[nthach]

Konstantin Tsiolkovsky

Konstantin Tsiolkovsky


Konstantin Tsiolkovsky sinh ngày 17 tháng 9 năm 1857, tai làng Izhevskoe thuộc tỉnh Ryazan, phía nam Moskva. Konstantin (gọi thân mật là Kostya) là con thứ năm trong 18 anh chị em trong gia đình. Cha của Konstantin là một người Balan nhập cư, ông tên là Eduard Ignatievich Tsiolkovsky đến làm tại Izhevskoe vào tháng 6 năm 1849, với công việc là một người kiểm lâm. Khi gia đình ông định cư tại Izhevskoe, thì khu làng này dân số đã lên đến 7628 người, và đây cũng là khu định cư lớn thứ tư trong tỉnh Ryazan.
Chẳng bao lâu sau khi Kostya ra đời, cha ông đã rời bỏ công việc của mình ở làng Izhevskoe. Từ tháng 11 năm 1857 đến tháng tư năm 1858, gia đình ông sống tạm ở làng Dolgoe thuộc Pronskiy Uezd (thị trấn Pronsk) cùng với ông bà ngoại của Konstantin, sau đó gia định ông định cư ở Ryazan trong khoảng 10 năm. Ở chính nơi đây, có một sự kiện đã làm thay đổi cuộc đời Tsiolkovsky mãi mãi. “ Khi mới 10 – 11 tuổi, vào lúc vừa chớm đông, tôi đã bay trên một chiếc xe trượt băng”, sau này ông viết, “Mắc bệnh cảm lạnh. Rồi đổ bệnh, và bắt đầu mê sảng. Mọi người cho là tôi sẽ chết, nhưng rồi tôi cũng cảm thấy tốt hơn, nhưng lại trở nên bị điếc đặc và tật điếc cũng đã đến, nó gây cho tôi biết bao đau khổ trong suốt cuộc đời còn lại”.
Gần như hoàn toàn bị mất thính giác, và các hoạt động của Kostya cũng bị suy giảm trong suốt quãng đời còn lại sau này của ông. Tuy nhiên, những người viết tiểu sử cùng thống nhất rằng, sự đau yếu đã làm ông cho quay về với sách vở và nó cũng kích thích ông nỗ lực trau dồi kiến thức đến trọn đời.

Năm 1868, gia đình Tsiolkovsky chuyển đến Vyatka, cách khoảng 500 dặm về phía đông bắc Ryazan, ở đây Kostya đã theo học tại một trường nam sinh của thị trấn. Theo học tại cộng đồng, vốn là một nỗ lực lớn lao, tuy nhiên cuối cùng ông cũng phải bị bỏ dở đường học vấn khi vừa 14 tuổi. Từ đó về sau, Tsiolkovsky hoàn toàn tự học. Sau này ông viết: “Ngoài các cuốn sách, tôi không có một người giáo viên nào khác nữa”.

Từ Vyatka, gia đình gửi cậu thiếu niên Konstantin vừa tròn 16 tuổi đến Moskva, ở đây anh tự học một mình tại thư viện Chertkovskaya, trong thư viện này hiện có rất nhiều các bộ sưu tập về các loại sách tốt nhất của quốc gia. Ở đây, Konstantin nghiên cứu về toán học, phân tích cơ học, thiên văn học, vật lý học, hóa học và văn học kinh điển. Cuộc sống của chàng thanh niên Kostya ở Moskva, cũng không mấy suôn sẻ, hàng tháng người cha chỉ gửi đến được vài đồng xu để trợ giúp cho anh. Konstantin nhớ lại: “Tôi chỉ ăn có bánh mỳ đen, hoàn toàn không có khoai tây và nước trà, tôi dành tiền để mua sách, ống nghiệm, acid sulfuric (để thí nghiệm)… Tôi rất vui sướng trước những ý tưởng mới của tôi, và bánh mỳ đen không thể nào đánh gục được tôi”. Khi Konstantin đến Moskva, cũng là thời kỳ nền kinh tế đang ở bên dưới vực sâu thẳm và có nhiều đổi thay trong xã hội nước Nga. Với sự bãi bỏ quốc gia phụ thuộc phong kiến vào năm 1861, hàng loạt nông dân được tự do đã bắt đầu di chuyển vào thành phố, cung cấp lực lượng lao động cho một nền công nghiệp hóa hiện đại của nước Nga. Nền khoa học và nghệ thuật cũng vì vậy mà phát triển theo sự biến đổi của cuộc sống xã hội đương thời. Đó là thời kỳ của Tchaikovsky và Lev Tolstoy. Giai đoạn này, Dmitri Mendeleev cũng đã phát triển ra bảng tuần hoàn các nguyên tố đầu tiên trên thế giới, và Nikolai Zhukovsky là người đi tiên phong trong lĩnh vực khí động lực học.




Những bản phác thảo vè thiên văn học do Tchaikovsky vẽ vào mùa hè năm 1878, ông miêu tả đến cả con người đầu tiên trong trạng thái phi trọng lực


Ở Moskva, Tsiolkovsky đã đến gặp Nikolai Fedorov – một triết gia lập dị của Nga, thuyết “vũ trụ luận” của ông ta đã làm tác động sâu sắc đến chàng trai Kostya. Fedorov đã tiên đoán rằng, sự tiến bộ trong khoa học sẽ cho phép loài người bất tử mãi mãi và khhoa học sẽ cải tử hoàn sinh lại được ông bà tổ tiên của chúng ta đã chết từ bao năm trước. Dân cư trên trái đất sẽ tăng lên vô số, và loài người sẽ đến sinh sống trên khắp vũ trụ bao la.
Theo như các nhà viết sử, những ý tưởng đó đã thôi thúc Tsiolkovsky quan tâm đến những tham vọng vươn tới không gian vũ trụ. Trong thời gian này, ông còn khám phá những tiểu thuyết khoa học viến tưởng của Pháp và truyện phiêu lưu mạo hiểm của Jules Verne, ví dụ như “Từ trái đất đến mặt trăng” (1865), với cuốn sách đầy sáng tạo này, phải xác nhận rằng nó đã phát sinh ra những người tiên phong trong lĩnh vực bay vào vũ trụ của loài người.
Tsiolkovsky viết lại; “Tôi không nhớ nó đã đi vào tâm trí tôi như thế nào để tôi đi đến những tính toán đầu tiên có liên quan đến tên lửa, đó có thể xem như ngững hạt giống đầu tiên của tôi do trí tưởng tượng tài ba của J. Verne đã gieo trồng".
Năm 1876, theo yêu cầu của cha, Konstantin Tsiolkovsky đã quay trở về Vyatka. Hai năm sau, vào tháng 9 năm 1879, cha của Konstantin về hưu và cả gia đình ông lúc này lại quay lại Ryazan, trong chuyến quay lại Ryazan, những năm miệt mài tự nghiên cứu và học tập của Tsiolkovsky đã thành công mỹ mãn, khi mà ông đã ứng thí và vượt qua được một kỳ thi để lấy một văn bằng chứng chỉ giáo viên. Trong thời gian này, Konstantin đã bắt đầu phác thảo ra một công trình khoa học đầu tiên của mình, với công trình này về sau đã trở thành nền tảng của cuốn "Grezy o Zemle i Nebe" (Những ước mơ về trái đất và bầu trời). Ở Ryazan, Tsiolkovsky còn chế tạo một chiếc máy ly tâm để tái tạo lại các mức khác nhau của lực hấp dẫn, và thử nghiệm những lực này trên những chú gà con.
Vào tháng giêng năm 1880, bộ giáo dục đã chỉ định chàng thanh niên Konstantin 22 tuổi làm giáo viên giảng dạy môn toán và hình học tại một trường địa phương (Uezdnoe Uchilishe) ở thị trấn Borovsk, thuộc vùng Kaluga nằm cách Moskva 70 dặm về phía nam. Nếu so với ở Ryazan, thì ở đây đối với Konstantin có vẻ bị tù túng hơn. Borovsk vốn nổi tiếng là một thị trấn của những thương gia, và những người trồng rau trang trại, ở đây thường xuyên có những kẻ say rượu, những tay chuyên đấm đá lẫn nhau, và đa số dân chúng tin vào những phép ma thuật. Những điều kiện xã hội như vậy, đã làm họ trở thành trò cười cho bàn dân thiên hạ trong thị trấn. Vậy đấy, nhưng dù sao Tsiolkovsky cũng đã đến định cư và thành lập gia đình ở đây.





Ở Borovsk, vào tháng 8 năm 1880, Tsiolkovsky đã tổ chức thành hôn với Varvara Sokolova, con gái của một vị thuyết pháp địa phương. Đôi vợ chồng trẻ đã từng phải thuê nhà một số nơi để làm nơi nương náu trong vòng 12 năm liền họ sinh sống ở Borovsk. Về sau, khi nước Nga tổ chức kỷ niệm lần thứ 140 ngày sinh của nhà khoa học vào năm 1997, đã lấy một trong những địa điểm này làm nhà bảo tàng.
Trong suốt thời gian ở Borovsk, Tsiolkovsky thường làm các thí nghiệm về quá trình qui luật tự nhiên, đặc biệt là các đặc tính của khí. Sau này, Tsiolkovsky viết cuốn “lý thuyết của thể khí”, một tả tính động lực của thể khí trong thiên nhiên. Những cuộc thí nghiệm về thể khí, đã mang lại cho Tsiolkovsky những ý tưởng để viết ra một cuốn học thuyết với tựa đề "Svobodnoe Prostranstvo - Свобоное Простраство” (Khoảng không tự do). Cuốn sách này được hoàn thành vào năm 1883, và được xuất bản liên tục cho đến tận năm 1956, rất lâu sau khi ông mất. Trong cuốn sách, Tsiolkovsky đã mô tả một cách đầy ý nghĩa cho loài người về vũ trụ, ông vạch rõ những hiệu ứng chân không và tình trạng phi trọng lượng sẽ xảy ra trong những chuyến du hành vũ trụ trong tương lai.
Trong tập bản thảo của ông còn có một phác thảo được cho là, một sự mô phỏng đầu tiên của Tsiolkovsky về một con tàu vũ trụ. Bản vẽ đơn giản này đã trình bày một mô hình, nó giống như một con tàu vũ trụ đang du hành trong trạng thái không trọng lượng; một ổ đại bác tựa như một cỗ máy để đẩy con tàu vũ trụ xuyên qua khoảng chân không…

Ngoài ra, khi ở Borovsk, Tsiolkovsky còn phác thảo các thiết kế về khí cầu, những bản phác thảo này cùng với tên lửa học, là những niềm đam mê vô tận trong suốt quãng đời còn lại của ông. Công trình đầu tiên về những đề tài tài của ông, được xuất bản vào năm 1892, trong đề tài này, ông đã đưa ra một mô hình về khí cầu có lớp vỏ bọc bằng kim loại. Tuy nhiên, Tsiolkovsky đã dồn mọi nỗ lực để chuyển giao những ý tưởng thiết kế của mình cho quân đội Nga đều không đạt kết quả.




Tháng hai năm 1892, Tsiolkovsky được bổ nhiệm đứng giảng dạy ở một vị trí khác ở thủ phủ Kaluga. Và cũng ở nơi đây, ông đã sống cho đến tận những ngày cuối của đời mình vào năm 1935. và ở nơi đây còn được dựng lên một tấm bia kỷ niệm, để lưu giữ lại các công trình của Tsiolkovsky, như một bằng chứng về ông – một nhà tiên tri của thời đại vũ trụ. Ông bắt đầu tiến hành nghiên cứu về khinh khi cầu và các loại khoa học viễn tưởng. Trong một bài báo của ông viết vào năm 1894 với tựa đề, "Tàu bay hay là chiếc máy biết bay như chim", Tsiolkovsky đã đưa ra ý tưởng chế tạo một chiếc máy bay hoàn toàn bằng kim loại, với lực đẩy bằng khí động học.
Năm 1895, ông đưa xuất bản cuốn "Grezy o Zemle i Nebe" (Những ước mơ về trái đất và bầu trời), cuốn sách đã một tả cuộc sống của loài người trên không gian, với những sự khám phá các hành tinh và xây dựng các nhà kính trên quĩ đạo.
Từ năm 1896, Tsiolkovsky bắt đầu nghiên cứu về lực đẩy phản lực. Năm 1903, ông đã trình một bản thảo với tựa đề "Cuộc thám hiểm thiên hà với những cỗ máy phản ứng" trên tạp chí Nauchnoe Obozrenie (Bình luận khoa học). Ngày nay, công trình này và một số bài báo khác tiếp theo của ông viết vào năm 1911, 1912 và 1914 trở nên rất phổ biến và được chấp nhận rộng rãi như là những đề xuất khoa học có căn cứ đầu tiên trên thế giới, để làm tài liệu sử dụng trong lĩnh vực tên lửa cho những cuộc thám hiểm không gian. Sau một thập kỷ tiếp theo, các bài viết của ông đã làm choáng váng biết bao độc giả, với những nội dung thiết kế tàu vũ trụ hoàn toàn đầy đủ và chi tiết. Ông đã đưa ra các công thức toán học có liên quan đến những biến đổi của một tên lửa, khi nó đốt cháy nhiên liệu, tốc lực của khí thải, tốc độ cuối cùng của tên lửa, nay đã được xem là công thức của Tsiolkovsky và là một trong những cơ sở khoa học trong ngành du hành vũ trụ.

Còn tiếp