Vasily – jurodivưi vì Chúa
Theo truyền thuyết thì Vasily Khổ hạnh là jurodivưi (юродивый – ở đây có nghĩa là người có vẻ ngoài như người điên, sống khổ hạnh nhưng lại có khả năng tiên tri), được kính trọng nhất ở nước Nga. Vasily tự mình quyên góp tiền để xây dựng nhà thờ Pokrov tương lai, đem đến Quảng trường Đỏ và ném qua vai phải, và không ai, kể cả kẻ trộm cũng không động đến những đồng tiền này. Trước khí chết, vào tháng 8 năm 1552 Vasily đem số tiền này dâng lên Ivan Lôi Đế, và chẳng bao lâu sau Sa hoàng ra lệnh xây nhà thờ tại nơi đó.
Vasily sinh năm 1469 tại làng Elekhovo, một làng nhỏ ngoại ô Matxcơva. Cha mẹ Vasily là những người nông dân đã đưa con trai học nghề đóng giày. Vasily là một chàng trai chăm chỉ và ngoan đạo, và đã được ban cho khả năng tiên tri. Khả năng này được phát hiện rất tình cờ. Một khách hàng đến gặp ông chủ của Vasily đặt đóng ủng và yêu cầu đóng một đôi ủng có thể đi được vài năm. Nghe thế Vasily mỉm cười. Khi ông chủ hỏi, nụ cười đó có nghĩa gì thì Vasily nói rằng, người đặt đóng đôi ủng đi được vài năm ấy sẽ chết vào hôm sau. Và điều đó đã xảy ra thật.
Đến năm 16 tuổi thì Vasily rời bỏ xưởng và người chủ và bắt đầu chiến công của một jurodivưi – suốt 72 năm lang thang không nhà ở, tự ép mình sống trong cảnh thiếu thốn, bắt mình phải vác trên người những dây xích mà đến nay vẫn còn nằm trên quan tài của ông. Tiểu sử của Vasily Khổ hạnh mô tả những khi ông dùng lời nói và bằng tấm gương bản thân mình dạy nhân dân sống có đạo đức.
Tên tuổi của Vasily Khổ hạnh gắn liền với nhiều truyền thuyết và những điều kỳ diệu. Ví dụ một lần những kẻ trộm thấy ông mặc một chiếc áo khoác tốt do một nhà quý tộc tặng, chúng bèn định lừa ông để lấy áo. Một trong số bọn chúng giả vờ chết, còn những kẻ khác thì xin Vasily tiền để chôn cất. Vasily lấy áo khoác của mình che cho “người chết”, nhưng khi thấy sự lừa đảo thì ông nói: “từ giờ trở thi ngươi đã chêt vì sự lừa đảo của mình, vì Chúa đã truyền rằng những kẻ lừa đảo phải bị trừng trị”. Quả nhiên kẻ lừa đảo đã chết thật.
Người ta còn kể lại rằng mùa hè năm 1547 Vasily Khổ hạnh đến tu viện Voznesensky ở Ostrog (ngày nay là Vozdvizhenka) và rơi nước mắt, cầu nguyện rất lâu trước nhà thờ. Và đó là lời báo trước của đám cháy khủng khiếp ở Matxcơva, đám cháy này bắt đầu ngay ngày hôm sau chính từ tu viện Vozdvizhensky. Sa hoàng Ivan Vasilievich rất tôn kính và sợ Vasily Khổ hạnh, “như người nhìn thấu mọi trái tim và suy nghĩ của con người”. Không lâu trước khi chết, khi Vasily lâm bệnh nặng thì đích thân Sa hoàng và hoàng hậu Anastasia đã tới thăm ông. Vasily qua đời ngày 2/8/1552.
Đích thân Sa hoàng cùng các nhà quý tộc đã khiêng quan tài của Vasily, còn tổng giám mục Makari thì đích thân làm lễ chôn cất ông. Thi hài của Vasily Khổ hạnh được chôn ở nghĩa địa của nhà thờ Troitskaya, nơi mà sau này người ta đã xây nhà thờ Pokrovsky.
Từ năm 1588 người ta bắt đầu nói về những điều kỳ diệu diễn ra bên cạnh mộ của Vasily Khổ hạnh; do đó mà giáo trưởng Job đã ra lệnh tưởng nhớ thánh Vasily vào ngày ông qua đời – ngày 2 tháng 8. Sa hoàng Fedor Ioannovich ra lệnh xây một bệ thờ tưởng nhớ Vasily Khổ hạnh trong nhà thờ Pokrovsky, ở chỗ chôn Vasily, và làm một chiếc hòm bạc để đựng di hài của thánh. Từ lâu đời ngày lễ thánh Vasily Khổ hạnh ở Mat xcơva được kỷ niệm rất trọng thể - giáo trưởng đích thân làm lễ, còn chính Sa hoàng cũng có mặt khi làm lễ thánh.
-------------
(còn tiếp)