Làn khói thuốc của một thời
Thời sinh viên, tôi chỉ thỉnh thoảng tập tọng hút đôi điếu thuốc chứ không nghiện, mặc dù trong phòng lúc nào cũng mịt mờ khói. Mùa đông, sinh viên các thành phố khác lên Mat chơi, phòng của chúng tôi trở thành nơi tụ tập. Suốt ngày đêm, bọn sinh viên rỗi việc ngồi chơi bài tiến lên, pốckê, đập đô mi nô chan chát và hút thuốc liên tục. Cửa phòng đóng kín nên không gian trong phòng lúc nào cũng có màu sữa loãng, quần áo ám khói hôi rình...Dưới chân bàn là các vỏ bia lăn lóc. Thằng nào thua (chơi ghi điểm mà) thì sẽ phải đi rửa bát, đi chợ, nấu mì cho cả lũ... Cứ thế, rồi lại đến các ngày nghỉ cuối tuần, nghỉ hè...hội xông khói lại tụ tập nhau vui vẻ.
Ở Liên xô, thuốc lá được bày bán ở các ki ốt riêng có đề chữ Tabak. Có nhiều mác thuốc để người tiêu dùng lựa chọn. Tôi thấy dân Nga nghiện thực sự hay chọn mua bao papiros "Belomorkanal"-Беломорканал, có lẽ nó nặng và giá rất bình dân (22 kô pếch cho 1 gói 25 điếu). Ngoài ra còn có các mác như Стрела, Луч, Столичные, Ява (loại này giá nhỉnh hơn cả). Gía bao mềm Ява là 30 kô pếch, nếu mua bao cứng thì xin mời "xùy" thêm 10 kô pếch nữa. Tôi đọc đâu đó biết rằng năm 1965, Chính phủ Liên xô quyết định nâng cao chất lượng thuốc lá nội địa, vung ra 3 triệu đô la để mua của Anh 50 máy móc hiện đại của hãng Molins, trong đó 17 máy được dùng chuyên để sản xuất thuốc Ява. Thảo nào "anh" này có giá cao hơn hẳn.
Vào đầu những năm 80, nhất là vào những năm cải tổ, thị trường Liên xô tràn ngập thuốc lá Bungari. Tờ Журналист- Nhà báo-cho biết con số cụ thể hơn: 80% thị trường thuốc lá LX là thuốc Bun. Nhà nước LX đặt hàng đất nước hoa hồng mỗi năm 80 tỷ (đô la hay rúp?) tiền thuốc lá. Vào những năm 85-90, anh em Việt cộng ta chủ yếu là "đốt" thuốc Bun, mác được ưa thích nhất là Stiuaderssa. Cũng trong những năm này, Liên xô nhập thuốc lá Ấn độ với mác Gallant nổi tiếng. Dân ta đánh thuốc này về Việt Nam bán rất chạy. Nghe nói có một VIP của ta dùng hộ chiếu đỏ "đánh" mấy chục thùng Gallant, bị hải quan bạn tóm ngay tại sân bay. Dư luận trong nước cứ râm ran mãi chuyện này, thậm chí mãi gần đây, khi nhắc đến nữ đồng chí nọ hiện là một VIP có cỡ, người ta vẫn nhớ đến "phi vụ" nổi tiếng này.
Cũng trong những năm cải tổ, hãng Phillip Moris bắt đầu thâm nhập thị trường Liên xô với hai sản phẩm là Pallmall và Marlboro. Thời đó, lên Mát, xuống Len đi "săn" thuốc lá 2 mác này là một kỳ tích của anh em. Mua được hàng, "đánh" xuống các thành phố xa có công nhân Việt Nam sinh sống là đã có một món lời kha khá. Tuy nhiên, đây vẫn là thuốc ngoại sản xuất tại LX. Muốn mua thuốc xịn, hãy đổi đô-thường được gọi tắt là "xanh" và "đỏ"-một loại séc cho người nước ngoài đóng thành tập và thuê các đồng chí da đen hoặc đòng chí Ả rập vào các cửa hàng Beriozka- Bạch dương "đánh" hàng ra. Đây là một câu chuyện dài, có nhiều bi hài kịch xin được kể vào một dịp khác.
Thuốc lá, xung quanh làn khói thuốc cũng có nhiều chuyện để nhớ, để bàn...