9. SA-9 Gaskin : Được Nga gọi là 9K31 Strela-1.
Những thông số chính của đạn:
- Dài : 1,803m.
- Đường kính : 0,12m.
- Nặng : 32kg.
- Đầu đạn : 2,6kg HE.
- Tầm bắn : 800 - 4500m.
Đây là hệ thống tên lửa phòng không di động tầm ngắn và thấp, được thiết kế bởi Viện Vật lý địa cầu LX. SA-9 sử dụng loại tên lửa 9M31 hoặc 9M31M (SA-9 đặt trong 4 ống phóng kiêm ống bảo quản có thể xoay 360 độ khi tìm mục tiêu và có thể bẻ ngang hạ sát xuống nóc xe khi hành quân. Khung xe cơ sở của nó là loại xe trinh sát bánh lốp BRDM-2 đã được cải tiến bỏ tháp pháo gắn khẩu 14,5mm. Được phát triển vào năm 1960, năm 1968 nó được đưa vào trang bị của QĐ LX với mục đích chính là đánh các loại mục tiêu bay thấp. Năm 1970, SA-9 được cải tiến thành SA-9B với tên lửa 9M31M có bộ phận làm lạnh đầu dò hồng ngoại giúp nó "tinh khôn" hơn trước các mồi bẫy. Radar 9S16 của SA-9 có ưu điểm là có thể thu sóng thụ động, điều đó giúp nó ẩn mình kỹ hơn trước các biện pháp trinh sát kỹ thuật và có thể bất ngờ cho đối phương "xơi" hai quả tên lửa trước khi chúng kịp phóng. Hệ thống này được xuất sang khá nhiều nước. Nó bị thay thế vị trí trong đội hình phòng không của QĐ Nga bởi SA-13 hoàn thiện hơn.
10, SA-10 Grumble : Nga gọi loại tên lửa này là S-300 PMU
Những thông số chính của đạn TL:
- Dài : 7,0m.
- Đường kính : 0,45m.
- Nặng : 1480kg.
- Tầm bắn : 3-150km.
Được nghiên cứu xong năm 1980, đến 1987 đã có 80 bệ phóng SA-10 được triển khai canh giữ bầu trời nước Nga (chủ yếu là xung quanh Moskova). Người Mỹ và Nato lần đầu nghe nói đến SA-10 vào năm 1985, họ đã cố gắng tìm hiểu về nó - một đối thủ đáng gờm của Patriot PAC-2 mà họ đang sử dụng. Tuy nhiên, mãi sau năm 1991 Liên Xô sụp đổ họ mới mua được của Ukraina một dàn SA-10 hoàn chỉnh và bắt tay vào mổ xẻ. Họ đã thực sự kinh ngạc trước những tính năng tuyệt vời của nó. Được đặt trên khung xe cơ sở MAZ-7910 8 bánh kép chủ động, SA-10 có một khả năng việt dã rất cao, 04 quả tên lửa 48N6 được đặt trong 4 ống phóng kiêm ống bảo quản, khi vào vị trí chiến đấu được dựng thẳng đứng (mất 5 phút chuẩn bị) đã tạo cho SA-10 một khả năng phản ứng rất nhanh trước các mục tiêu. Mỹ thì thật sự bị shock khi biết radar 76NG Clam Shell của SA-10 có thể bắt được mục tiêu có diện tích phản xạ chỉ có 0,02 m2, trong khi khả năng ấy ở Patriot PAC-2 là 0,1 m2. Mỹ đã ứng dụng những gì họ "học" được của người Nga khi mổ xẻ SA-10 vào phiên bản Patriot PAC-3, nhưng lúc ấy người Nga đã có S-300 PMU-1 và S-300 PMU-2 Favorit với những khả năng vượt trội hơn S-300 PMU (SA-10 nguyên bản) khá nhiều. Hình như VN cũng mới được trang bị 2 phân đội loại này.
11, SA-11 Gadfly : Nga gọi loại tên lửa tầm trung, cơ động này là 9K37 Buk. Nato đặt cho cái tên Gadfly (Ruồi trâu) còn Mỹ thì gọi là SA-11.
Những thông số chính :
- Dài : 5,7m.
- Đường kính : 0,13m.
- Nặng : 690kg.
- Đầu đạn : 55kg HE.
- Tầm bắn : min 25 đến max 22000m (tùy phiên bản).
Đây là loại tên lửa cơ động, được nghiên cứu, phát triển từ loại SA-6, nó (kể cả radar) được đặt trên khung xe cơ sở tương tự như của loại pháo phòng không tự hành Zsu 23-4. Với 4 quả tên lửa 9K37 được đặt trên giá xoay 360 độ, Buk có thể cùng lúc bắn tới 6 mục tiêu riêng biệt. Radar 9S18 (Tube Arm) hoặc 9S18M1 (Snow Drift) của nó có thể theo dõi 6 mục tiêu từ khoảng cách tối đa là 85km. Người Nga đã đưa SA-11 vào sử dụng từ năm 1980, đến năm 1984 họ đưa ra phiên bản 9K37M Buk-1M với tầm bắn xa hơn, năm 1995 xuất hiên 9K37M1 Buk-SAR với tầm bắn lên tới 25km. Sau này, trên cơ sở Buk-1M, người Nga còn có phiên bản 9K38 Buk-1M-2, nó được Mỹ xếp loại là SA-17. Phiên bản sử dụng cho Hải quân của SA-11 được gọi là SA-N-7.
Hiện tại, SA-11 Buk (các kiểu) vẫn đang là một hệ thống phòng không cơ động thuộc loại hiện đại nhất thế giới và người Nga chưa có ý định xuất khẩu nó.
Hệ thống phòng không tầm trung SA-11 GADFLY sử dụng tên lửa nhiên liệu rắn có khả năng tiêu diệt các mục tiêu bay tính năng cao và tên lửa hành trình. Đây là hệ thống được phát triển dựa trên hệ thống phòng không SA-6 GAINFUL với tính năng được cải thiện đáng kể, có thể tự động bắt bám cùng lúc 6 mục tiêu độc lập. Xác suất trúng đích của 1 TL đối với máy bay cánh cố định là 60-90%, đối với trực thăng là 30-70% và đối với tên lửa hành trình là 40%, tăng đáng kể so với thế hệ SA-6. Hệ thống này có khả năng cơ động cao hơn và chỉ mất có 5 phút để triển khai chiến đấu. Khả năng chống nhiễu và đối phó với các hệ thống tác chiến điện tử được tăng cường. Một hệ thống SA-11 bao gồm các xe bệ phóng 9A310M1, xe tiếp đạn 9A39M1, radar trính sát SNOW DRIFT Surveillance Radar 9S18M1, và xe chỉ huy/điều khiển 9S470M1. Tên lửa 9M28M1 với đầu dò bán chủ động có tầm bắn tối đa là 28km và có khả năng chịu quá tải tới 23G. Radar trinh sát cảhh báo sớm và bắt bám mục tiêu SNOW DRIFT có khả năng phát hiện mục tiêu từ khoảng cách 85km đối với các mục tiêu bay cao và 35km đối với các mục tiêu bay thấp ở độ cao 100m và 23km đối với các phương tiện có khả năng bay theo địa hình. Một khi mục tiêu được phát hiện, các dữ liệu được truyền ngay cho các xe phóng để sẵn sàng bắt bám và bắn thông qua hệ thống data link. Radar bắt bám và điều khiển hoả lực FIRE DOME hoạt động ở dải sóng H/I-band điều khiển tên lửa trong khoảng từ 3-32km và độ cao từ 15-22.000m, bám sát mục tiêu đang bay với tốc độ tối đa tới 3000km/h và có thể điều khiển cùng lúc 3 quả tên lửa để tiêu diệt 1 mục tiêu. Xe phóng được đặt trên khung gầm xe bánh xích GM-569 (tương tự như khung gầm hệ thống pháo phòng không tự hành ZU-23-4) mang được 4 quả tên lửa sẵn sàng phóng và có thể xoay 360º. Năm 1996, Nga đã chuyển giao cho Phần Lan 3 hệ thống SA-11 GADFLY với giá 185 triệu USD để trả các khoản mà Nga nợ nước này. Tính ra, mỗi hệ thống (tương đương 1 tiểu đoàn) có giá khoảng 61,67 triệu USD. Một số tài liệu cho rằng, giá 1 quả tên lửa 9M28M1 của SA-11 là vào khoảng 300.000 USD.
12, SA-12: Nga gọi loại này là S-300V, Mỹ thì phân biệt thành 2 phiên bản SA-12A và SA-12B, Nato gọi là Gladitor (SA-12A) và Giant (SA-12B).
SA-12A Gladitor:
Những thông số chính :
- Loại tên lửa : 9M83.
- Số tên lửa : 04 quả/1bệ.
- Dài :7m.
- Đường kính: 0,72m.
- Đầu đạn : 150kg HE.
- Tầm bắn: 6 - 75km.
- Độ cao: 20m - 25km.
SA-12B Giant
Những thông số chính :
- Loại tên lửa : 9M82.
- Số tên lửa : 02 quả/bệ.
- Dài : 8,5m.
- Đường kính : 0,90m
- Đầu đạn : 150kg HE.
- Tầm bắn : 13 - 100km.
- Tầm cao : 20m - 30km.
Loại tên lửa 9M82 của Giant có trọng lượng nặng gần gấp đôi tên lửa 9M83 của Gladitor (4600kg/2500kg), vì vậy trên khung xe cơ sở 9S457 (Maz 457) Giant chỉ có 02 quả tên lửa so với 04 của Gladitor. Cũng được tổ hợp Antey gọi chung với SA-10 bằng cái tên S-300, nhưng thực ra SA-12 A/B đã có sự tiến bộ đáng kể khi người ta kết hợp luôn radar đo cao lên trên xe bệ phóng. Vì vậy một khẩu đội của SA-12 rút xuống chỉ còn 3 xe (xe bệ phóng, xe radar chỉ huy bắn, xe nạp tên lửa ) so với khẩu đội 4 xe của SA-10. Điều này đã tăng đáng kể khả năng cơ động của SA-12.
SA-12 đã được bán cho Ấn Độ và Trung Quốc và trở thành loại tên lửa phòng không hiện đại nhất của hai nước này.
13, SA-13 Gopher: Đây là loại tên lửa phòng không tầm ngắn và thấp được phát triển để thay thế cho SA-9 Gaskin. Nga gọi hệ thống này là ZRK-BD Strela-10M, Nato đặt mật danh là Gopher (Gặm nhấm Question ). VN gọi loại này là A- 89 (Vì được đưa vào trang bị của ta năm 1989 và chỉ có duy nhất 1 phân đội).
Những thông số chính :
- Loại tên lửa : 9M37 (9M37M).
- Số tên lửa : 04đạn/1xe.
- Dài : 2,2m.
- Đường kính : 0,125m.
- Nặng : 55kg.
- Đầu đạn : 5kg HE.
- Tầm bắn : 800 - 5000m.
- Độ cao : 25 - 3500m.
SA-13 gồm 04 tên lửa 9M37 trên bệ và 04 TL trong khoang xe. Các TL được đặt trong óng phóng kiêm ống bảo quản.
Toàn bộ hệ thống kể cả radar ngắm bắn Hat Box được đặt trên khung xe cơ sở của xe xich MT-LB. SA-13 được thiết kế để chống lại các loại trực thăng và tên lửa hành trình có độ cao thấp và diện tích phản xạ hiệu dụng với radar nhỏ. Bình thường, SA-13 mang 4 tên lửa sẵn sàng bắn trên bệ phóng và 4 tên lửa trong xe nhưng nó còn khả năng bắn được loại tên lửa 9M31 (Strela-1) của SA-9. Điều này cho phép tiết kiệm được khi chiến đấu, người ta có thể sử dụng Strela-1 để bắn các loại mục tiêu có tính năng và độ cơ động thấp và dùng Strela-10 cho các mục tiêu phức tạp hơn. Các tên lửa 9M37 được điều khiển tới mục tiêu bằng chế độ tự dẫn trong 2 kênh: Hồng ngoại và Quanh ảnh, cho phép bắn được các mục tiêu tàng hình về nhiệt cũng như tàng hình về sóng vô tuyến.