào thời gian đó, không ai có thể hình dung được nó cả. Công việc của chúng tôi cực kỳ khó khăn; Cả mhóm đã phải làm việc trên rất nhiều địa điểm trong khắp thành phố Moskva: tại xí nghiệp Sokol-1 và trên đường Pochtovaya Vĩ Đại, cùng với ở trong các tầng ngầm thứ hai: trên hẻm Vasilevsky Vĩ Đại, trên đường Burdenko, đường Plyushchikha và trên đường Shchukina.

Sau khi Viện Máy tính Điều khiển Điện tử được thành lập, nhóm của chúng tôi cũng được tiếp nhận một cơ ngơi rộng 590 mét vuông, của một cửa hàng gỗ mỹ nghệ cũ tại quảng trường Sokol. Để được thuận lợi và thích hợp hơn cho toàn nhóm, chúng tôi còn thuê thêm các địa điểm khác – những căn tầng ngầm thứ hai – tất cả đều ở trong thành phố Moskva. Sau này viện đã xây dựng một cho chúng tôi một tòa nhà riêng biệt vào năm 1975.


Cũng chẳng khó hiểu lắm về những hoài nghi đã nảy sinh, nhất là khi tính đến một vài con số: Chiếc máy tính BESM-6 được hoạt động với 60 triệu chiếc bóng bán dẫn, 180 ngàn chiếc Điôt bán dẫn và 12 triệu vòng Ferit. Chiếc M-10, thì sử dụng 2 triệu vi mạch sử lý, 1.2 triệu bóng bán dẫn và 120 triệu vòng Ferit. Nó không phải là một "một đống kim loại" như Kartsev đã thường gọi, mà là một con số phi thường của các linh kiện điện tử. Khi tất cả các lỗi sai sót cuối cùng được giải quyết hoàn thiện, và chiếc máy tính đi vào hoạt động, tổng số hiệu suất của nó bị mất hàng năm chỉ có 10 phút.