Mùa hè đã đến lúc như một chiếc khăn thần giải bàn bỗng chốc cho thiên nhiên biết bao món ăn quý: trong rừng sâu, hắc mai đã chín, ở những khu rừng rậm, bên những dòng sông nhỏ và dòng suối hay cạnh các mạch nươc, anh đào dại đã trĩu quả. Đây là lúc không khí sặc mùi phúc bồn tử đen, cây tầm ma, và đầy tiếng vo ve của hàng triệu côn trùng nhỏ có cánh. Những chiếc mạng nhện lớn, lấp lánh như bạc dưới ánh nắng mặt trời. Trên các mỏm đất cao, việt quất chín mọng khoe màu sặc sỡ.
Tất cả những ai có thể đi vào rừng taiga đều là đi hái quả. Những quả hắc mai màu xanh đen được phủ một lớp bụi lông trắng mỏng, trông đẹp một cách lạ lungg. Những quả chín mọng nước, to bằng đầu ngón tay út đung đưa trên những cành mảnh khảnh, chỉ cần khẽ đụng một cái là có thể rụng xuống đất hàng loạt. Người ta hái hắc mai bằng những chiếc gáo con , làm bằng vỏ đồ hộp, mép trước có răng cưa. Chỉ cần kéo đi kéo lại vài lần chúng đã rụng đầy gáo. Thậm chí cả những người chậm chạp nhất cũng có thể hái đầy thùng trong vòng hai, ba giờ. Hắc mai được đem làm bánh ngọt, cho lên lò sưởi sấy khô để dành mùa đông, đem ăn với sữa, một thời gian sau, răng vẫn cứ xanh lè. Vào những dịp này, nhà ai cũng phảng phất mùi quả chín ngọt dịu.
Sau hắc mai là lam mai, một loại quả lớn hơn, có màu lam, nhưng trong thời gian chiến tranh,người ta ít hái vì chua,chỉ để làm mứt thì tốt nhưng không có đường. Việt quất là thứ được dân Taiset hái nhiều hơn cả. Mà việt quất thì nhiều lắm, ai đi hái chẳng thích. Hắc mai cong bị khô héo, dập nát chứ việt quất thì cứ như những hạt đậu nhỏ lăn vào gáo rồi vào giỏ, những chiếc lá nhỏ, cứng, kêu sột soạt. Về nhà dễ nhặt sạch và vặt lá, một công việc khá thú vị. Người ta thường đặt lên bàn một tấm gỗ dốc thoai thoải, hai bên có mép chắn. Đổ việt quất lên tấm gỗ, quả lăn xuống dưới,còn lá và rác bẩn thì đọng trên mặt gỗ. Sau đấy chúng được đem ngâm để dành mùa đông: cho vào thùng, đậy nắp gỗ lên rồi lấy đá nặng lèn chặt. Dần dần việt quất sẽ cho một thứ nước giống rượu nho ủ lâu năm, ngày mỗi ngọt. Sau một công việc nặng nhọc, hay sau khi ở nhà tắm hơi ra uống một cốc thì không còn gì bằng.
|