(tiếp theo)
Theo đánh giá của Viện toán ứng dụng Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô, tốc độ máy tính M-10 ở định dạng 64 bậc vượt trội hơn máy БЭСМ-6 (48 bậc) đến 3,6-4,6 lần, hơn máy EC-1060 3 – 5,6 lần, hơn máy "Эльбрус-1-1" (48 bậc) 2,4 lần. Các nhân viên nghiên cứu của Bruk đã dựa trên các giải pháp kỹ thuật mới đin trước thời đại: tổ chức bộ nhớ theo từng trang, phối hợp các thuật toán với dấu phẩy trôi và dấu phẩy cố định trong máy M-2 (1952-1956), cấu trúc đường trục (“dây chuyền”) trong máy M-4M (1962-1964), tái cấu trúc thước đồng bộ các quá trình, cấu trúc vector, bộ nhớ linh hoạt bậc hai tốc độ cao trong máy M-10.
Trong hệ thống đa quá trình thế hệ thứ tư M-13 lần đầu tiên đã thực hiện sử dụng thiết bị chu trình tuần tự (cho phép các chương trình không phụ thuộc số quá trình trong hệ thống), thiết bị tổ chức bộ nhớ theo từng phần (khả năng nhấy bước của hệ thống file), bộ xử lý ngoại vi điều khiển theo chương trình dùng cho các phép tính dạng biến đổi Furie, Wolss, Adamar, Frenel, tính các hàm đối ứng, các bộ lọc không gian, v.v…. Tốc đọ trung bình của phần trung tâm - đến 50 triệu phép tính một giây (hoặc đến 200 triệu phép tính ngắn một giây), bộ nhớ trong đến 34Mb, tốc đọ trao đổi bên ngoài đến 100Mb/s, tốc độ bộ xử lý ngoại vi đến 2 tỷ phép tính một giây.
M.A. Karsev là tác giả của nhiều công trình lý thuyết căn bản về kỹ thuật máy tính (5 tài liệu chuyên khảo, 55 báo cáo, 16 sáng chế). Những cuốn sách “Thiết bị số học của máy điện tử kỹ thuật số” (xuất bản bằng tiếng Nga năm 1958 sau đó được xuất bản ở nước ngoài), “Số học máy kỹ thuật số” (1969) đã đặt cơ sở lý thuyết cho cácthiết bị số học, các kết luận trong đó đã đi vào sách giáo khoa. Những chuyên khảo cuối cùng của ông “Cấu trúc máy tính kỹ thuật số” và “ Hệ thống tính toán và số học đồng bộ” thực tế đã đặt những cơ sở khoa học đầu tiên để thiết kế cấu trúc chung của máy tính điện tử và các máy làm các phép tính song song.
Karsev là một trong những người có sáng kiến triển khai ở Liên Xô những công trình sử dụng những thành tựu quang điện trong kỹ thuật máy tính. Lần đầu tiên ở Liên Xô, Viên nghiên cứu máy tính đã sử dụng sợi quang cho tổ hợp gồm 6 máy tính M-10.
Thành tích lao động của Karsev được đánh dấu bằng Huân chương Lê nin (1978), Huân chương Lao động Cờ đỏ !971), huân chương “Danh dự” (1966), huy chương “Vì lao động quên mình”. Năm 1967 ông đã được trao Giải thưởng nhà nước Liên Xô. Năm 1993 Viện nghiên cứu khoa học máy tính đã được mang tên người sáng lập ra nó.
Tôi kết thúc câu chuyện về Karsev bằng những lời trong bức thư của con trai ông, Vladimir.
“Những trang ít ỏi mà cháu gửi đến bác này tất nhiên nhỏ bé hơn nhiều so với những đóng góp của cha cháu. Càng nghĩ nhiều về chúng cháu càng khó hiểu : ông đã là người thế nào. Không nghi ngờ gì nữa, công việc là cơ bản đối với ông, cũng không nghi ngờ là ông cũng sẽ đạt được thành tích trong những lĩnh vực khác nếu số phận thay kỹ thuật máy tính bằng một nghề gì khác cho ông.
Cha cháu rất quý tài năng và hiểu biết của con người, cho dù đó là năng lực giải quyết một vấn đề lý thuyết hay lái xe giỏi. Tiếc rằng ông thường xuyên phải giao tiếp với những người không có tài nhưng lại có quyền định đoạt số phận sự nghiệp của ông. Trong trường hợp này ông phần lớn phải chấp nhận. Có một lý do khác trong cách ứng xử của cha cháu. Một lần ông đọc to cho cháu nghe lời đề tựa cho một cuốn sách về học thuyết của các bá tước: “Khi biết một người phụ nữ sẽ đến thăm mình, Jone triển khai nhiều chuẩn bị nhộn nhịp, và mở tiệc đón khi chị này tới. Chị này ngạc nhiên khi thấy đĩa ăn bị đóng đinh xuống bàn. Sau bữa ăn Jone huýt sáo gọi lũ chó, chúng lao đến và liếm sạch đĩa. Jone nói với lũ chó “Ta tập cho các ngươi quen với việc chạy vào bàn ăn không phải đơn giản như vậy nhưng đáng phải làm như vậy, và chị này bỏ đi ngay lập tức”. Đọc xong đoạn này cha nói thêm: “Người lãnh đạo của dự án nào cũng cần sẵn sàng nhúng tay mình vào công việc, việc đó không đơn giản nhưng cần phải như vậy”.
(còn tiếp)
|