Thêm một ý kiến nữa của một kỹ sư về cảng biển. Đây là các ý kiến của các chuyên gia, không phải là ý kiến của các nhà báo (kiểu như bài đăng trên báo CAND).
Cảng Dung Quất không phù hợp để đặt nhà máy lọc dầu
31/05/2004
Kỹ sư Doãn Mạnh Dũng, Trưởng ban Cơ sở hạ tầng cảng biển thuộc Cục Hàng hải Việt Nam đã đưa ra những quan điểm riêng về vị trí tương lai cho Nhà máy lọc dầu số 1 của Việt Nam. Theo ông, nhà máy đặt tại Dung Quất không phù hợp, do những điều kiện địa lý có nhiều bất trắc.
Hỏi: Người ta gọi ông là một nhà “cảng học” bởi vì ông đã dành hàng chục năm trời để nghiên cứu về các cảng sông, cảng biển của Việt Nam. Vậy ông có thể nêu một số kết luận mang tính khoa học và hệ thống nhất về việc xây dựng các cảng biển ở Việt Nam?
Kỹ sư Doãn Mạnh Dũng: Tôi đã dành nhiều thời gian để nghiên cứu về cảng và biển và điều tôi tâm đắc nhất là đã tìm hiểu được những tác động của những quy luật tự nhiên hết sức đơn giản nhưng lại có ý nghĩa sống còn đối với các công trình xây dựng.
Quy luật thứ nhất, luôn có một dòng hải lưu chảy từ cực Bắc xuống xích đạo và dòng chảy này có xu hướng dồn cát vào bờ biển của Việt Nam từ phía bắc và phía đông. Quy luật thứ hai, tất cả các cơn bão ở biển Đông đều xoáy theo chiều ngược chiều kim đồng hồ và do đó chỉ có những địa điểm nào được che chắn cả phía đông, phía bắc và phía tây mới có thể tránh được tác động trực tiếp.
Kết hợp cả hai quy luật trên, có thể thấy chỉ có những vịnh nào có miệng quay về hướng Nam thì mới có thể tránh được tác động trực tiếp của gió bão và cát bồi và đây là một tiền đề có ý nghĩa sống còn đối với việc xây dựng các cảng biển ở Việt Nam.
Hỏi: Ông có thể nói rõ hơn?
Kỹ sư Doãn Mạnh Dũng: Khi xây dựng một cảng biển ở quy mô vừa phải, các tác động cụ thể của gió bão và cát bồi không lớn lắm hoặc có thể khắc phục được bằng các biện pháp kỹ thuật, nhưng với một cảng biển quy mô lớn có thể đón được các loại tàu có trọng tải hàng trăm ngàn tấn thì vấn đề thực sự trở nên nghiêm trọng. Khi đó, chúng ta sẽ phải lựa chọn giữa việc đổ một khoản tiền khổng lồ để cải tạo thiên nhiên theo ý mình hoặc lợi dụng những ưu thế mà thiên nhiên đem lại. Trong trường hợp đó, nếu khôn ngoan, người ta sẽ chọn phương án hai.
Hỏi: Vậy theo ông, đâu là những địa điểm lý tưởng ở Việt Nam để xây dựng những cảng biển quy mô lớn?
Kỹ sư Doãn Mạnh Dũng: Nếu muốn lợi dụng các điều kiện tự nhiên để xây dựng những cảng biển quy mô lớn thì trên bờ biển Việt Nam có ba địa điểm thực sự lý tưởng là Cam Ranh, Văn Phong và Vũng Rô. Văn Phong và Vũng Rô chúng ta đã có chủ trương đầu tư và đây thực sự là điều đáng mừng.
Riêng Văn Phong là nơi có đủ điều kiện để trở thành một cảng trung chuyển quốc tế hàng đầu tại Đông Nam Á và là điểm trung chuyển lý tưởng trên tuyến vận tải biển đặc biệt quan trọng là Hồng Công - Singapore. Văn Phong không chỉ là nơi hội tụ đầy đủ các chỉ số kỹ thuật thuận lợi cho một cảng nước sâu mà còn là điểm thuận lợi khi muốn phát triển hệ thống giao thông trên bộ, chẳng hạn việc thiết lập một tuyến đường sắt chạy thông sang Campuchia và nối với Thái-lan.
Hỏi: Có ý kiến nói rằng, việc xây dựng cảng biển phục vụ nhà máy lọc dầu Dung Quất đã không tính kỹ đến các yếu tố nói trên?
Kỹ sư Doãn Mạnh Dũng: Với tư cách một nhà khoa học, tôi khẳng định rằng sử dụng cảng cho nhà máy lọc dầu Dung Quất như cách làm hiện nay là không hợp lý về mặt kỹ thuật. Cảng này có một dãy núi chắn phía ngoài nên nhìn qua tưởng là có thể chắn được sóng. Nhưng đây là một cảng biển có miệng hướng về phía bắc mà theo phân tích nói trên có thể thấy ngay sẽ không tránh được gió bão và cát bồi. Hiện nay, chúng ta đang xây dựng một đê chắn sóng cho cảng, nhưng tôi dám chắc rằng trong tương lai con đê này sẽ góp phần làm cho cảng bị cát bồi nhanh hơn và sẽ không còn là đê chắn sóng nữa mà sẽ trở thành một đê lấn biển. Lúc đó, nếu muốn duy trì hoạt động của cảng, chi phí nạo vét sẽ rất lớn. Cũng đã có ý kiến cho rằng có thể xây dựng thêm một đê chắn sóng nữa để che chắn cho cảng, tạo cho cảng những lợi thế như tôi đã nêu. Tuy nhiên, làm như vậy thì sẽ phải đầu tư quá lớn. Chưa nói đến việc nếu tiếp tục triển khai xây dựng nhà máy tại địa điểm hiện tại thì trong tương lai thành phố Vạn Tường sẽ phải trực tiếp chịu tác động về môi trường từ nhà máy này. Thành phố được quy hoạch ở vị trí phía nam so với nhà máy và khi nhà máy đi vào hoạt động thì dưới tác động của các luồng gió từ phía bắc và đông bắc, thành phố sẽ chìm trong ô nhiễm khói bụi và hơi dầu.
Hỏi: Vậy theo ông, chúng ta nên làm gì bây giờ?
Kỹ sư Doãn Mạnh Dũng: Theo tôi thì đây là lúc chúng ta cần có một quyết định dũng cảm là chuyển nhà máy lọc dầu số 1 đến một địa điểm khác để giảm thiểu những thiệt hại về kinh tế trong tương lai. Theo tôi, ngoài Cam Ranh thì cả Văn Phong và Vũng Rô đều có thể trở thành địa điểm thích hợp cho nhà máy lọc dầu, theo những điều tôi đã phân tích ở trên. Riêng tôi, tôi cho rằng Văn Phong phù hợp hơn bởi vì cảng nước sâu ở đây thuận lợi hơn nhiều và nếu được như vậy thì trong tương lai đây sẽ là một tổ hợp công nghiệp thương mại hàng đầu của cả nước.
Tôi cũng được biết một nhóm chuyên gia Nga cũng đang phối hợp với tỉnh Phú Yên lập báo cáo tiền khả thi về dự án nhà máy lọc dầu tại Vũng Rô. Ngoài ra, cũng đã có ý kiến nói rằng sẽ chuyển nhà máy về Long Sơn (Bà Rịa - Vũng Tàu) song, tôi không nghĩ đó là ý kiến hay.
Hỏi: Nhưng thưa ông, chúng ta đã đầu tư khá nhiều vào Dung Quất, nếu không làm ở Dung Quất nữa, sẽ lãng phí?
Kỹ sư Doãn Mạnh Dũng: Tôi không cho là như vậy. Với cơ sở hạ tầng hiện có thì Dung Quất hoàn toàn có thể trở thành một thành phố công nghiệp và thương mại ở miền trung. Cảng Dung Quất cũng sẽ được sử dụng như một cảng thương mại bình thường và chúng ta vẫn có thể phát triển khu vực này thành một khu công nghiệp lớn của miền trung. Nếu nhìn nhận như vậy, chúng ta có thể giải quyết vấn đề một cách dễ dàng. Tôi cho rằng may mắn là chúng ta chưa triển khai xây dựng nhà máy và như vậy thì cơ hội sửa sai vẫn còn. Sau cùng, như tôi đã nói, tất cả những ý kiến này hoàn toàn là của cá nhân tôi và dựa trên cơ sở khoa học. Điều quan trọng là chúng ta cần phải lựa chọn giải pháp nào có lợi nhất khi chúng ta vẫn còn có cơ hội để làm điều đó.
Luồng tàu ở Dung Quất không bảo đảm
UBND tỉnh Quảng Ngãi và Ban Quản lý khu công nghiệp Dung Quất đã từng có báo cáo gửi Chính phủ về việc luồng tàu vào cảng Dung Quất hiện không đủ độ sâu như thiết kế. Chẳng hạn vào tháng 10-2002, các cơ quan này đã có báo cáo ghi rõ: “Hiện nay Bến số 1 chuyên dùng dầu khí đã đi vào hoạt động và mang lại nguồn thu nhất định cho tỉnh Quảng Ngãi. Tuy nhiên, luồng tàu vào chỉ đáp ứng cho tàu khoảng 6.000-7.000 DWT (độ sâu - 6 mét) và không đáp ứng cho tàu 10.000 tấn như thiết kế... UBND tỉnh và ban quản lý khu công nghiệp Dung Quất đề nghị Cục Hàng hải Việt Nam quan tâm bố trí đủ vốn và trực tiếp đầu tư nạo vét luồng tàu khu vực này ngay đầu năm 2003, bảo đảm tàu 20.000 DWT có thể cập được”.
(Thời báo Kinh tế Sài Gòn)
http://www.mientrung.com/content/view/144/133/