(tiếp theo)
Việc nghiên cứu thiết kế máy M-4M được làm trong thời gian rất ngắn: tháng 3 năm 1963 tài liệu thiết kế tủ đầu tiên - tủ thiết bị số học được giao cho nhà máy sản xuất nhưng đến tháng 8 năm đó đã giao toàn bộ tài liệu thiết kế đầy đủ.
Sau đúng 1 năm, tháng 8 năm 1964 nhà máy đã chế tạo và đưa vào hiệu chỉnh hai mẫu máy đầu tiên và họ chỉ cần hai tháng để kết nối và hiệu chỉnh. Tháng 10 năm 1964 cả hai mẫu máy đã vượt qua cuộc kiểm tra kỹ thuật và được khách hàng chấp nhận. Máy có tốc độ 220 nghìn phép tính một giây, vượt tốc độ dự kiến hơn hai lần. Máy tỏ ra có tính công nghệ cao trong sản xuất và thực tế không cần phải hiệu chỉnh. Máy tính M-4M được tiếp tục sản xuất đến năm 1985 (đã sản xuất hơn trăm bộ).
Seri máy tính M-4M có 3 kiểu có ký hiệu 5Э71, 5Э72 và 5Э73 khác nhau về dung lượng bộ nhớ trong. Để mở rộng khả năng ứng dụng, người ta đã làm thêm nhiều thiất bị kết nối bên ngoài. Những tổ hợp nhiều máy tính làm nên một hệ thống tính toán mạnh làm việc theo thời gian thực đã được thiết lập từ những máy tính M-4M.
M.A. Karsev xúc động và tự hào nhớ lại : “25 năm trước, năm 1957 bắt đầu nghiên cứu một trong những máy tính điện tử bán dẫn đầu tiên ở Liên Xô, máy M-4, nó đã làm việc theo thời gian thực và vượt qua các cuộc thử nghiệm.
Tháng 11 năm 1962 đã có nghị quyết đưa máy M-4 vào sản xuất hàng loạt nhưng chúng tôi hiểu rõ là máy này không đạt để đưa vào sản xuất hàng loạt. Đây là máy thử nghiệm dùng transistor đầu tiên, điều chỉnh nó rất khó khăn, rất khó lặp lại trong sản xuất. Hơn nữa trong giai đoạn 1957 – 1962 kỹ thuật bán dẫn đã có bước nhẩy vọt cho phép chúng ta làm ra những máy tính tốt hơn máy M-4, mạnh hơn những máy tính đã được sản xuất ở Liên Xô đến lúc đó. Những cuộc tranh cãi nẩy lửa diễn ra suốt mùa đông 1962 / 63. Lãnh đạo Viện (khi đó chúng tôi ở Viện máy điện tử điều khiển) kịch liệt phản đối nghiên cứu máy mới, họ khẳng định trong thời gian ngắn như vậy chúng tôi chẳng kịp làm gì cả, rằng đó là một cuộc phiêu lưu, rằng họ không bao giờ cho phép.
Quyết định của Hội đồng công nghiệp-quốc phòng Đoàn chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô ra đời tháng 3 năm 1963 đã kết thúc các cuộc tranh cãi này. Cũng ngay trong tháng ấy chúng tôi giao cho xí nghiệp tài liệu về tủ đầu tiên của máy tính - tủ thiết bị số học. Tháng 8 năm 1963 giao toàn bộ tài liệu thì tháng 8 năm 1964 nhà máy đã đưa vào hiệu chỉnh hai mẫu đầu tiên. Chưa đầy hai năm sau khi có nghị quyết của Chính phủ, tháng 10 năm 1964 hai mẫu máy đầu tiên đã được vận hành, đến tháng 12 năm 1964 đã có thêm 5 máy nữa ra đời. Những máy này được sản xuất suốt hơn 15 năm và đến nay vẫn phục vụ rất tận tuỵ.
(còn tiếp)
|