[USY]

Hôm nay ĐSQ Nga họp báo phát thông cáo báo chí, trong đó có bài phát biểu của đại diện thường trực Nga tại LHQ trong buổi họp Hội đồng Bảo an ngày 10/8. Xin copy lên đây để các bác tham khảo:
PHÁT BIỂU của Đại diện thường trực Liên bang Nga tại LHQ V.I.Churkin trong phiên họp Hội đồng Bảo an về tình hình Gruzia ngày 10/8/2008

Thưa ngài Chủ tịch,
Trước hết tôi muốn cảm ơn ngài Pascoe, phó Tổng thư ký và ngài Mulet, trợ lý Tổng thư ký đã tổ chức những buổi họp báo ngắn. Song tiếc là tôi buộc phải nhận xét rằng nội dung phát biểu của ngài Pascoe cho thấy Ban Thư ký Liên hiệp quốc và lãnh đạo của Ban đã không thể có được quan điểm khách quan, quan điểm toát lên sự thấu hiểu sâu sắc về bản chất cuộc xung đột mà người ta có thể trông đợi ở ban lãnh đạo của một tổ chức quốc tế có uy tín như vậy.

Thưa ngài Chủ tịch,
Thưa các vị đồng nghiệp,

Trong vòng 3-4 ngày qua chúng ta đã tiến hành tới phiên họp thứ tư (phiên họp mở thứ ba) của Hội đồng Bảo an về tình hình bắt đầu từ sự xâm lấn của Gruzia chống lại Nam Osetia. Tôi muốn nhắc nhở rằng chuỗi những cuộc họp này được bắt đầu từ cuộc họp diễn ra theo sáng kiến của Liên bang Nga, quốc gia không chỉ đề nghị nhóm họp mà còn chủ trương để cuộc họp mang tính chất mở, bởi vì chúng tôi có những điều cần nói về những gì đang diễn ra.

Cuộc họp ngày hôm nay, như ngài Chủ tịch đã tuyên bố, về thực chất diễn ra theo sáng kiến chung của Gruzia và Hoa Kỳ. Đây không phải là điều đáng ngạc nhiên. Tất cả chúng ta đều biết giữa các vị lãnh đạo của hai quốc gia này đã hình thành mối quan hệ chặt chẽ đến mức nào. Tại một trong những cuộc họp trước ông đại diện thường trực đáng kính của Gruzia đã nêu ra tên tuổi của 7 người dường như là công dân Nga, những người đâu như đang làm việc ở các chức vụ khác nhau tại Nam Osetia, và đưa ra như một bằng chứng về việc Nga đang lãnh đạo mọi chuyện ở Nam Osetia. Theo số liệu của tôi, hiện nay chỉ tính riêng cố vấn của Bộ quốc phòng Hoa Kỳ làm việc ở Gruzia cũng đã có 127 người. Dĩ nhiên tôi không thể nêu được tên của họ. Chắc là ngài đại diện thường trực đáng kính của Gruzia biết rõ họ tên những người này. Đấy là còn chưa kể đến những cố vấn các loại khác nữa. Ngay mới đây, vào ngày 7 tháng tám, tức là đúng vào ngày Gruzia gây ra các hành động quân sự chống lại Nam Osetia, thì cũng là lúc kết thúc cuộc tập trận quân sự chung giữa Mỹ và Gruzia với quy mô đáng kể, trong đó có khoảng một nghìn binh sĩ Mỹ tham gia. Xin nói thêm rằng cuộc tập trận này có một cái tên tiêu biểu – “Immediate Response” (“Đáp lại tức thời”). Các đồng nghiệp Gruzia được các đồng nghiệp Mỹ đào tạo và vũ trang ở mức độ đáng kể thế là đã ngay lập tức vận dụng những gì mà họ được đào tạo.

Tất cả những gì đang diễn ra lúc này đây không có gì ngẫu nhiên và bất ngờ. Liên bang Nga, như các vị còn nhớ, đã nhiều lần lưu ý các vị về tình trạng nguy hiểm đang hình thành quanh Abkhazia và Nam Osetia. Liên bang Nga đã nhiều lần lưu ý việc Gruzia cấp tập tiến hành vũ trang, trong đó có việc họ trang bị cho mình nhiều loại vũ khí tấn công. Gruzia giữ kỷ lục thế giới về tăng cường ngân sách quân sự, với mức tăng 30 lần trong những năm gần đây. Hiện giờ chúng ta đã hiểu tất cả những cái đó là để làm gì.

Khi tôi nói đến sự hợp tác chặt chẽ giữa Hoa Kỳ và Gruzia, chúng tôi không hề muốn nghĩ rằng Hoa Kỳ đã bật đèn xanh cho những hành động phiêu lưu của ban lãnh đạo Gruzia. Chúng tôi vẫn có sự tiếp xúc chặt chẽ với Hoa Kỳ, và tôi vẫn nghĩ, bất chấp cả những gì ngài đại sứ Khalilzad đã nói hôm nay, - rằng sự hợp tác của chúng ta, cũng như sự hợp tác của chúng tôi với các đối tác khác trong cộng đồng quốc tế, sẽ tiếp tục nhằm vãn hồi hòa bình tại Gruzia.

Bây giờ xin trở lại với những sự kiện chúng ta đang bàn luận. Thế này thưa các vị, hành động xâm lấn của Gruzia chống lại Nam Osetia được bắt đầu vào đêm mùng 7 rạng ngày mùng 8 tháng 8. Vào thời điểm hành động đó bắt đầu các nhà quân sự của chúng tôi đã liên lạc với bộ quốc phòng Gruzia, và đại diện Gruzia khi trả lời đã tuyên bố rằng họ đang bắt đầu chiến tranh chống Nam Osetia. Còn ngài Kurashvili, tư lệnh lực lượng gìn giữ hòa bình Gruzia thì công khai diễn giải rằng Gruzia đang triển khai cái gọi là “khôi phục trật tự hiến pháp” tại Nam Osetia, có nghĩa là triển khai giải quyết cuộc xung đột đã tồn tại hơn 15 năm nay bằng biện pháp quân sự. Các lực lượng vũ trang Gruzia đã bắt đầu nã pháo, trong đó có loại pháo dàn “Grad”, vào lãnh thổ Nam Osetia. Loại pháo này được sử dụng một cách dã man, bởi vì, như các vị cũng biết, chúng không bắn theo mục tiêu, mà dùng để bắn phá những diện tích lớn. Chính vì thế nên dân thường bị thương vong nặng nề. Bên cạnh đó hành động quân sự của phía Gruzia đã bắt đầu đồng thời với việc họ đánh vào quân gìn giữ hòa bình của chúng tôi và chiếm các khu đồn trú của quân gìn giữ hòa bình Nga, đánh bằng xe tăng và pháo hạng nặng. Như các vị đã biết, trong số quân gìn giữ hòa bình Nga có cả những trường hợp chết và bị thương. Ngay những ngày đầu đã có 12 binh sĩ gìn giữ hòa bình của chúng tôi tử thương.

Có thể gọi những hành động ấy của ban lãnh đạo Gruzia là gì?

Người ta nói rằng xâm lược - là khái niệm chỉ được áp dụng khi một nước này tấn công một nước khác. Thế xâm lược chống lại chính nhân dân mình thì đó là gì, là tốt hơn hay sao? Người ta nói, vậy có thể áp dụng những thuật ngữ pháp lý nào để thể hiện những việc ban lãnh đạo Gruzia đã làm? Liệu dùng thuật ngữ “thanh lọc sắc tộc” có hợp lý không? Thế thì khi chỉ trong vài ngày đã có hơn 30 nghìn trong số 120 nghìn dân Nam Osetia – hơn một phần tư dân số, chạy sang Nga tỵ nạn, bất chấp cả việc đi từ Nam Osetia đến Bắc Osetia là phải đối mặt với những khó khăn to lớn và liều cả mạng sống thì sao? Đó có phải là thanh lọc sắc tộc không? Người ta nói, liệu điều đó có phù hợp với khái niệm diệt chủng hay không? Vậy thì khi trong số 120 nghìn dân ngay trong những ngày đầu đã có tới 2 nghìn dân thường bỏ mạng thì đó có phải là diệt chủng hay không? Phải có bao nhiêu thường dân bỏ mạng mới có thể gọi đó là diệt chủng?

Hay như việc đại diện thường trực Gruzia hôm nay cũng như tổng thống Saakashvili hôm qua trên truyền hình tỏ ra rầu rĩ về thương vong của thường dân Gruzia. Đúng là bất kỳ thương vong nào của dân lành cũng gây nên sự lo lắng và thương tiếc. Nhưng tại sao họ lại chẳng hề rầu rĩ về việc cả chục ngôi làng nằm trên vùng giáp ranh giữa Gruzia và Nam Osetia cũng như thủ phủ Tskhinvali bị xóa sạch khỏi đất? Vậy chúng tôi phải có thái độ thế nào đối với tất cả những chuyện đó? Chúng tôi cũng như toàn thể cộng đồng quốc tế phải có thái độ ra sao trước sự việc quân gìn giữ hòa bình bị tấn công trực tiếp bất chất tất cả những điều ước quốc tế (nhân đây xin nhắc thêm rằng lực lượng gìn giữ hòa bình của chúng tôi hiện diện tại Nam Osetia theo hiệp định ký kết năm 1992 tại Đagomys giữa Gruzia và Nam Osetia), trước sự việc dân chúng với đa phần trong đó là công dân Nga bị tiêu diệt thẳng tay? Họ đợi gì? Đợi cho quân gìn giữ hòa bình của chúng tôi tháo chạy giống như một số quân gìn giữ hòa bình đã từng tháo chạy khỏi thành phố Srebrenitsa của Serbia trước đây hay sao? Chúng tôi không thể cho phép điều đó xảy ra, chúng tôi không thể bỏ mặc dân chúng Nam Osetia cũng như lực lượng gìn giữ hòa bình của mình trong hoạn nạn. Chính vì vậy nên lực lượng bổ sung mới được điều động đến Gruzia, lực lượng đã và đang tiếp tục thực hiện nhiệm vụ đẩy quân Gruzia ra khỏi phần đất của Nam Osetia. Cần nói thêm rằng chúng tôi không chiém giữ những vùng lãnh thổ không thuộc về Nam Osetia.

Bây giờ nói về chủ đề hành động, về tính thích hợp trong hành động của chúng tôi. Thứ nhất, các vị biết rằng trong 16 năm nay mọi hành động của chúng tôi đều thích hợp với hiệp định Đagomys. Chúng tôi hành động thích hợp trên cương vị gìn giữ hòa bình khi phía Gruzia cũng cư xử một cách thích hợp. Còn giờ đây phía Gruzia cư xử có thích hợp hay không khi họ thực hiện một hành động xâm lược? Xin tất cả hãy cư xử một cách thích hợp đi đã, rồi ta hẵng bàn cãi về tính thích hợp.

Hiện nay, như bất kỳ một chuyên gia quân sự nào, mà tôi nghĩ không chỉ chuyên gia quân sự, đều biết khi một chiến dịch kiểu như vậy được triển khai thì không chỉ có những mục tiêu trực tiếp trong khu vực xung đột bị áp đảo, mà cả những mục tiêu ngoài khu vực đó, những mục tiêu được sử dụng để hỗ trợ các hành động quân sự. Chúng ta đã nhiều lần thấy điều này trong những tình huống khác nhau. Nhân đây nói thêm rằng trong trường hợp Kosovo không hề có ai hạn chế mình bằng những định nghĩa đặc biệt cả, mà người ta chỉ đơn giản đi ném bom thủ đô Belgrad và những cây cầu trên sông Danube cách xa vùng xung đột hàng trăm cây số.

Tôi kịch liệt bác bỏ ý kiến cho rằng chúng tôi tiến hành hành động quân sự một cách bừa bãi không chọn lọc. Ngài Alasania đã cho phép mình đưa ra luận chứng dựa trên nguồn tin về tuyên bố dường như của một tù nhân Nga nói ra trong khi bị thẩm vấn tại Gruzia: dường như phi công của chúng tôi được lệnh bắn phá bừa bãi. Việc dẫn lời như vậy là một sự xúc phạm và không thể chấp nhận trong phiên họp mở của Hội đồng Bảo an LHQ.

Bây giờ nói về tuyên bố của ngài Khalilzad về chuyện khủng bố dân thường. Tuyên bố đó, thưa ngài Khalilzad, tuyệt đối không thể chấp nhận được, hơn nữa lại được phát biểu bởi vị đại diện thường trực của một nước mà chúng tôi biết họ hành động như thế nào, trong đó có cả những hành động liên quan đến thường dân tại Iraq, Apganistan và chính cả Serbia. Vậy thì nếu các ngài thật sự muốn tiến hành việc tìm kiếm lối thoát cho cuộc xung đột vũ trang, thì xin hãy tiến hành tìm kiếm những giải pháp chính trị nghiêm túc, chứ không nên bằng cách tuyên truyền, cho dù có thể có những vị chính khách nào của các ngài muốn các ngài thực hiện công tác tuyên truyền tại Hội đồng Bảo an LHQ.

Tôi muốn nói cụ thể về hai vấn đề.

Hẻm núi Kodor. Đơn giản hơn cả là mời các đại diện của Abkhazia đến đây. Chúng tôi đã không chỉ một lần ủng hộ việc để đại diện Abkhazia tới đây và diễn giải quan điểm của họ. Bây giờ họ đang có những tuyên bố công khai, và chắc là ở đây có thể trình bày rõ ràng chủ đề được đề cập. Còn các vị nghĩ thế nào, liệu người Abkhazia có cảm thấy một cuộc xung đột tương tự trên lãnh thổ Gruzia khi Nam Osetia bị xóa sạch khỏi mặt đất hay không? Mà chẳng lẽ họ và chúng tôi lại chưa từng lưu ý các vị tới tình hình không thể chấp nhận được tại vùng thượng du của hẻm núi Kodor đang mâu thuẫn với Hiệp định Moskva ký năm 1994 cũng như nhiều nghị quyết của Hội đồng Bảo an hay sao? Các vị bây giờ còn ngạc nhiên gì nữa?

Còn về hành động của Hạm đội Biển Đen. Tôi có thể thông báo cho các vị rằng quả thật tàu của hạm đội hải quân Liên bang Nga đã triển khai tuần tiễu không gian biển cạnh vùng bờ biển Abkhazia, gần nơi xung đột vũ trang ở Nam Osetia. Công hàm về việc này đã được gửi cho phía Gruzia. Mục đích của chiến dịch này là đảm bảo điều kiện để bảo vệ công dân Nga trong khu vực, hỗ trợ lực lượng gìn giữ hòa bình Nga trong trường hợp họ bị tấn công, trợ giúp nhân đạo cho dân thường tại vùng xung đột. Với mục đích ngăn chặn các sự cố vũ trang trong khu vực tuần tiễu của tàu Nga, có đặt ra những vùng an ninh. Những hành động nêu trên không đặt cho mình mục tiêu phong tỏa đường biển đối với Gruzia. Việc sử dụng vũ lực chỉ được thực hiện theo điều 51 Hiến chương LHQ nhằm mục đích thực thi quyền hạn không gì có thể tước đoạt của phía Nga là tự phòng vệ.

Còn bây giờ tiếp theo như thế nào? Cần tiến hành những giải pháp gì? Cộng đồng thế giới có thể làm những gì?

Thứ nhất, ở đây có những lời khẳng định lạ lùng về việc dường như Nga từ chối các nỗ lực quốc tế về vấn đề này. Tất nhiên là Nga không từ chối. Tổng thống Medvedev hôm qua hoặc hôm kia đã có cuộc nói chuyện rất nghiêm túc với tổng thống Bush. Bộ trưởng ngoại giao của chúng tôi có thể nói là không rời máy điện thoại – ông trao đổi suốt với ngoại trưởng Mỹ. Theo tôi biết họ đã trao đổi 5 hay 6 lần trong vòng 36 tiếng đổng hồ gần đây. Trong có mấy tiếng đồng hồ hôm nay họ cũng đã nói chuỵện điện thoại tới 45 phút. Chúng tôi tiếp xúc với tất cả, giải thích cho tất cả, lắng nghe tất cả - cả đại diện các nước châu Âu cũng như đại diện các tổ chức châu Âu khác nhau. Như vậy cộng đồng quốc tế ở đây có thể đóng vai trò thích hợp.

Còn chuyện vị đại diện thường trực Gruzia phẫn nộ về việc Tổng thống của chúng tôi từ chối nói chuyện với tổng thống Gruzia. Tôi xin lỗi, nhưng liệu có một người đứng đắn nào bây giờ còn đi nói chuyện với ông ta, sau khi chúng tôi hàng năm trời giải thích cho ông ta rằng mưu toan giải quyết xung đột bằng biện pháp quân sự sẽ là hành động tự sát đối với Gruzia, rằng chúng tôi sẽ không cho phép xóa Abkhazia và Nam Osetia khỏi mặt dất, khong để cho người Abkhazia và Nam Osetia bị đuổi khỏi nước cộng hòa Gruzia này? Hơn nữa điều đó đã được nói nhiều lần ngay từ cuộc tiếp xúc đầu tiên giữa tổng thống Saakashvili với tổng thống Nga cho đến thời điểm gần đây nhất. Còn ông ta thì cam kết với chúng tôi cũng như công khai với cộng đồng quốc tế, rằng ngay cả trong ý nghĩ cũng không có ý định áp dụng vũ lực chống lại nhân dân mình. Điều đó, dĩ nhiên không có nghĩa là chúng tôi rời bỏ những cuộc tiếp xúc với các đồng nghiệp Gruzia. Những cuộc tiếp xúc vẫn được tiếp tục ở các cấp khác nhau nhất. Thí dụ trong mấy tiếng gần đây đã có cuộc điện đàm rất súc tích giữa bộ trưởng ngoại giao chúng tôi và bộ trưởng ngoại giao Gruzia. Vấn đề là ở đâu? Ngày hôm nay chúng ta lại vấp phải vấn đề này tại Hội đồng Bảo an. Tại sao một tuyên bố rõ ràng hơn về ngừng bắn hay những ý định yêu hòa bình nào đó lại không được nói ra bởi đại diện thường trực Gruzia, mà lại do đại diện thường trực Hoa Kỳ phát biểu? Bộ trưởng ngoại giao Gruzia có tiếp xúc với bộ trưởng ngoại giao Nga. Bộ trưởng ngoại giao chúng tôi nói rất rành mạch và rõ ràng điều mà chúng tôi đã nói ngày hôm qua và tôi cũng đã nói với các đồng nghiệp trong Hội đồng Bảo an: quân đội Gruzia cần phải rút khỏi lãnh thổ Nam Osetia, Gruzia cần phải tuyên bố họ sẵn sàng ký hiệp định không sử dụng vũ lực với Nam Osetia cũng như với Abkhazia. Khi đó mới bắt đầu quá trình phức tạp là thảo luận tất cả các vấn đề khác, bao gồm cả vấn đề đi tới giải pháp chính trị trong thời điểm thích hợp, vấn đề dĩ nhiên là gặp rất nhiều khó khăn sau tất cả những hành động phiêu lưu mà Gruzia đã tiến hành. Họ trả lời chúng tôi thế nào: “Chúng tôi đã rút hết”. Thế nhưng chúng tôi biết họ chưa rút hết. Ở đó người ta vẫn bắn vào binh sĩ của chúng tôi. Còn nếu họ muốn rút đi thì tôi xin cam kết với các vị rằng chúng tôi sẽ không cản trở họ. Tôi đoan chắc với các vị rằng quân đội Gruzia trên lãnh thổ Nam Osetia chẳng cần thiết đối với người Nam Osetia cũng như đối với chúng tôi.

Chúng tôi nghe thấy phía Gruzia nói nhiều điều, bao gồm cả những tuyên bố rất hiếu chiến, bao gồm cả tuyên bố về tình trạng quân sự, chúng tôi nghe thấy cả lệnh tổng động viên. Vậy thì hãy tuyên bố rõ ràng đi: “Chúng tôi sẵn sàng ngừng chiến. Chúng tôi đang rút khỏi Nam Osetia. Chúng tôi sẵn sàng ký hiệp định không sử dụng vũ lực”. Đó mới là cách tiếp cận nghiêm túc, thưa ngài Khalilzad, chứ không phải là đưa nghị quyết ra Hội đồng Bảo an. Nhân đây thêm rằng Ngài có nói đang thảo luận nghị quyết đó với các đồng nghiệp. Các ngài hoàn toàn có thể thảo luận cả với các đồng nghiệp Nga nếu muốn thông qua văn bản nào đó tại Hội đồng Bảo an. Đó mới chính là phương pháp nghiêm túc, chứ không phải là phưong pháp mang tính tuyên truyền có thể làm vừa lòng vị ứng cử viên này hay vị ứng cử viên khác cho chức tổng thống Hoa Kỳ, hay ai đó nữa trong bộ máy cầm quyền Mỹ.

Vì vậy xin hãy tiếp cận tình trạng thật sự bi thảm này một cách nghiêm túc. Quyết định nghiêm túc có thể được thông qua ngay lúc này. Nó cần được thông qua trước hết bởi Tbilisi. Và khi đó, tôi hy vọng, Nga và cộng đồng quốc tế sẽ giúp đỡ Gruzia thoát khỏi tình cảnh hết sức nặng nề mà họ đã lâm vào do những hành động phiêu lưu của ban lãnh đạo nước mình.

Xin cảm ơn đã lắng nghe, thưa ngài Chủ tịch.