[nthach]

Sinh nhật lần thứ hai của chiếc M-3

M-3 là một trong những chiếc máy tính cỡ nhỏ đầu tiên được sản xuất hàng loạt. Để điều khiển nó thì rất đơn giản, một số tổ chức có thể tư lắp ráp, và sử dụng nó thông qua các tài liệu chỉ dẫn của viện cơ – mạ điện. Năm 1958, bản thiết kế của chiếc M – 3 đã được giao cho xưởng máy tính Minsk để tiến hành sản xuất thử một só lượng nhỏ, và mẫu đầu tiên đã được hoàn thành vào tháng 9 năm 1959. Bộ lưu giữ của chiếc máy tính được hoạt động trên một trống từ (2048 31-bit, độ dài từ), loại này chỉ có giới hạn xử lý 30 phép tính trên giây, mặc dù trên thực tế, phần số học được tính song song.

Loại máy tính này giành được danh tiếng khá tốt, và chính phủ quyết định cho hiện đại hóa thêm loại này. Lõi Ferit được lắp thêm vào thiết bị tồn giữ trên trống nhớ từ trường, những chiếc lõi này đã làm tăng công xuất của máy tính lên đến 1500 phép tính trên giây. Những chiếc M-3 sản xuất ban đầu, cũng được lắp bổ xung thêm lõi Ferit.

Một năm sau, SKB đã ra một chỉ thị yêu cầu thiết kế một loại máy vi tính mới, loại này phải có giá thánh rẻ, cài đặt và hoạt động đơn giản, và dễ dàng thích ứng với mọi yêu cầu của khách hàng. George Lopato là người quản lý dự án này, và sản xuất loại Minsk-1, một loại máy tính hai địa chỉ, với tốc độ thực thi là 3000 phép tính trên một giây. Cấu hình của loại máy tính này được lắp ghép bằng các Môdun chức năng tự hoàn thành. Khi các sơ đồ logic đơn giản và các Môdun đã được xây dựng, cùng với sự phối hợp rất nhiệt tình của các kỹ sư phát triển sản phẩm và các công nhân của xưởng, chiếc Minsk-1 đã được hoàn thành chỉ trong vòng có 14 tháng.
Chiếc Môdun được xây dựng trong chiếc máy tính, đã giảm đáng kể thời gian gỡ rối và rất đơn giản về tính cần thiết của cách xử lý an toàn cho những người sử dụng. Vào đầu năm 1961, những chiếc máy tính mang nhãn hiệu Minsk đã chạy qua suốt một quá trình phát triển nhanh chóng, với một loạt sự biến đổi dựa trên các yêu cầu, đòi hỏi, và cần thiết của người dùng cuối: Loại Minsk-11, dành để chuyên dùng cho các kênh truyền thông; Minsk-12, với một kho lưu giữ được mở rộng; Minsk-14 dành cho kênh truyền thông với bộ nhớ được tăng dung lượng lớn; và Minsk-16 dành cho xử lý các thông tin viễn trắc từ các vệ tinh nhân tạo thám không.

Các mẫu máy tính này, là thế hệ máy tính cỡ nhỏ đầu tiên được ưa chuộng nhất ở Liên Xô. Các loại này được sử dụng rộng rãi trong các học viện, trường đại học, trường cao đẳng, viện nghiên cứu, và các ban xây dựng. Một số thì được lắp đặt ở các công xưởng để xử lý các vẫn đề sự cố kỹ thuật.

Thế hệ thứ hai của loại máy tính Minsk được chia thành hai nhóm. Nhóm thứ nhất bao gồm loại máy tính Minsk-2 cơ bản và các mẫu phát sinh của nó là Minsk-22 và Minsk-22M. Nhóm thứ hai bao gồm loại Minsk-23 và Minsk-32. Có thêm hai biến tấu nữa là Minsk-26 và Minsk-27 được tạo thêm để mở rộng các ứng dụng năng lực của hệ thống máy tính Minsk. Loại máy tính Minsk-26 được sử dụng để xử lý các thông tin khí tượng thu nhận được từ các vệ tinh nhân tạo Meteor. Loại Minsk-27 thì được sử dụng để xử lý các thông tin viễn trắc, nhận được từ các bóng thám trắc độ cao ở trong bầu khí quyển. Cả hai loại này, là những máy tính đầu tiên ở Liên Xô đều được phối hợp các cơ cấu truyền tài bằng băng từ và xử lý dữ liệu viễn trắc.