[Thao vietnam]

(tiếp theo)
Trận cuối cùng
Năm 1978 Karsev đề nghị chuyển sang chế tạo máy tính vector đa quá trình mới dựa trên những kinh nghiệm có được khi nghiên cứu sản xuất và khai thác máy tính M-10 và M-10M và dựa trên những thành tựu mới nhất trông công nghệ và kỹ thuật điện tử. Họ quyết định đặt tên cho máy mới là M-13.
Năm 1979 bắt đầu nghiên cứu thiết kế, họ cũng ấn định những nhà máy sẽ sản xuất máy tính M-13. Trong suốt những năm 1980-1981 họ chuyển tài liệu thiết kế cho các nhà máy này.
M-13 trở thành máy tính thế hệ thứ tư. Nó sử dụng nhiều vi mạch cỡ lớn. Máy tính điện tử vector đa quá trình này trước hết dùng để xử lý những luồng thông tin lớn trong thời gian thực, trong cấu trúc của nó dự định có 4 phần chính: phần xử lý trung tâm, các công cụ hỗ trợ hệ thống vận hành, bộ phận kết nối địa chỉ và phần xử lý đặc biệt.
Phần xử lý trung tâm có:các bộ xử lý số học (4, 8 hoặc 16), bộ nhớ linh hoạt chính, bộ nhớ cố định chính, bộ nhớ linh hoạt bậc hai, bộ kết nối trung tâm, phần điều khiển trung tâm, thiết bị hiệu chỉnh, kênh phức hợp. Các công cụ hỗ trợ hệ thống vận hành có: bộ xử lý điều khiển trung tâm, bảng nhớ ảo ba bậc, công cụ tìm kiếm. Bộ phận kết nối địa chỉ có: bộ phận kết nối điện học tiêu chuẩn, giao diện đã được lập trình, các bộ xử lý kết nối (từ 4 đến 128). Phần xử lý đặc biệt bao gồm bộ kiểm soát điều khiển kỹ thuật (sẽ quản lý bộ nhớ các giả thiết) và các bộ xử lý nhất quán (từ 4 đến 80).
Máy M-13 có cấu trúc theo từng modul cho phép lắp lẫn, cho người sử dụng có được những thông số kỹ thuật cần thiết ở mức độ tối ưu. Như vậy phần xử lý trung tâm có ba cấu hình và có thể có hiệu suất tuỳ theo nó thực hiện 12.106, 24.106 hay 48.106 phép tính một giây. Khi ấy dung lượng bộ nhớ trong, khả năng thông qua của bộ kết nối trung tâm và khả năng thông qua của kênh phức hợp cũng có thay đổi tương ứng. Như vậy dung lượng bộ nhớ trong sẽ là 8,5 17,0 hay 34,0 Mb, khả năng thông qua của bộ kết nối trung tâm sẽ là 800, 1600 hay 3200Mb/s, khả năng thông qua của kênh phức hợp sẽ là 40, 70, hay 100Mb/s.

Bộ kết nối địa chỉ và bộ xử lý đặc biệt có thể ghép nối mềm dẻo hơn.
Phần xử lý đặc biệt dùng để xử lý những khối lớn đối với những thông tin bậc thấp (phép biến đổi Furie, tính hàm tương quan, so sánh các ngưỡng, kiểm tra các giả thiết và v.v…) và có phép nhân hai số phức (biến đổi Furie hai điểm) là phép tính cơ bản. Bộ xử lý số học đặc biệt (phức hợp) sẽ thực hiện phép tính cơ bản này sau một nhịp máy. Phản ứng nhanh tương ứng của đường xử lý phức hợp sẽ nâng cao phản ứng của đường xử lý số học ở dạng so sánh số liệu. Tốc độ tương ứng của bộ xử lý đặc biệt ở máy M-13 có thể đạt đến 2.4.109 phép tính một giây.
Bộ kết nối địa chỉ của máy M-13 chứa hệ thống thao tác, hệ thống lập trình, hệ thống tệp , hệ thống tài liệu hoá, thư viện các chương trình điển hình v.v…
(còn tiếp)