Rừng Xà nu, thực chất là một laọi cây thông ba lá
Pinus kesiya Royle ex Gordon - Họ Thông (Pinaceae)
Cây gỗ lớn có thể cao tới 40 m, đường kính 140 cm. Thân tròn thẳng, tán dày hình tháp. vỏ dày màu xám nâu nứt dọc sau bong vẳy mảnh. Chồi ngủ đông màu nâu đá. Cành xếp vòng quanh cành và xếp thành nhiều tầng.
•Lá hình kim, hai lá mọc đối trên đầu cành ngắn. Lá dài 18- 30 cm màu xanh thẫm. Bẹ lá dài 13- 20 mm gồm nhiều lá hình vẳy, trong suốt.
•Hoa đơn tính cùng gốc. Nón đực dạng bông ở gần chồi ngọn. Nón cái hỡnh trứng đơn lẻ hoặc 3-4 nón mọc vòng trên gần đỉnh chồi ngọn. Nón cái phát triển trong 2 năm, năm đầu màu tím năm thứ hai chuyển dần sang màu xanh, khi chín hoá nón gỗ màu nâu bạc.
•Quả nón hình trứng dài 5-9 cm đờng kính 3- 4cm. Nón có cuống cong dài 0.5 cm, vẩy nón dày, mặt vẩy hình thoi có 1 đòng gờ ngang đi qua giừa mặt vẳy, rốn vẳy hơi lồi đôi khi có gai nhọn. Hạt hình trái xoan dài 5-6 mm, màu nâu xẫm. Cánh hạt dài 1.2- 1.5 cm. Thông 3 lá 5 tuổi bắt đầu ra nón, nón cái nở rộ tháng 2-3, chín tháng 12-1 năm sau. Chu kỳ sai quả 2 năm .
• Mọc tự nhiên ở độ cao 900-2000 m so với mặt biển, nơi có khí hậu ôn hoà. Là loài cây a sáng, thờng sống trên nhiều loại đất.
•Phân bố tự nhiên rộng ở các nớc vùng Đông Nam á. ở Việt Nam Thông ba lá phân bố từ độ cao 600-2000 m so với mặt biển thuộc các tỉnh Lâm đồng, Đắc lắc, Gia lai, Công tum, Hà giang, Lao cai, Lai châu,Yên bái, Sơn La. Thờng mọc tự nhiên thuần loại hay mọc hỗn giao với Thông nhựa hoặc một số loài cây lá rộng.
•Gỗ dác dày màu nâu vàng, lõi sẫm hơn. Gỗ có thể dùng để xây dựng, làm cột điện, bột giấy, đóng đồ hoặc đốt than hầm. Nhựa có chất lợng tốt từ 3-5 Kg /cây/năm . Cây thường trồng cải tạo phong cảnh.
Sưu tầm