Phần 4
Như đã nói ở trên, thông tin về việc đồng nhất Franchesco da Milano với bản Kanzona chỉ xuất hiện trong các trang web tiếng Nga. Có tới 709 trang tiếng Nga nói đến việc này, cụ thể là có khoảng 100 trang “bắt chặt” nhạc sĩ với bản nhạc nọ.
Vậy thì bản nhạc trên kia xuất hiện từ đâu. Chúng ta biết rằng các nhạc sĩ đàn lute không viết ký âm bản nhạc của mình. Ai đã giúp Franchesco Kanova ghi lại các nốt nhạc? Có thể đoán định rằng đó không phải là NGƯỜI ITALIA. Bởi lẽ, nếu là người Italia thì anh ta phải viết đúng ngữ pháp là “Canzona”. Một câu hỏi nữa: bản ký âm trên đây được in hay là viết tay?
Zeev Geidel nhận được một bức thư từ Pháp сủa nghệ sĩ đệm đàn M.Movshits, ông này nói rằng đã từng nhìn thấy những nốt nhạc này trong một giáo trình luyện âm giờ đã quên tên. Và Geizel bắt đầu lục tìm các giáo trình luyện âm, các cuốn sách dạy Tự học ghi ta. Ông đã tìm thấy trong giáo trình "Национальная академия гитары" danh sách các tác phẩm dạy mẫu bản Kanzona của Franchesco, nó như sau:
So sánh bản trên với bản này, có thể thấy rõ bản này là bản in, còn bản trên kia là…không hiểu thuộc dạng gì. Thoạt nhìn thì thấy đó là bản in, nhưng có thể thấy các nét bút sửa bằng tay. Bản ký âm thứ nhất hoàn toàn trùng khớp với các giai điệu trong bản nhạc đã được ghi âm trong đĩa hát năm 1972.
Câu hỏi lại được đặt ra: Các bản nhạc này ở đâu ra? Tại sao chúng chỉ xuất hiện trong các Nhà xuất bản của Nga?
Zeev Geizel lại gọi điện cho tiến sĩ Levi Sheptovitski, một người quen cũ từ 15 năm trước. Ông này đã bảo vệ luận án tiến sĩ tại Đại học Sorbone-Pháp với đề tài “ Âm nhạc đàn lute thời Renessans”. Đây là chuyên gia hàng đầu ở Israel về đàn lute.
Geizel hỏi tiến sĩ Levi về bản Canzona của nhạc sĩ Franchesco da Milano, ông này hết sức ngạc nhiên hỏi lại:
-Canzona-trong tiếng Italia đã có nghĩa là Bài hát, cậu muốn bài hát nào?
Geizel trả lời rằng ông cần chính bản nhạc nổi tiếng với những giai điệu như thế này, thế này… Và ông hát vài lời vào ống nghe.
Bên đầu dây kia, Levi nói với Geizel:
-Zeev, cậu có phải là người điếc đâu. Mà có một dạo cậu cũng chơi đàn violon nữa.Toán học không thể biến cậu thành người khác như thế. Hãy lắng nghe bài này cho thật kỹ, không phải nhạc lute của Italia đâu, không phải của Franchesco đâu. Đó là giai điệu từ một bản opera.
-Bản nào cơ? Geizel ngạc nhiên hỏi lại.
-Tôi không biết-Vị tiến sĩ thú nhận một cách trung thực-Nhưng dường như nó là MỘT BÀI HÁT NGA.
Sau đó hai người còn nói chuyện dài dòng xung quanh bản nhạc này. Geizel nói rõ những băn khoăn của mình xung quanh bài hát Thành phố Vàng và bản nhạc Canzona. Tiến sĩ Levi nói:”Đó không phải là sự mạo danh đâu. Tác giả của nó hoặc là không biết là mình đang mạo danh, hoặc là không chủ đích làm điều đó”.
Chúng ta hãy lần giở cuốn sách Toàn tập các tác phẩm của Franchesco da Milano. Cuốn sách này do Đại học Havard ấn hành năm 1970 tại Nhà xuất bản Cambridge-Mỹ, và có tên tiếng Anh "The Lute Music of Francesco Canova da Milano (1497-1543)", biên tập viên là Athur J.Ness. Tìm trong mục lục, không hề có tác phẩm Canzona. Một tác phẩm vô danh chăng? Chẳng lẽ thư viện Tòa thánh, nơi lưu giữ từng dòng bản thảo của nhạc sĩ riêng của Tòa thánh Franchesco không có bản này, do đó Đại học Havard cũng không hay biết gì về Canzona? Và tại sao, tại sao bản nhạc này lại được tìm thấy trong một thư viện bên bờ sông Neva của nước Nga xa xôi?
Zeev Geizel liền liên hệ với họa sĩ, nhạc sĩ người Ucraina tên là Roman Turovski hiện đang sinh sống tại Mỹ. Tại sao Zeev lại liên hệ với Roman? Có 2 lý do.Một là trong thời gian khảo sát các site trên mạng xung quanh xuất xứ của Thành phố Vàng, Zeev thường xuyên thấy Roman xuất hiện tại đó với các ý kiến rất độc đáo. Hai là trong một nghiên cứu tiểu sử của Franchesco có đoạn:”Roman Turovski cho rằng tác giả của bản nhạc đó là PETR VAVILOV”. Một sự trùng hợp thú vị, bởi trên bìa đĩa hát năm 1972 của hãng Melodia mà chúng ta nhắc đến trong phần đầu bài viết, Vavilov chính là người đã trình diễn bản nhạc được coi là của Franchesco.
Không có sự trùng hợp nào ở đây cả. Turovski kể:” Ngay sau khi đĩa hát “Âm nhạc lư cầm thế kỷ 16-17” ra đời, những người yêu thích nhạc lư cầm đã phản ứng dữ dội trước bản nhạc (đối với họ) rõ ràng là giả mạo. Tại sao là những người yêu thích phản ứng? Thật dễ hiểu là vào đầu thập kỷ 70, nhạc lư cầm chưa hề được giảng dạy trong các nhạc viện của Liên xô, từ Matxcơva đến Leningrad. Không có trường dạy lư cầm, không có các chuyên gia và cả những nghệ sĩ biểu diễn lư cầm. Chỉ có một lượng người nhất định đam mê với nhạc cụ và âm nhạc thời Trung cổ này.
Một trong những người mê nhạc lư cầm (lute) là giáo sư Nhạc viện Matxcơva, hội viên Hội nhạc sĩ Liên xô Shandor Kallosh. Ông nổi tiếng vì đã viết nhạc phim cho các bộ phim hoạt hình của đạo diễn F.Khiruk. Chính Shandor đã nghe đĩa hát này và phát biểu rằng đa số các bản nhạc trong đĩa này KHÔNG CÓ MỐI LIÊN QUAN NÀO ĐẾN NHẠC LUTE. Các “tác phẩm” này không hề có mối liên quan nào đến Franchesco da Milano, đến N.Nigrino (có tác phẩm in trên bìa đĩa hát). Chỉ có một ngoại lệ (Theo Roman Turovski đây là trường hợp duy nhất) là bản “Những nhánh sông xanh” sáng tác từ thế kỷ 15, sau này được Hollywood làm cho nổi danh.
Sự phản ứng rồi cũng qua đi, và chính Vavilov cũng không tỏ rõ ý kiến của mình xung quanh những xì xào này.
Kết luận: Franchesco Kanova, hay là Franchesco da Milano KHÔNG PHẢI LÀ TÁC GIẢ PHẦN NHẠC CỦA BÀI HÁT THÀNH PHỐ VÀNG.
( Phần tiếp theo: Ai là tác giả phần lời?)
_________________