(tiếp theo)
Thực hiện việc chế tạo máy tính M-1 chúng tôi buộc phải biết rành rẽ nhiều vấn đề rất khác nhau - từ việc điều chỉnh điện áp cho máy phát điện một chiều dùng làm nguồn nuôi thứ cấp cho máy đến việc soạn ra hệ thống lệnh và chương trình cho những bài toán đầu tiên.
Ngay việc chọn hệ thống lệnh cũng là một việc không hề đơn giản với chúng tôi - thời đó hệ ba địa chỉ được công nhận rộng rãi và tự nhiên hơn cả, nó yêu cầu máy ghi và bộ nhớ có dung lượng đủ lớn. Khả năng hạn chế của chúng tôi đã thúc đẩy việc tìm kiếm những giải pháp tiết kiệm hơn.
Đôi khi trong ngõ cụt lại có những lối thoát tình cờ. Lúc đó Bruk mời nhà toán học trẻ Yu.A. Shreider đến làm việc. Shreider trong khi cùng chúng tôi xây dựng những nguyên tắc lập trình sơ đẳng đã hướng chúng tôi chú ý đến một điều là trong nhiều công thức tính gần đúng, kết quả phép tính sẽ trở thành một trong những toán tử cho bước tiếp theo. Từ đó đến hệ lệnh hai địa chỉ không còn xa. Đề xuất của chúng tôi được Bruk khen ngợi và sau máy M-1 chúng tôi được tiếp tục phát triển trên máy M-3. Đoạn tiếp theo của sự kiện đã đưa máy M-3 đến Minsk, ở đó đã xây dựng xong phần đầu tiên của nhà máy sản xuất máy tính mang tên S. Ordgionikidze. Ở đó đã xuất xưởng một lô nhỏ máy tính loại này trong điều kiện nửa thủ công, tiếp theo nhà máy đã sản xuất hàng loạt máy tính nhãn hiệu “Minsk” nổi tiếng.
Và thế là xong, còn bản gốc của dòng máy này được đưa vào căn phòng khiêm tốn của phòng thí nghiệm hệ thống điện của Viện năng lượng thuộc Viện Hàn lâm khoa học (chính xác là ở tầng hầm, nơi lần đầu tiên Bruk trình diễn giới thiệu “cậu bé” của chúng tôi cho viện sỹ Andronov).
Cuối cùng tôi muốn nhấn mạnh rằng tôi chỉ giới hạn trong những hồi ức của các thầy giáo và lãnh đạo của mình. Còn các cộng sự của tôi trong những năm tháng đó còn nhớ lại rất nhiều, những người đó nay đã trở thành những chuyên gia nổi tiếng trong lĩnh vực kỹ thuật máy tính. Trong khuôn khổ một bài báo nhỏ không thể kể ra đầy đủ những câu chuyện của họ”.
(còn tiếp)
|