[hungmgmi]

Ở Việt nam ta, có lẽ đây là một trong vài tác phẩm của hội họa Nga được biết đến nhiều nhất. Sánh ngang với nó về độ nổi tiếng ở ta có lẽ là "Mùa thu vàng" của Levitan. Cũng dễ hiểu vì ngày xưa dân ta đi Liên xô hay mang phiên bản của hai bức tranh này về. Tranh in lên bìa cứng, có khung, cỡ như tờ tạp chí, giá lại rẻ, có 1 rúp 80 kô-pếch.
Trở lại câu hỏi của FOR, đó là câu hỏi thường trực trong đầu của hầu hết mọi người khi chiêm ngưỡng tác phẩm này.
Hãy nghe tác giả của nó, họa sĩ Kramskoi trả lời. Các thông tin dưới đây hungmgmi lược dịch từ bài báo đăng trên tạp chí "Nữ công nhân", trong sê-ri "Khi những bức chân dung lên tiếng":
"Người đàn bà ngồi trên xe đi dạo trên đại lộ Nevski, vào khoảng 3 đến 5 giờ chiều, mặc chiếc áo khoác với lông thú, với vẻ đẹp kiểu lai Digan...". Đó là những dòng đầu tiên về tác phẩm này do nhà văn Petr Boborykin viết trên tờ "Báo Chứng khoán" ngày 24/3/1883.
Hầu như cả thành Peterburg đổ xô đi xem "Người đàn bà xa lạ". Bức tranh sau đó đã "du ngoạn" qua một số bộ sưu tập cá nhân trong và ngoài nước. Năm 1925, kiệt tác của Kramskoi mới trở về Nga và được trưng bày tại Bảo tàng T'retiakov.
Người ta kể lại rằng, tại cuộc triển lãm ra mắt “Người đàn bà xa lạ”, Kramskoi đã lặng lẽ rời khỏi đó. Khi quay về, có một đám đông ồn ĩ đang đứng đợi ông. Họ là các bá tước, các quan chức, các nhà văn và họa sĩ, sinh viên.
Một người bạn hỏi:
-Hãy cho chúng tôi biết, nàng là ai vậy?
Kramskoi trả lời:
-Người đàn bà xa lạ.
-Hãy cho chúng tôi biết tên nàng, và anh kiếm ra đâu ra được báu vật đó?
-Tôi tự nghĩ ra.
-Nhưng anh vẽ có mẫu cơ mà.
-Có thể thế, từ nguyên mẫu…
Sau này, có nhiều họa sĩ tranh luận về nguyên mẫu bức tranh này. Ai cũng có giả thiết của mình. Nhưng dường như Kramskoi không bận tâm về điều đó. Sau đó một năm, một tai họa đổ xuống gia đình ông. Hai con trai của ông bị chết. Kramskoi viết thư cho bạn ông, T’retiakov:” Hãy nhận lấy bức tranh bi thảm này làm quà tặng, nếu như nó không thừa với hội họa Nga và tìm được chỗ trong Galery của ngài”. T’retiakov đã mua bức tranh này và bắt bạn mình phải nhận tiền, ông biết rằng người bạn tài năng của mình đang trong tình trạng vô cùng túng thiếu.
Chúng ta nhớ rằng danh họa Phục hưng Raphael đã từng lý giải về nguyên mẫu đức mẹ -Madonna trong bức tranh nổi tiếng của mình:”Để vẽ được chân dung Madonna, tôi đã từng gặp gỡ với rất nhiều người phụ nữ”. Phải chăng “Người đàn bà xa lạ” của Kramskoi cũng là một người không có thật, và đó cũng là nguyên nhân để ông đặt tên tác phẩm của mình như thế?

Hình như bi kịch của gia đình Kramskoi xảy ra sau khi ông vẽ kiệt tác này là nguyên nhân của một số lời đồn thổi rằng dường như bức tranh này không mang lại may mắn cho những ai treo nó trong nhà.