Vài nét mới trong chính sách của Nga đối với lao động nhập cư
Trong dịp cuối năm này, các lao động nhập cư ở Matxcơva (nhất là những người đến từ các nước ngoài xa xôi và vào Nga bằng viza) đều cảm thấy có những thay đổi nào đó trong các thủ tục giấy tờ, từ việc cấp Chứng nhận có quyền lao động tại Nga (mà người Việt thường gọi tắt là “Quyền lao động”), cho đến đăng ký hộ khẩu tạm trú và gia hạn tạm trú… Báo chí Nga cung cấp những thông tin liên quan như sau:
Tấm thẻ giành cho các vị “khách mời lao động” của thủ đô Nga
Matxcơva đang có kế hoạch sang năm tới sẽ tiến hành cấp “thẻ của khách” cho các di dân lao động, - như tuyên bố mới đây của Phó Thị trưởng Valery Vinogradov. Năm 2008 mới chỉ cấp tấm thẻ này cho 1.800 người lao động nhập cư, như một thử nghiệm.
Với sự hỗ trợ của tấm thẻ điện tử này, chính quyền sở tại có thể theo dõi về mọi sự xảy ra với “vị khách” di dân, ngay từ khi người đó đặt chân tới nước Nga. Theo lời ông Vinogradov, những dấu hiệu đầu tiên sẽ được ghi vào tấm thẻ khi khách làm thủ tục nhập cảnh tại sân bay hoặc nhà ga thủ đô, sau đó là đến dấu đăng ký với Cơ quan Di trú Liên bang ở Matxcơva, tiếp nữa – đánh dấu khi trải qua kỳ khám nghiệm y tế xác nhận có đủ sức khỏe để lao động.
Mọi dữ liệu về “vị khách” từ phương xa mới tới sẽ được tập hợp trong con chip gắn trong tấm thẻ nhỏ. Về tổng thể, từ nay chính quyền sẽ biết chính xác có bao nhiêu di dân lao động đang ở Matxcơva và họ làm những công việc gì. Còn bản thân các vị khách này cũng sẽ cảm thấy được tự tin hơn khi sống và lao động nơi đất lạ. Ông Vinogradov nhận xét: “Có tấm thẻ này chứng tỏ chủ nhân thẻ là những công dân nước ngoài tuân thủ pháp luật, và họ sẽ không còn phải lúng túng mỗi khi kiểm tra giấy tờ tùy thân hoặc lo sợ trước mỗi viên cảnh sát nữa”.
Quan chức thủ đô cũng cho hay, hiện nay chính quyền Matxcơva đang làm công tác tuyển dụng tại hai nước Cộng hòa thuộc Liên Xô cũ là Tadzhikistan và Kirgizia. “Mùa hè tới có kế hoạch khởi động đề án “MEMO”, tức là lập ra một văn phòng thống nhất thường trực chuyên về di dân, như là một “ô cửa sổ”, nơi mỗi lao động nhập cư có thể đề đạt ý kiến của họ vào bất kỳ lúc nào. “Ô cửa” này đặt trên cơ sở nhà máy ZIL, vì rằng vẫn như xưa kia, đây là xí nghiệp lớn cần đến nguồn lao động nhập cư” – ông Vinogradov thông báo.
Những băn khoăn về quản lý đã dẫn tới ý tưởng làm thẻ có gắn chip điện tử như một dạng “chứng minh thư tạm thời” kèm theo hộ chiếu. Song song là chủ trương giảm số lao động người nước ngoài ở thủ đô Matxcơva nói riêng và LB Nga nói chung.
Cắt giảm chỉ tiêu tiếp nhận lao động nhập cư
Khâu quản lý lao động nhập cư nhờ công nghệ hiện đại sẽ trở nên qui củ và rõ ràng hơn với những tấm thẻ gắn chip điện tử. Thế nhưng, số lượng những tấm thẻ giành cho các vị “khách mời lao động” ấy sẽ không nhiều so với lượng “Quyền lao động” vẫn cấp những năm gần đây.
Bởi năm tới có thể lượng quota về tiếp nhận nhân công nước ngoài ở Matxcơva sẽ giảm chỉ còn một nửa, khoảng 190 nghìn người.
Tính chung, quota giành cho lao động di dân ở Matxcơva năm 2008 là gần 380 nghìn người đến từ các nước khác nhau, gồm cả những nước theo chế độ viza hay là miễn viza (“gần và xa Nga”). Như Liên quận trưởng Trung tâm Matxcơva Aleksei Aleksandrov nhận xét, “đối với thành phố, tình trạng quá đông nhân công di dân sẽ trở thành vấn đề nghiêm trọng của thị trường lao động thủ đô, nhất là trong điều kiện cuộc khủng hoảng tài chính thế giới”.
Còn ông Mikhail Solomentsev lãnh đạo Ủy ban liên lạc giữa các vùng và chính sách quốc gia thuộc chính quyền thủ đô Nga thì cho biết thêm: “Theo tính toán của chúng tôi, Matxcơva không cần nhiều quota hơn cho lao động nhập cư. Trước đây có một thực tế là số đăng ký luôn quá mức quota ban đầu. Thí dụ, năm nay quota cho phép chính thức là vậy, nhưng trên thực tế đăng ký tạm trú lao động đã tới 1,8 triệu người! Thử hỏi xem, cả triệu rưởi người đi đâu? Làm sao theo dõi được dòng nhập cư lao động ồ ạt như vậy?”.
Việc cắt giảm quota ở Matxcơva về tiếp nhận nhân công nước ngoài là bước đi do thực tiễn đòi hỏi, với tính toán ưu tiên giành chỗ làm việc cho người dân sở tại, đồng thời cũng đã được pháp chế hóa theo khuôn khổ Nghị định mà Chính phủ LB Nga ban hành ngày 8/12. Theo văn kiện xác lập dựa trên cơ sở cân đối đăng ký giữa các vùng về số nhân công nước ngoài, quota lao động nhập cư toàn Nga năm 2009 sẽ là 3,9 triệu người, phân chia cho các khu vực theo 50% yêu cầu.
…hay là thu tiền theo con số nhân công?
Mới đây, còn có thêm một đề xuất nữa của chính quyền Matxcơva cho công tác với lao động nhập cư. Ông Mikhail Solomentsev đưa ra thông tin như sau: Theo thống kê chính thức, năm ngoái, các nhân công di dân đã gửi từ thủ đô Nga về quê họ khoảng 10-15 tỷ rúp (khoảng 350-535 triệu USD). Từ đây, nảy ra phương án “một mũi tên trúng hai đích”. Phải làm sao để những chủ thuê nhân công không có lợi nữa nếu họ cứ thuê lao động di dân. Có thể buộc những chủ thuê nhân công phải nộp khoản tiền nhất định cho mỗi chỉ tiêu nhân công nước ngoài. Dự kiến, mức tiền nộp đó là khoảng 100 nghìn rúp (tương đương 3.500USD) cho mỗi đầu nhân công. Biện pháp kinh tế cụ thể này ắt sẽ làm số di dân lao động ở thủ đô Nga giảm xuống. Tuy nhiên chính quyền thủ đô Nga cũng xác nhận, ý tưởng đó còn đang trong quá trình thảo luận.
Đối mặt với khủng hoảng tài chính-kinh tế toàn cầu, một trong những vấn nạn của Nga là gia tăng tỷ lệ thất nghiệp. Hãng Interfax đưa tin, chính người đứng đầu Chính phủ Nga là Thủ tướng Vladimir Putin cũng nhận định, thời gian tới số người thất nghiệp ở Nga có thể tăng đáng kể. Tháng 10/2008, Nga mất khoảng 4,6 triệu chỗ làm việc, nhiều hơn 8% so với cùng kỳ này năm ngoái. Thủ tướng Putin lo ngại rằng, “tình hình những tháng tới đây sẽ trở nên trầm trọng hơn”.
Như cơ quan báo chí của Bộ Y tế-Phát triển xã hội Nga cho biết, quyết định cắt giảm chỉ tiêu nhân công nước ngoài là do đích thân Thủ tướng Vladimir Putin thông qua theo kết quả cuộc giao lưu trực tuyến với các công dân hôm 4/12. Với Matxcơva, trước hết, đây là biện pháp để khắc phục tình trạng tập trung quá đông nhân công nước ngoài tại thủ đô. Còn nhìn chung, động thái này nhằm hạ thấp sự căng thẳng và mất cân đối trên thị trường lao động toàn quốc, đảm bảo quyền lợi ưu đãi của các công dân Nga về bố trí việc làm, đồng thời nằm trong phạm vi tổ hợp biện pháp hướng tới giảm thiểu cho nước Nga những hậu quả thiệt hại do cuộc khủng hoảng kinh tế-tài chính thế giới.
Đan Thi Moscow (Theo Pravda, KP)
|